Español
Galego
Santiago de Compostela encheuse novamente de historia e devoción os días 3 e 4 de outubro, ao acoller o Congreso Mariano “El Rosario, camiño de esperanza”, con motivo do 525º aniversario da Real e Ilustre Confraría Numeraria do Rosario. Máis que un simple encontro académico, o evento converteuse nunha verdadeira peregrinación interior, reunindo a estudosos, confrades e fieis ao redor dunha tradición que, durante máis de cinco séculos, entrelazou de maneira invisible a espiritualidade coa cultura da cidade.
A acollida dunha memoria compartida
A tarde do venres 3 de outubro comezou coa benvida aos congresistas. No Museo do Pobo Galego, o presidente da Confraría, Francisco Javier Formigo Couceiro, abriu o acto con palabras sinxelas, cargadas de gratitude, que situaron a todos na fondura do momento: o encontro non era un mero aniversario, senón a actualización dun legado.
Non tardaron en chegar as primeiras voces de investigación. Miguel Ángel Sánchez del Río inaugurou a quenda cun relatorio sobre os primeiros pasos do Rosario Perpetuo en Santiago. As súas palabras debuxaron un mapa dun tempo convulso, marcado pola Restauración, as perdas coloniais e a efervescencia relixiosa. Nese escenario, explicou, os dominicos lograron plantar a semente dunha devoción que sumou miles de asociados en apenas dúas décadas. Lembrou a frades e familias que sostiveron aquel fervor —Vicente Carro, Benito Alberde, os García Caballero— e evocou a María García, primeira presidenta vitalicia, cuxa fe converteu a devoción en patrimonio vivo.
Despois, Gala Estea Rodríguez trasladou ao auditorio á capela do Rosario de Santo Domingo de Bonaval. Alí, baixo a mirada dunha talla mariana de policromías ocultas, ecoaron as súas palabras, que entrelazaron historia da arte e teoloxía popular. Falou de influencias francesas, de viaxes improbables desde Coimbra a Galicia, dun rostro mariano que, a través dos séculos, segue gardando secretos entre pedra e símbolo.
Por último, Claudia explorou a iconografía da Piedade. Percorreu desde os evanxeos e os himnos medievais ata Miguel Ángel e o barroco, para mostrar como a dor dunha nai #ante o fillo morto converteuse nunha das imaxes máis universais da arte cristián. Unha imaxe que, dixo, non só revela compaixón, senón que se converte en espello de humanidade ferida e redimida.
A Encarnación, misterio inaugural
Tras a pausa, o Congreso retomou o seu camiño coa conferencia inaugural do doutor Juan Miguel Ferrer Grenesche, sacerdote toledano de ampla traxectoria académica e pastoral. Presentado polo doutor Elisardo Temperán Villaverde, que o introduciu con proximidade e afecto, Ferrer despregou un itinerario espiritual baixo o título “A Encarnación, primeiro misterio gozoso, exemplo de equilibrio entre liturxia, lectio divina e contemplación”.
A súa exposición percorreu a historia do Rosario desde a recitación medieval de Avemarías ata a súa consolidación como escola de fe popular. Lembrou como o Concilio Vaticano II non logrou eclipsar a súa forza, grazas á revalorización promovida por san Pablo VI e san Xoán Paulo II, quen o definiu como oración pausada, contemplativa e enriquecida cos Misterios Luminosos.
Ao profundar na Anunciación, Ferrer subliñou que a Encarnación non foi un episodio illado, senón o pórtico da salvación. O “si” de María e o “aquí estou” do Fillo ao Pai uníronse nun mesmo acto de obediencia e de entrega. Así, o Rosario non apareceu como mera repetición, senón como verdadeira escola de oración e contemplación, camiño de escoita e misión. “Quen contempla de verdade non pode calar”, concluíu. E en Compostela, o eco desas palabras foi recibido cun aplauso longo e agradecido.
O Museo como casa de todos
Seguidamente, tomou a palabra Concha Losada, presidenta do Padroado do Museo do Pobo Galego, quen ofreceu un cálido saúdo ás autoridades, aos membros da Confraría e a todos os presentes. Lembrou que o congreso non se celebraba nun lugar calquera, senón nun museo vivo, espazo de memoria e acollida que soubo conservar a historia e enriquecela coa vida dos galegos e galegas.
