Español
Galego
- Unha xornada que uniu fe, cultura e diálogo en A Toxa.
- A voz das institucións: O turismo como ferramenta de cohesión e encuentro-
- Gustavo Riveiro: O turismo como un cambio de época e oportunidade de evanxelización.
- Mesa redonda: A acollida de peregrinos e turistas, unha experiencia viva en Galicia.
- Monseñor Prieto: “Saír das nosas terras e regresar enriquecidos… iso é o que queremos custodiar na pastoral do turismo”.
Organizada pola Delegación de Pastoral do Turismo, baixo a coordinación do sacerdote Juan Ventura Martínez Reboeiras, a cita congregou a representantes de la Iglesia, autoridades civís, axentes do sector turístico e voluntarios parroquiais que día a día ofrecen acollida a peregrinos, visitantes e turistas en Galicia.
Unha xornada que uniu liturxia, cultura e diálogo.
A mañá comezou en clave espiritual, cunha Eucaristía na capela da nosa Señora do Carme da Toxa. Despois, os asistentes percorreron a illa nunha visita guiada que permitiu redescubrir este enclave que desde fai máis dun século asóciase ao descanso, a hospitalidade e o turismo termal.
Ás 17:30 horas iniciouse a acollida dos participantes e a entrega de materiais, preludio á recepción oficial de autoridades. Entre os presentes atopábanse o arcebispo de Santiago, monseñor Francisco Prieto, representantes da Xunta de Galicia, da Deputación de Pontevedra, alcaldes e concelleiros de municipios turísticos.
O delegado Juan Ventura abriu o acto lembrando que, en parroquias como a súa en San Vicente do Mar, a poboación multiplícase por dez no verán. “Iso fálanos dun cambio enorme e dunha oportunidade pastoral inmensa”, afirmou, subliñando que a Igrexa tamén foi “pioneira en crear turistas”, con aquelas excursións do catecismo que moitos aínda gardan na memoria.
A voz das institucións.
As institucións locais e autonómicas tamén quixeron deixar a súa pegada. A concelleira de Turismo do Grove, María López, destacou a identidade da vila como referente de hospitalidade, gastronomía e sustentabilidade, e defendeu que o turismo debe ser “unha ferramenta de cohesión e encontro entre culturas”.
Pola súa banda, Javier Tourís, deputado provincial, lembrou o peso do Salnés como motor turístico con máis de 60.000 prazas hostaleiras e uniuno ao poder espiritual do Camiño de Santiago. “Turismo e relixión van da man”, sinalou.
O delegado territorial da Xunta, Agustín Reguera, subliñou que o turismo representa xa máis do 10% do PIB galego e que o Camiño se ha convertido nun aceno de identidade inseparable do territorio: “Moitos peregrinos buscan paz, e atópana nas nosas capelas e igrexas abertas”.
O turismo como cambio de época:
O momento central da xornada foi a conferencia de Gustavo Riveiro D’Angelo, director nacional da Pastoral do Turismo na Conferencia Episcopal Española, titulada “Turismo, cultura e evangelización”.
Cun estilo próximo, cargado de imaxes e referencias literarias, Riveiro situou o fenómeno turístico como un verdadeiro cambio de época tras a Segunda Guerra Mundial, equiparable en magnitude á revolución industrial. Lembrou que o turismo move cada ano máis de 1.400 millóns de persoas no mundo e que, en España son 100 millóns representando o 13% do PIB directo e ata o 60% de forma indirecta.
l
Mercedes de Castro, coa tímida paixón de quen se sabe parte de algo vivo, falou de Piedras Vivas, esa comunidade de mozas que “fai falar aos templos”, revelando a fe escondida entre os capiteis e portadas románicas. “Non é soa arte —lembrou—, é unha linguaxe que toca corazóns, aínda que veñan como turistas descoidados ou como buscadores de beleza.”
