{"id":64285,"date":"2026-01-02T11:10:43","date_gmt":"2026-01-02T10:10:43","guid":{"rendered":"https:\/\/archicompostela.org\/?p=64285"},"modified":"2026-01-03T13:34:20","modified_gmt":"2026-01-03T12:34:20","slug":"mensaxe-do-papa-para-a-xornada-mundial-da-paz-2026-abramonos-a-paz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaxe-do-papa-para-a-xornada-mundial-da-paz-2026-abramonos-a-paz\/","title":{"rendered":"Mensaxe do Papa para a Xornada Mundial da Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos \u00e1 paz!\u00bb","raw":"Mensaxe do Papa para a Xornada Mundial da Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos \u00e1 paz!\u00bb"},"content":{"rendered":"<div id=\"em-strong-la-paz-este-con-todos-ustedes-br-hacia-una-paz-desarmada-y-desarmante-strong-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-c4620fd\" data-block-id=\"c4620fd\">\n<h4 class=\"stk-block-heading__text has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><em><strong>A paz estea con todos vostedes:<br \/>\ncara \u00e1 unha paz \u201cdesarmada e desarmante\u201d<\/strong><\/em><\/h4>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">\u201cA paz estea contigo!\u201d.<\/p>\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 \u00a0Este antiqu\u00edsimo sa\u00fado, que segue sendo habitual en moitas culturas, na tarde de Pascua encheuse de novo vigor en beizos de Xes\u00fas resucitado. \u00abA paz estea con vostedes!\u00bb (Xn 20,19.21) \u00e9 a s\u00faa palabra, que non s\u00f3 desexa, sen\u00f3n que realiza un cambio definitivo en quen a recibe e, dese modo, en toda a realidade. Por iso, os sucesores dos Ap\u00f3stolos dan voz cada d\u00eda e en todo o mundo \u00e1 m\u00e1is silenciosa revoluci\u00f3n: \u201cA paz estea con vostedes!\u201d. Desde a tarde da mi\u00f1a elecci\u00f3n como Bispo de Roma quixen incorporar o meu sa\u00fado neste anuncio coral. E desexo reafirmalo: \u00abEsta \u00e9 a paz de Cristo resucitado, unha paz desarmada e unha paz desarmante, humilde e perseverante. Prov\u00e9n de Deus, Deus que nos ama a todos incondicionalmente\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>[1]<strong> A paz de Cristo resucitado <\/strong><\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">O que venceu \u00e1 morte e derrubou o muro que separaba os seres humanos (cf. Ef 2,14) \u00e9 o Bo Pastor, que d\u00e1 a vida polo raba\u00f1o e que ten moitas ovellas que non son do curro (cf. Xn 10,11.16): Cristo, a nosa paz. A s\u00faa presenza, o seu don, a s\u00faa vitoria resplandecen na perseveranza de moitas testemu\u00f1as, por medio dos cales a obra de Deus contin\u00faa no mundo, volv\u00e9ndose mesmo m\u00e1is perceptible e luminosa na escuridade dos tempos.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">O contraste entre as tebras e a luz, en efecto, non \u00e9 s\u00f3 unha imaxe b\u00edblica para describir o parto do que est\u00e1 a nacer un mundo novo; \u00e9 unha experiencia que nos atravesa e nos sorprende segundo as probas que atopamos, nas circunstancias hist\u00f3ricas nas que nos toca vivir. Agora ben, ver a luz e crer nela \u00e9 necesario para non afundirse na escuridade. Tr\u00e1tase dunha esixencia que os disc\u00edpulos de Xs\u00fas est\u00e1n chamados a vivir de modo \u00fanico e privilexiado, pero que, por moitos cami\u00f1os, sabe abrirse paso no coraz\u00f3n de cada ser humano. A paz existe, quere habitar en n\u00f3s, ten o suave poder de iluminar e alargar a intelixencia, resiste \u00e1 violencia e v\u00e9ncea. A paz ten o alento do eterno; mentres o mal gr\u00edtaselle \u201cbasta\u201d, \u00e1 paz rumor\u00e9aselle \u201cpara sempre\u201d. Neste horizonte introduciunos o Resucitado. Con este presentimento viven os que traballan pola paz que, no drama do que o Papa Francisco definiu como \u201cterceira guerra mundial a anacos\u201d, seguen resistindo \u00e1 contaminaci\u00f3n das tebras, como sentinelas da noite.