Nun lugar onde o tempo adoita medirse entre reixas, condenas e ausencias, León XIV quixo falar de futuro. O Papa visitou este mércores a prisión de Brians 1 para atoparse con preto de oitenta internos e lembrarlles que ningunha historia está definitivamente escrita. Entre testemuños de sufrimento, abrazos cargados de emoción e unha mensaxe constante de esperanza, o Pontífice defendeu que “o pasado non condena o futuro” e que toda persoa conserva intacta a súa dignidade.
“Axúdame a camiñar”. A canción resoaba no auditorio de Brians 1, mentres os internos esperaban a chegada do Papa. É un canto habitual dos domingos, pero este mércores soaba distinto. Os corredores foran acondicionados durante días para a ocasión, os internos prepararan murais e varios agasallos, e no ambiente mesturábanse a ilusión, os nervios e unha sensación pouco frecuente nunha prisión, lugar a miúdo esquecida aos ollos do mundo: a de sentirse esperados.
León XIV chegou pouco despois das dez da mañá ao centro penal de Sant Esteve Sesrovires. Ao comezo da súa visita, a primeira dun Papa a un cárcere español, agardábanlle o presidente da Generalitat, Salvador Illa; o ministro do Interior, Fernando Grande-Marlaska; o director do centro e representantes da pastoral penal da diocese de Sant Feliu de Llobregat. Pero o protagonismo da xornada non estaba nas autoridades, senón nos preto de oitenta internos que participaban nun dos actos de maior contido humano e social de toda a visita apostólica a Cataluña.
Durante vinte minutos, o Papa entrou en contacto cunha das realidades máis invisibles da sociedade. E fíxoo cunha mensaxe que marcou toda a visita: ninguén queda excluído da misericordia de Deus.
O primeiro en tomar a palabra foi o pai Jesús Bel, capelán do centro penal. En nome da comunidade cristiá de Brians 1 e Brians 2 agradeceu ao Pontífice unha presenza que, dixo, servía para lembrar ao mundo que quen vive entre aqueles muros seguen existindo. Falou do acompañamento privado, das catequeses de bautismo, comuñón e confirmación, da dispoñibilidade permanente para o sacramento da reconciliación e da procura dunha liberdade que vai máis aló da mera saída de prisión.
“Grazas por mirarnos con ollos de misericordia. Grazas por dicirlle ao mundo que existimos”, afirmou. Despois chegaron os testemuños máis conmovedores da mañá.
A vida, e o camiño de perderse e reencontrase
Montse, unha interna barcelonesa, confesou que durante moito tempo intentara crer en Dios sen conseguilo. A morte do seu fillo marcou profundamente a súa vida e durante anos foi incapaz de comprender aquel sufrimento. Foi precisamente en prisión onde, segundo relatou entre bágoas, recuperou a fe.
“Fixen moito dano á miña familia”, recoñeceu. “Agora son mellor persoa grazas ao don da fe”.
A emoción terminou por crebar a súa voz cando falou da esperanza de reencontrarse, xa no Ceo, co seu fillo. Apenas puido concluír a súa intervención. León XIV levantouse entón para abrazala. Fíxoo unha vez e despois unha segunda. O auditorio, abraiado, quedou en silencio.
Pouco despois tomou a palabra Josefina. Tamén ela falou de feridas, de dúbidas e dun camiño de reconstrución. Lembrou o accidente sufrido polo seu fillo, o momento en que a súa fe se cambaleou e como, a pesar de todo, nunca deixou de sentirse acompañada por Deus.
“Aquí na prisión non estou soa”, asegurou. “Jesús dáme forza e dáme vida”. Ao terminar, recibiu tamén o abrazo do Papa.
Aqueles xestos terminaron converténdose nunha das imaxes máis elocuentes da visita. Non houbo grandes discursos nin cerimonias solemnes.
Só historias de sufrimento, procura e reconciliación compartidas nun espazo onde a esperanza adoita abrirse paso con dificultade.
Unha chamada á esperanza: alzade a mirada
Cando chegou a súa quenda, León XIV comezou dirixíndose aos presentes en catalán. Despois desenvolveu unha reflexión centrada na posibilidade de empezar de novo: “Os erros da vida non determinan a identidade dunha persoa”.
Apoiándose na experiencia de santo Agustín e no itinerario espiritual narrado nas Confesións, lembrou que o pasado non ten a última palabra: “O pasado non condena o futuro, senón que nos ofrece a posibilidade de cambiar as nosas decisións e eleccións”. Unha afirmación que foi escoitada con especial atención por quen vive precisamente intentando reconstruír unha vida marcada por decisións equivocadas.
“Deus ámate como es, pero sóñache mellor!”, engadiu o pontífice, ao insistir en que a identidade dunha persoa non pode reducirse aos seus erros nin á súa condena. Lembrou que toda vida conserva unha dignidade inviolable porque cada ser humano foi querido, creado e amado por Deus.
Unha chamada á esperanza: alzade a mirada.
“Non existe ningunha situación que faga ao Señor apartar de nós a súa mirada”, afirmou.
Foi unha mensaxe sobre a conversión, pero tamén sobre a esperanza. Unha resposta directa á soidade, ao sentimento de inutilidade e ao peso da culpa que tantas veces acompañan a vida en prisión. Por iso animou aos internos para manter a mirada alta cando aparezan o desánimo ou a sensación de fracaso: “Cando pensedes que non paga a pena seguir adiante, alzade a vosa mirada”.
E engadiu unha idea que resumía toda a súa intervención: ser cristián non consiste en non equivocarse, senón en aprender a converterse, arrepentirse, reconciliarse e perdoar.
Antes de despedirse, os internos entregaron ao Pontífice varios agasallos elaborados por eles mesmos: un cadro, un libro e un prato decorado cunha pomba da paz. #León XIV respondeu con outro obsequio: unha imaxe da Virxe, lembrando que unha nai nunca esquece aos seus fillos.
Durante unha mañá, nun dos lugares máis silenciosos e esquecidos de Cataluña, o Papa quixo lembrar a quen vive privados de liberdade que ningunha cela pode encerrar a posibilidade de comezar de novo. E que, mesmo detrás dos muros, a esperanza segue atopando camiños para abrirse paso.
Texto: María Acebal
Fotografías: Dr. G. SIMON
Español
Galego