Losada subliñou a profundidade do momento: celebrar 525 anos da Confraría do Rosario nun lugar que foi escenario de ensino dominica e que acolle os recordos de figuras emblemáticas como Rosalía de Castro, era un acto que entrelazaba pasado e presente. Felicitou á Confraría por elixir este espazo para compartir a súa tradición, salientando que o museo non é só un arquivo de obxectos, senón un fogar aberto á reflexión, á comunidade e ao diálogo coa historia. A súa intervención pechou cun recoñecemento ao labor da Confraría e á riqueza de poder celebrar a fe e a cultura “ao pé do Apóstolo”.
El Rosario como ponte entre oración e vida
Posteriormente chegou coa inauguración oficial do Congreso Mariano a cargo de Mons. Francisco José Prieto Fernández, Arcebispo de Santiago de Compostela.
Desde o inicio, situou ao Rosario no corazón da historia compostelá. Lembrou que a Real e Ilustre Confraría Numeraria do Rosario foi durante máis de cinco séculos un piar de fe e de cultura, e subliñou que a devoción e o coñecemento nunca poden camiñar por separado: “unha fe que non se fai cultura é unha fe empobrecida, e unha cultura que non acolle a fe é unha cultura cernada”, sinalou, convidando os presentes a recoñecer que a historia de Santiago e a historia da devoción mariana son inseparables.
Mons. Prieto despregou un itinerario espiritual dividido en tres eixos que conectaban a experiencia persoal, a vida comunitaria e a transcendencia do Rosario:
Memoria agradecida: O Arcebispo subliñou que o Rosario non é simple nostalxia nin recordo pasivo, senón fío que une xeracións. Cada misterio, cada oración, dixo, conecta a vida dos crentes coa historia da salvación, e á vez transmite aos máis novos un legado de confianza e esperanza. Lembrou os esforzos de frades, familias e confrades que, ao longo dos séculos, mantiveron viva esta devoción mesmo en tempos de crises e desafíos sociais.
Escola de esperanza: Con María como guía e exemplo, explicou que o Rosario ensina a esperar aínda no medio da dificultade. O Arcebispo evocou os ensinos de san Xoán Paulo II, Bieito XVI e o papa Francisco, lembrando que a oración mariana é sinxela, pausada e profunda, capaz de fortalecer o corazón humano fronte á incerteza. Falou da fe como horizonte que non decepciona, e da esperanza como motor que impulsa á acción e á misión.
Oración comunitaria: mons. Prieto compartiu recordos persoais de infancia, cando rezaba o Rosario coa súa familia, para ilustrar como esta práctica une fogares e comunidades. Explicou que a oración compartida non é rutina nin evasión, senón sostén mutuo na fe, creación dunha rede invisible que enlaza xeracións e pobos, e expresión dunha humanidade que busca sentido e consolo.
Ao longo da súa intervención, o Arcebispo percorreu os misterios do Rosario —gozosos, luminosos, dolorosos e gloriosos— describíndoos como etapas dun itinerario que ilumina tanto a vida persoal como o destino colectivo. Desde Nazaret e Belén ata a cruz e a resurrección, cada escena foi presentada non só como feito histórico, senón como espello da experiencia humana, capaz de ensinar obediencia, entrega e confianza.
Finalmente, o prelado compostelán reflexionou sobre os tempos presentes, marcados por conflitos, divisións e desafíos globais. Subliñou que o Rosario convértese entón nunha “arma de paz e esperanza”, capaz de rearmar o corazón sen ferir o próximo, e de construír pontes en lugar de muros. Sinalou que cada Ave María é unha invitación para vivir a fe con coherencia, a prolongar a graza da contemplación na acción cotiá, e a deixar que a Encarnación de Cristo fágase carne na propia vida dos crentes.
Con esa intervención, Mons. Prieto non só inaugurou o Congreso Mariano, senón que transformou a apertura nun acto de celebración e esperanza, lembrando a todos que o Rosario é, en última instancia, “un evanxeo orado”, un camiño seguro cara á santidade, e un recordatorio de que a fe compartida ten o poder de soster xeracións.
A Clausura da xornada
Tras a intervención do Arcebispo, o congreso continuou cos actos programados: a celebración da Santa Misa, a visita guiada ao Pórtico da Gloria, e finalmente, a cea fraterna que uniu aos participantes nun ambiente de convivencia e alegría compartida.