O pai Celestino, home de parroquias mariñeiras, relatou con frescura o paradoxo do verán: igrexas que no inverno se apagan, pero que coa chegada de turistas exceden vida. “Quedo confesando ata pasadas as once da noite”, contaba. Para el, as palabras chave eran tres: acoller, escoitar, acompañar.
A irmá Paula Téllez, desde o val do Salnés, falou con acento sereno sobre a experiencia dos mosteiros abertos. “En Armenteira somos nove irmás —dixo—. Recibimos peregrinos e turistas que buscan descanso, silencio, ou talvez algo máis. O que se atopa alí, aínda que non se entenda a lingua, é o latexado de Dios. Apertura e gratuidade: dúas palabras que definen a nosa casa.”
Pola súa banda, Daniel Turnes, o máis novo no cargo, recoñeceu con sinxeleza que aínda estaba a aprender a coidar o emblemático santuario de Muxía. Consciente do peso da tradición e da devoción mariñeira, narrou a diversidade de peregrinos que chegan á Virxe da Barca: os que veñen por un folleto turístico sen saber moi ben onde están; os que coñecen cada detalle histórico; os romeus de setembro; e os que dan tres voltas de xeonllos ao redor do templo, como promesa ancestral. “Todos veñen con algo no corazón”, explicou.
A conversación penetrouse despois no que buscan os visitantes. Turismo cultural, procura estética, un momento de paz, unha faísca de fe? Mercedes falou de mozos que choran ao descubrir a tenrura escondida nas esculturas do Pórtico da Gloria. Paula lembrou a peregrinos que, aínda sen fe, saen transformados tras escoitar os cantos de vésperas. Celestino falou de conversións inesperadas nun confesionario de verán. E Daniel compartiu a estremecedora historia dun ancián arxentino que, tras cumprir a promesa de dar tres voltas de xeonllos coas cinzas da súa esposa, exhalou o seu último suspiro no santuario, “cumprín María Esther” —como el mesmo dixo antes de morrer—.
O debate tamén virou cara ás redes sociais. Alí recoñeceuse o seu valor como novas prazas públicas onde anunciar a fe. Piedras Vivas úsaas para conectar comunidades dispersas; en Muxía retransmiten misas para que devotos en México ou Suíza sigan vinculados; e en Armenteira os propios peregrinos convértense en narradores espontáneos do vivido. “Se non estás nas redes, parece que non existes”, apuntou Mercedes.
Non faltaron as reflexións sobre os límites: o cansazo de parroquias desbordadas no verán, o silencio roto nos claustros, a necesidade de máis mans e voluntarios. Pero tamén se recoñeceu o froito espiritual: encontros que interpelan, preguntas que obrigan a profundar na fe, amizades que nacen ao redor dunha misa ou dunha fachada románica explicada á tardiña.
A mesa concluíu cun aire de esperanza. Todos coincidiron en que queda moito camiño por percorrer, pero tamén que o turismo —cando se vive desde a acollida e a escoita— é unha oportunidade de evanxelización.
De la Campa: O Camiño, un camiño de fe.
A tarde caía na Xornada de Pastoral do Turismo cando as últimas dúas voces alzáronse para pechar un encontro que fora, sobre todo, un exercicio de memoria e esperanza. Primeiro falou Idelfonso de la Campa Montenegro, director do Xacobeo da Xunta de Galicia. Tras el, clausurou o acto o arcebispo de Santiago, monseñor Francisco José Prieto Fernández. Entre ambos os discursos trazouse unha ponte entre o tanxible e o intanxible: as cifras que impresionan e as preguntas que conmoven, a xestión e o espírito, as pedras e a alma do Camiño.
De la Campa compartiu a noticia que moitos esperaban: o Camiño de Santiago vive un momento de esplendor sen precedentes. O ano pasado entregáronse 499.000 compostelas, pero os novos sistemas de cálculo implantados nas rotas francesa e portuguesa revelaban un horizonte maior: preto de 700.000 peregrinos chegaron realmente a Compostela.
