Español
Galego
- Profesionais do patrimonio eclesial reflexionan sobre o papel dos museos diocesanos na conservación e transmisión da fe
- O encontro celébrase do 16 ao 18 de marzo no Museo Diocesano de Santiago e reúne a responsables de museos, especialistas e representantes institucionais
- As xornadas abordan a xestión, conservación e dimensión evanxelizadora do patrimonio artístico da Igrexa
A inauguración contou coa participación do arcebispo de Santiago e presidente da Subcomisión Episcopal para o Patrimonio Cultural da Conferencia Episcopal Española, mons. Francisco José Prieto Fernández; o presidente da Asociación de Museólogos da Igrexa en España, Ramón Yzquierdo Peiró; o director do Secretariado da Subcomisión Episcopal para o Patrimonio Cultural, Pablo Delclaux de Muller; e o director xeral de Cultura da Xunta de Galicia, Anxo Lorenzo Suárez.
Un foro para compartir experiencias e fortalecer a rede de museos eclesiásticos
Durante o acto inaugural, o presidente da asociación organizadora destacou a traxectoria destas xornadas, que alcanzan a súa décimo oitava edición consolidándose como un punto de encontro para os profesionais do sector.
Ramón Yzquierdo lembrou que a asociación naceu grazas ao impulso de varios especialistas comprometidos co patrimonio cultural da Igrexa. “Podemos estar moderadamente satisfeitos do feito nestes anos”, sinalou, subliñando que un dos logros máis significativos foi manter a celebración anual destas xornadas como espazo de reflexión e cooperación entre museos eclesiásticos.
Segundo explicou, a misión da asociación pasa por estudar, conservar e difundir as coleccións que custodian os museos da Igrexa, ademais de servir como plataforma de asesoramento e de creación de redes entre institucións. Nesta edición, o foco sitúase nos museos diocesanos, unha tipoloxía diversa tanto en modelos de xestión como en recursos e coleccións.
Yzquierdo destacou tamén o simbolismo de celebrar este encontro no recentemente creado Museo Diocesano de Santiago, un proxecto que, segundo explicou, tivo “unha longa xestación cargada de dificultades”, pero que nace coa vocación de estudar, preservar e dar a coñecer o patrimonio da Igrexa compostelá a longo prazo.
Museos que conservan arte e transmiten o misterio da fe
Un dos aspectos máis destacados da inauguración foi a reflexión sobre o papel evanxelizador dos museos eclesiásticos. Neste sentido, Pablo Delclaux lembrou que os profesionais que traballan nestas institucións non son unicamente técnicos do patrimonio.
“Sodes museólogos, pero tamén evanxelizadores a través do voso traballo”, afirmou. Ao seu xuízo, a misión destes museos non se limita a exhibir obras de arte ou garantir a súa correcta conservación, senón tamén a facer visible o significado espiritual das pezas que custodian.
As obras artísticas que integran as coleccións eclesiais (pinturas, esculturas, obxectos litúrxicos ou arquitectura) naceron orixinalmente para a celebración e a transmisión da fe. Por iso, explicou Delclaux, o reto actual consiste en presentalas ao visitante de maneira que poidan seguir comunicando esa mensaxe, desde a museografía ata a acollida que reciben os visitantes.
“Cando alguén entra nun museo da Igrexa debe sentirse acollido e rodeado do misterio de Deus”, subliñou.
Museos con retos comúns nun contexto cultural cambiante
Pola súa banda, Anxo Lorenzo, felicitou aos organizadores por celebrar estas xornadas no novo espazo do Museo Diocesano compostelán, integrado dentro do proxecto cultural Compostela Sacra, que articula diferentes centros museísticos da cidade.
Lorenzo destacou ademais o crecemento do sistema museístico galego, que se aproxima ao centenar de centros integrados, e sinalou que os museos, independentemente da súa tipoloxía, comparten retos comúns: a necesidade de comunicar mellor as súas coleccións, innovar na xestión e adaptarse a novas formas de relación co público.
Finalmente, considerou que encontros como estas xornadas resultan especialmente útiles para intercambiar experiencias e buscar solucións conxuntas aos desafíos do sector.
O patrimonio cultural como memoria viva de la Iglesia
Na apertura das xornadas, mons. Francisco José Prieto, destacou a dimensión cultural e espiritual dos bens patrimoniais que custodia a Igrexa. Segundo explicou, o patrimonio artístico eclesial non é unicamente un conxunto de obras de valor histórico ou estético, senón “memoria viva da fe do pobo de Deus”.
Na súa intervención lembrou que, ao longo dos séculos, xeracións de crentes expresaron a súa fe a través da beleza, deixando un legado que hoxe se conserva en templos, catedrais e museos. “Nestas obras reflíctese a experiencia crente de xeracións enteiras que quixeron glorificar a Deus a través da arte”, afirmou.
Neste sentido, afirmou en que os museos eclesiásticos teñen unha tarefa profundamente pastoral: conservar a memoria, custodiar a beleza e transmitir o Evanxeo a través dela.
Mons. Prieto subliñou tamén que nun tempo no que moitas persoas achéganse ás igrexas movidas pola procura de beleza ou de cultura, o patrimonio artístico pode converterse en “unha porta de entrada ao misterio de Deus”.
Conferencias, mesas redondas e visitas ao patrimonio compostelán
Tras o acto inaugural, a xornada continuou coa conferencia do arquitecto e museógrafo Juan Pablo Rodríguez Frade, centrada na museografía dos museos diocesanos. O programa inclúe ademais celebracións litúrxicas, visitas culturais e espazos de convivencia entre os participantes.
A xornada concluíu con varios actos que combinaron a dimensión académica coa espiritual propia destas xornadas. Ás 20:30 horas, os participantes trasladáronse á capela do Seminario Maior, onde se celebrou unha Eucaristía presidida polo arcebispo de Santiago de Compostela, mons. Francisco José Prieto Fernández.
Tras a cea compartida entre os asistentes, o programa do día pechouse cunha visita nocturna á Catedral de Santiago de Compostela, un dos enclaves máis emblemáticos do patrimonio relixioso europeo. Nun ambiente máis recolleito, os participantes puideron percorrer o templo compostelán e contemplar a súa riqueza artística e espiritual, poñendo así o broche cultural e simbólico ao comezo do encontro.
Tres días de diálogo e traballo sobre o futuro dos museos diocesanos
Durante o martes celebraranse diversas mesas redondas nas que responsables de museos diocesanos de distintas dioceses españolas compartirán experiencias sobre modelos de xestión e conservación do patrimonio. Tamén se abordará a importancia de asegurar adecuadamente as coleccións eclesiásticas.
As xornadas inclúen igualmente unha asemblea da Asociación de Museólogos da Igrexa, visitas ao Museo Diocesano de Santiago e un concerto no mosteiro de San Martiño Pinario.
O encontro concluirá o mércores tras tres días de traballo nos que profesionais do patrimonio eclesial de toda España analizarán os desafíos actuais dos museos diocesanos e o seu papel na conservación dun dos legados culturais máis amplos do país.
