Español
Galego
A Iglexa celebra este ano o 27 de xullo a V Xornada Mundial dos Avós e dos Maiores con o tema Feliz o que non ve desvanecerse a súa esperanza (cf. Se 14,2). Establécese o cuarto domingo de xullo, ao redor da festa dos santos Xoaquín e Ana, avós de Xesús. Na primera mensaxe do papa León XIV para esta Xornada, no contexto do Xubileu 2025, o Santo Padre convida a recoñecer aos anciáns non só como destinatarios da atención pastoral, senón como testemuñas da esperanza que, de maneira activa, son protagonistas da vida eclesial.
O papa León XIV decidiu que quen non poidan peregrinar a Roma este ano poderán conseguir a Indulxencia xubilar se se visita por un tempo aos anciáns en soidade ou se se realiza unha obra de caridade ou peregrinación onde eles estean presentes. Continúa, así, o camiño do papa Francisco, quen quixo que esta Xornada celebrásese, sobre todo, indo ao encontro dos anciáns sos.
Mensaxe do Papa para a V Xornada Mundial dos Avós e dos Maiores
Na mensaxe, o papa León XIV afirma que «a vellez pode ser un tempo de bienaventuranza no que a esperanza, probada no lume dunha longa vida, convértese en fonte de alegría e de renovada confianza no Señor. Deus ensínanos que, aos seus ollos, a ancianidade é un tempo de bendición e de graza, e que para El os anciáns son as primeiras testemuñas de esperanza».
Queridos irmáns e irmás: O Xubileu que estamos a vivir axúdanos a descubrir que a esperanza sempre é fonte de alegría, a calquera idade. Así mesmo, cando esta foi amornada polo lume dunha longa existencia, vólvese fonte dunha bienaventuranza plena.
A Sagrada Escritura presenta varios casos de homes e mulleres xa avanzados en anos, aos que o Señor convida a participar nos seus designios de salvación. Pensemos en Abrahán e Sara; sendo xa anciáns, permanecen incrédulos ante a palabra de Deus, que lles promete un fillo. A imposibilidade de xerar parecía quitarlles a súa mirada de esperanza respecto ao futuro.
A reacción de Zacarías ante o anuncio do nacemento de Xoán o Bautista non é diferente: «Como podo estar seguro disto? Porque eu son ancián e a miña esposa é de idade avanzada» (Lc 1,18). A ancianidade, a esterilidade e a deterioración parecen apagar as esperanzas de vida e de fecundidade de todos estes homes e mulleres. Tamén a pregunta que Nicodemo fai a Jesús, cando o Mestre fálalle dun “novo nacemento”, parece puramente retórica: «Como un home pode nacer cando xa é vello? Seica pode entrar por segunda vez no seo da súa nai e volver nacer?» (Xn 3,4). Con todo, en cada ocasión, fronte a unha resposta aparentemente obvia, o Señor sorprende aos seus interlocutores cun acto de salvación.
Na mensaxe, o papa León XIV afirma que «a vellez pode ser un tempo de benaventuranza no que a esperanza, probada no lume dunha longa vida, convértese en fonte de alegría e de renovada confianza no Señor. Deus ensínanos que, aos seus ollos, a ancianidade é un tempo de bendición e de graza, e que para El os anciáns son os primeiros testemuñas de esperanza».
Os anciáns, signos de esperanza
Na Biblia, Deus mostra moitas veces a súa providencia dirixíndose a persoas avanzadas en anos. Así ocorre non só con Abrahám, Sara, Zacarías e Isabel, senón tamén con Moisés, chamado a liberar ao seu pobo sendo octoxenario (cf. Ex 7,7). Con estas eleccións, Deus ensínanos que, aos seus ollos, a ancianidade é un tempo de bendición e de graza, e que para El os anciáns son as primeiras testemuñas de esperanza. «Que significa na miña vellez? —pregúntase respecto diso santo Agostiño— Cando me falten as forzas, non me abandones. E aquí Deus respóndeche: Ao contrario, que desfallezca o teu vigor, para que estea presente o meu en ti, e así poidas dicir co Apóstolo: “Cando me debilito, entón son forte”» (Comentarios aos Salmos 70, 11). O feito de que o número de persoas en idade avanzada estea en aumento convértese entón para nós nun signo dos tempos que estamos chamados a discernir, para ler correctamente a historia que vivimos.
A vida da Igrexa e do mundo, en efecto, só se comprende na sucesión das xeracións, e aazar a un ancián axúdanos a comprender que a historia non se esgota no presente, nin se consuma entre encontros fugaces e relacións fragmentarias, senón que se abre paso cara ao futuro. No libro do Xénese atopamos o conmovedor episodio da bendición dada por Jacob, xa ancián, aos seus netos, os fillos de José. As súas palabras anímanos a mirar ao futuro con esperanza, como no tempo das promesas de Dios (cf. Xén 48,8-20). Se, por tanto, é verdade que a fraxilidade dos anciáns necesita do vigor dos mozos, tamén é verdade que a inexperiencia dos mozos necesita do testemuño dos anciáns para trazar con sabedoría o porvir. Cuán a miúdo os nosos avós foron para nós exemplo de fe e devoción, de virtudes cívicas e compromiso social, de memoria e perseveranza nas probas! Este fermoso legado, que nos transmitiron con esperanza e amor, sempre será para nós motivo de gratitude e de coherencia.