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Lamentablemente o contrario \u2014\u00e9 dicir, esquecer a luz\u2014 \u00e9 posible; ent\u00f3n p\u00e9rdese o realismo, cedendo a unha representaci\u00f3n parcial e distorsionada do mundo, baixo o signo das tebras e do medo. Hoxe non son poucos os que chaman realistas \u00e1s narraci\u00f3ns carentes de esperanza, cegas ante a beleza dos demais, que esquecen a graza de Deus que traballa sempre nos coraz\u00f3ns humanos, a\u00ednda que estean feridos polo pecado. Santo Agosti\u00f1o exhortaba os cristi\u00e1ns para establecer unha amizade indisoluble coa paz, para que, custodi\u00e1ndoa no m\u00e1is \u00edntimo do seu esp\u00edrito, puidesen irradiar ao redor de si a s\u00faa luminosa calor. El, dirix\u00edndose \u00e1 s\u00faa comunidade, escrib\u00eda as\u00ed: \u00abTede a paz, irm\u00e1ns. Se queredes atraer os demais cara a ela, sede os primeiros en posu\u00edla e retela. Arda en v\u00f3s o que posu\u00eddes para acender os demais\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[2] Xa sexa que te\u00f1amos o don da fe, ou que nos pareza que non o temos, queridos irm\u00e1ns e irm\u00e1s, abr\u00e1monos \u00e1 paz! Acoll\u00e1mola e reco\u00f1ez\u00e1mola, no canto de considerala afastada e imposible. Antes de ser unha meta, a paz \u00e9 unha presenza e un cami\u00f1o. A\u00ednda que sexa combatida dentro e f\u00f3ra de n\u00f3s, como unha pequena chama ameazada pola tormenta, coid\u00e9mola sen esquecer os nomes e as historias de quen nos dea testemu\u00f1o dela. \u00c9 un principio que gu\u00eda e determina as nosas decisi\u00f3ns. Mesmo nos lugares onde s\u00f3 quedan entullos e onde a desesperaci\u00f3n parece inevitable, hoxe atopamos a quen non esqueceron a paz. As\u00ed como na tarde de Pascua Xes\u00fas entrou no lugar onde se atopaban os disc\u00edpulos, atemorizados e desanimados, da mesma maneira a paz de Cristo resucitado segue atravesando portas e barreiras coas voces e os rostros das s\u00faas testemu\u00f1as. \u00c9 o don que permite que non esquezamos o ben, reco\u00f1ecelo vencedor, elixilo de novo xuntos.<\/div>\n<div id=\"em-una-paz-desarmada-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-f7e6b01\" data-block-id=\"f7e6b01\">\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>Unha paz desarmada<\/em><\/h4>\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">Pouco antes de ser arrestado, nun momento de gran intimidade, Xes\u00fas dixo aos que estaban con El: \u00abD\u00e9ixolles a paz, doulles a mi\u00f1a paz, pero non como a d\u00e1 o mundo\u00bb. E inmediatamente agrega: \u00abNon se inquieten nin teman!\u00bb (Xn 14,27). A turbaci\u00f3n e o temor pod\u00edan referirse, certamente, \u00e1 violencia que pronto se abater\u00eda sobre El. M\u00e1is profundamente, os Evanxeos non esconden que o que desconcertou os disc\u00edpulos foi a s\u00faa resposta non violenta; un cami\u00f1o ao que todos, empezando por Pedro, opux\u00e9ronse, pero no cal o Mestre pediu que o seguisen ata o final. O cami\u00f1o de Xes\u00fas segue sendo motivo de turbaci\u00f3n e de temor. E El repite con firmeza a quen quixese defendelo: \u00abEnvai\u00f1a a t\u00faa espada\u00bb (Xn 18,11; cf. Mt 26,52). A paz de Xes\u00fas resucitado \u00e9 desarmada, porque desarmada foi a s\u00faa loita, dentro