Con todo, advertiu que todo éxito trae consigo desafíos. Sinalou dous riscos que lle preocupaban. O primeiro, o de desposuír á peregrinación da súa raíz espiritual baixo normativas administrativas que esquecen a acollida cristiá. Lembrou que a Igrexa e as institucións foron quen sostivo o Camiño ao longo da historia, coa fe e coa asistencia material, e defendeu que a hospitalidade non podía perder a súa identidade. “O Camiño naceu como un camiño de fe —subliñou— e segue séndoo hoxe. Moitos peregrinos, mesmo sen declararse cristiáns, viven nel un proceso de perdón e de reconciliación consigo mesmos”.
O segundo risco expresouno con tristeza: o envellecemento das comunidades monásticas. En lugares emblemáticos como Oseira, Sobrado dos Monxes ou Samos, os albergues xa empezaban a ser xestionados pola administración pública ante a falta de relixiosos. “É unha desgraza —lamentou— porque cando perdemos a acollida cristiá, perdemos parte da alma do Camiño.”
O arcebispo chama a custodiar a fe na pastoral do turismo.
Despois del, tomou a palabra o arcebispo de Santiago. A súa intervención, máis que un discurso, soou a meditación compartida, un percorrido que unía historia, humanidade e espiritualidade.
Mons. Prieto iniciou a súa intervención cun agradecemento sincero á delegación de pastoral do turismo e a todas as institucións presentes. Lembrou que a xornada reunira realidades diversas: mosteiros, parroquias, universidades e santuarios; comunidades que, a pesar das súas diferenzas, comparten un obxectivo común: acoller, acompañar e coidar ao peregrino e ao visitante.
Para situar a súa reflexión, evocou unha escena bíblica fundacional: a chamada de Deus a Abraham, “Sae da túa terra”. E nesa frase resumiu a esencia do movemento humano: a curiosidade, a procura de sentido e a necesidade de encontro.
O arcebispo vinculou esta chamada á pastoral do turismo, un campo onde o económico e o humano entrelázanse. Subliñou que acoller ao visitante, acompañar ao peregrino e coidar aos traballadores do sector non é só unha cuestión de loxística, senón de humanidade e de espírito.
Consciente dos matices e complexidades do fenómeno,o prelado compostelán convidou a non reducilo a cifras nin a clichés. Lembrou que mesmo na tradición cristiá, Xesús convidaba os discípulos a “ir á outra beira a descansar”, lembrando que todos, nalgún momento, son viaxeiros, peregrinos e buscadores de sentido.
O arcebispo pechou a súa intervención regresando ao Camiño de Santiago como símbolo. Citou o tradicional saúdo dos peregrinos ao chegar a Compostela: Ultreia et Suseia, unha chamada para seguir camiñando con esperanza e apertura. “Saír das nosas terras e regresar enriquecidos por outras terras e outras xentes: iso é o que queremos custodiar na pastoral do turismo”, concluíu.
Turismo con alma: a experiencia de Galicia.
A primeira Xornada de Pastoral do Turismo pechou as súas portas cun eco de reflexión e esperanza. Entre datos, cifras e experiencias compartidas, quedou claro que o turismo, cando se vive desde a acollida e a escoita, pode transformarse nun espazo de encontro, de fe e de humanidade. Os peregrinos, turistas e visitantes non só percorren camiños físicos, senón que tamén transitan carreiros interiores, onde a contemplación e a sorpresa revelan a riqueza espiritual que Galicia ofrece aos que se deteñen a mirar con atención.
El encuentro reunió las voces de todos los participantes: desde las instituciones que impulsan y sostienen el turismo, hasta los monjes, sacerdotes, religiosas y voluntarios que abren sus puertas a cada viajero. Cada intervención, cada testimonio, contribuyó a trazar un mapa donde la hospitalidad, la cultura y la fe se entrelazan, recordando que la pastoral del turismo no es solo responsabilidad de unos pocos, sino un esfuerzo compartido que transforma caminos y corazones, y ofrece a cada visitante la oportunidad de encontrarse consigo mismo y con los demás.