Signos de esperanza para os anciáns
O Xubileu, desde as súas orixes bíblicas, representou un tempo de liberación: os escravos eran liberados, as débedas condonadas, as terras restituídas aos seus propietarios orixinarios. Era un momento de restauración da orde social querida por Deus, no cal se reparaban as desigualdades e as opresións acumuladas cos anos. Xesús renova estes acontecementos de liberación cando, na sinagoga de Nazaré, proclama a boa noticia aos pobres, a vista aos cegos, a liberación aos cativos e a liberdade aos oprimidos (cf. Lc 4,16-21).
Considerando ás persoas anciás desde esta perspectiva xubilar, tamén nós estamos chamados a vivir con elas unha liberación, sobre todo da soidade e do abandono. Este ano é o momento propicio para realizala; a fidelidade de Deus ás súas promesas ensínanos que hai unha bienaventuranza na ancianidade, unha alegría autenticamente evanxélica, que nos pide derrubar os muros da indiferenza, que con frecuencia aprisionan aos anciáns. As nosas sociedades, en todas as súas latitudes, están a afacerse con demasiada frecuencia a deixar que unha parte tan importante e rica do seu tecido sexa marxinada e esquecida.
Fronte a esta situación, é necesario un cambio de ritmo, que testemuñe unha asunción de responsabilidade por parte de toda a Igrexa. Cada parroquia, asociación, grupo eclesial está chamado a ser protagonista da “revolución” da gratitude e do coidado, e isto ha de realizarse visitando frecuentemente aos anciáns, creando para eles e con eles redes de apoio e de oración, entretejiendo relacións que poidan dar esperanza e dignidade ao que sente esquecido. A esperanza cristiá impúlsanos sempre a arriscar máis, a pensar en grande, a non contentarnos con o statu quo. En concreto, a traballar por un cambio que restitúa aos anciáns estima e afecto.
Por iso, o Papa Francisco quixo que a Xornada Mundial dos Avós e os Maiores celebrásese sobre todo indo ao encontro de quen está só. E por esa mesma razón, decidiuse que quen non poidan vir a Roma este ano, en peregrinación, «poderán conseguir a Indulxencia xubilar se se dirixirán a visitar por un tempo adecuado aos […] anciáns en soidade, […] como realizando unha peregrinación cara a Cristo presente neles (cf. Mt 25, 34-36)» (Penitenciaría Apostólica, Normas sobre a Concesión da Indulxencia Xubilar, III). Visitar a un ancián é un modo de atoparnos con Xesús, que nos libera da indiferenza e a soidade.
Na vellez pódese esperar
O libro do Eclesiástico afirma que a bienaventuranza é daqueles que non ven desvanecerse a súa esperanza (cf. 14,2), deixando entender que na nosa vida —especialmente se é longa— poden existir moitos motivos para volver a vista atrás, máis que cara ao futuro. Con todo, como escribiu o Papa Francisco durante o seu último ingreso no hospital, «o noso físico está débil, pero, mesmo así, nada pode impedirnos amar, rezar, entregarnos, estar os uns para os outros, na fe, sinais luminosos de esperanza» (*Ángelus, 16 marzo 2025). Temos unha liberdade que ningunha dificultade pode quitarnos: a de amar e rezar.
Todos, sempre, podemos amar e rezar. O amor polos nosos seres queridos —polo cónxuxe con quen pasei gran parte da vida, polos fillos, polos netos que alegran as nosas xornadas— non se apaga cando as forzas desvanécense. Ao contrario, a miúdo ese afecto é precisamente o que reaviva as nosas enerxías, dándonos esperanza e consolo.
Estes signos de vitalidade do amor, que teñen a súa raíz en Deus mesmo, dannos valentía e lémbrannos que «aínda que o noso home exterior se vaia destruíndo, o noso home interior vaise renovando día a día» (2 Co 4,16). Por iso, especialmente na vellez, perseveremos confiados no Señor. Deixémonos renovar cada día polo encontro con El, na oración e na Santa Misa. Transmitamos con amor a fe que vivimos durante tantos anos, na familia e nos encontros cotiáns; encomiemos sempre a Deus pola súa benevolencia, cultivemos a unidade cos nosos seres queridos, que o noso corazón abarque ao que está máis lonxe e, en particular, a quen vive nunha situación de necesidade. Seremos signos de esperanza, a calquera idade.
Recursos para a celebración da Xornada: un Xubileu para todos
Este ano, con motivo do Xubileu da Esperanza, o Dicasterio para os Laicos, a Familia e a Vida preparou uns recursos pastorais para que tamén os anciáns que non poden participar fisicamente nas peregrinacións poidan vivir a graza do Xubileu.
O kit pastoral, que contén a mensaje do Santo Padre, a oración oficial, suxestións para as celebraciones, fotografías e o logotipo da xornada, está dispoñible na páxina web do Dicasterio para os Laicos, a Familia e a Vida: www.laityfamilylife.va.
Todos os materiais pódense descargar co obxectivo de promover esta Xornada Mundial nas parroquias e dioceses. Ademais, suxírese a preparación dunha celebración xubilar nos lugares onde viven os anciáns para facilitar a súa participación.