de circunstancias hist\u00f3ricas, pol\u00edticas e sociais precisas. Os cristi\u00e1ns, xuntos, deben facerse profeticamente testemu\u00f1as desta novidade, lembrando as traxedias das que tantas veces se fixeron c\u00f3mplices. A gran par\u00e1bola do xu\u00edzo universal convida a todos os cristi\u00e1ns a actuar con misericordia, sendo conscientes diso (cf. Mt 25,31-46). E, ao facelo, atopar\u00e1n ao seu lado irm\u00e1ns e irm\u00e1s que, por distintos cami\u00f1os, souberon escoitar a dor allea e liber\u00e1ronse interiormente do engano da violencia.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">A\u00ednda que hoxe non son poucas as persoas de coraz\u00f3n disposto \u00e1 paz, un gran sentimento de impotencia inv\u00e1deas ante o curso dos acontecementos, cada vez m\u00e1is incerto. Xa santo Agosti\u00f1o, en efecto, sinalaba un paradoxo particular: \u00ab\u00c9 m\u00e1is dif\u00edcil loar a paz que posu\u00edla. En efecto, se queremos encomiala, desexamos as forzas para iso, buscamos os pensamentos e pesamos as palabras; pola contra, se queremos posu\u00edla, t\u00e9mola e posu\u00edmos sen traballo ning\u00fan\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[3] Cando tratamos a paz como un ideal afastado, terminamos por non considerar escandaloso que se lle negue, e mesmo que se faga a guerra para alcanzala. Parecese que faltan as ideas xustas, as frases sopesadas, a capacidade de dicir que a paz est\u00e1 preto. Se a paz non \u00e9 unha realidade experimentada, para custodiar e cultivar, a agresividade dif\u00fandese na vida dom\u00e9stica e na vida p\u00fablica. Na relaci\u00f3n entre cidad\u00e1ns e gobernantes ch\u00e9gase a considerar unha culpa o feito de que non se nos prepare o suficiente para a guerra, para reaccionar aos ataques, para responder as agresi\u00f3ns. Moito m\u00e1is al\u00e1 do principio de lex\u00edtima defensa, no plano pol\u00edtico dita l\u00f3xica de oposici\u00f3n \u00e9 o dato m\u00e1is actual nunha desestabilizaci\u00f3n planetaria que vai asumindo cada d\u00eda maior dramatismo e imprevisibilidade. Non \u00e9 casual que os repetidos chamamentos a incrementar o gasto militar e as decisi\u00f3ns que isto conleva sexan presentados por moitos gobernantes coa xustificaci\u00f3n do perigo respecto aos outros. En efecto, a forza disuasiva do poder e, en particular, da disuasi\u00f3n nuclear, encarnan a irracionalidade dunha relaci\u00f3n entre pobos baseada non no dereito, a xustiza e a confianza, sen\u00f3n no medo e no dominio da forza. \u00abA consecuencia \u2014como xa escrib\u00eda<em><strong> san Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> acerca do seu tempo\u2014 \u00e9 clara: os pobos viven baixo un perpetuo temor, coma se lles estivese ameazando unha tempestade que en calquera momento pode desencadearse con \u00edmpeto horrible. Non lles falta raz\u00f3n, porque as armas son un feito. E a\u00ednda que parece dificilmente crible que haxa homes con suficiente ousad\u00eda para tomar sobre si a responsabilidade das mortes e da asoladora destruci\u00f3n que carrexar\u00eda unha guerra, resulta innegable, en cambio, que un feito calquera imprevisible pode de improviso e inesperadamente provocar o incendio b\u00e9lico\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[4] Pois ben, no curso do 2024 os gastos militares a nivel mundial aumentaron un 9,4% respecto ao ano anterior, confirmando a tendencia ininterrompida desde hai dez anos e alcanzando a cifra de 2.718 bill\u00f3ns de d\u00f3lares, \u00e9 dicir, o 2,5% do PIB mundial. [5] A\u00ednda por riba, hoxe parece que se queira responder aos novos desaf\u00edos, non s\u00f3 co enorme esforzo econ\u00f3mico para o rearmamento, sen\u00f3n tam\u00e9n cun reaxuste das pol\u00edticas educativas; no canto dunha cultura da memoria, que preserve a conciencia madurada no s\u00e9culo XX e non esqueza aos seus mill\u00f3ns de v\u00edtimas, prom\u00f3vense campa\u00f1as de comunicaci\u00f3n e programas educativos, en escolas e universidades, as\u00ed como nos medios de comunicaci\u00f3n, que difunden a percepci\u00f3n de ameazas e transmiten unha noci\u00f3n meramente armada de defensa e de seguridade.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Con todo, \u00abo verdadeiro amante da paz ama tam\u00e9n os inimigos dela\u00bb. [6] As\u00ed recomendaba santo Agosti\u00f1o que non se destru\u00edsen as pontes nin se insistise no rexistro do reproche, preferindo o cami\u00f1o da escoita e, en canto sexa posible, o encontro coas raz\u00f3ns dos demais. Nai sesenta anos, o <em><strong>Concilio Vaticano II<\/strong><\/em> conclu\u00edase coa conciencia dun di\u00e1logo urxente entre a Igrexa e o mundo contempor\u00e1neo. En particular, a Constituci\u00f3n <em><strong>Gaudium et spes<\/strong><\/em> centraba a atenci\u00f3n na evoluci\u00f3n da pr\u00e1ctica b\u00e9lica: \u00abO risco caracter\u00edstico da guerra contempor\u00e1nea est\u00e1 en que d\u00e1 ocasi\u00f3n aos que pos\u00faen as recentes armas cient\u00edficas para cometer tales delitos e con certa inexorable conexi\u00f3n pode empuxar as vontades humanas a determinaci\u00f3ns verdadeiramente horribles. Para que isto xamais suceda no futuro, os bispos de toda a terra reunidos aqu\u00ed piden con insistencia a todos, principalmente aos xefes de Estado e aos altos xefes do ex\u00e9rcito, que consideren incesantemente tan gran responsabilidade ante Deus e ante toda a humanidade\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[7] Ao reiterar o chamamento dos Padres conciliares e estimando a v\u00eda do di\u00e1logo como a m\u00e1is eficaz a todos os niveis, constatamos como o ulterior avance tecnol\u00f3xico e a aplicaci\u00f3n en \u00e1mbito militar das intelixencias artificiais te\u00f1an radicalizado a traxedia dos conflitos armados. Mesmo se vai delineando un proceso de non responsabilidade dos l\u00edderes pol\u00edticos e militares, con motivo do crecente \u201cdelegar\u201d \u00e1s m\u00e1quinas decisi\u00f3ns que afectan a vida e a morte de persoas humanas. \u00c9 unha espiral destrutiva, sen precedentes, do humanismo xur\u00eddico e filos\u00f3fico sobre o cal se apoia e desde o que se protexe calquera civilizaci\u00f3n. \u00c9 necesario denunciar as enormes concentraci\u00f3ns de intereses econ\u00f3micos e financeiros privados que van empuxando os estados nesta direcci\u00f3n; pero isto non basta, se ao mesmo tempo non se fomenta o espertar das conciencias e do pensamento cr\u00edtico. A <em><strong>Enc\u00edclica Fratelli tutti<\/strong><\/em> presenta a san Francisco de As\u00eds como exemplo deste espertar: \u00abNaquel mundo infestado de torres de vixilancia e de murallas protectoras, as cidades viv\u00edan guerras sanguentas entre familias poderosas, ao mesmo tempo que crec\u00edan as zonas miserables das periferias exclu\u00eddas. Al\u00ed Francisco acolleu a verdadeira paz no seu interior, liberouse de todo desexo de dominio sobre os demais, f\u00edxose un dos \u00faltimos e buscou vivir en harmon\u00eda con todos\u00bb. [8] \u00c9 unha historia que quere continuar en n\u00f3s, e que require que unamos esforzos para contribu\u00edr reciprocamente a unha paz desarmante, unha paz que nace da apertura e da humildade evanx\u00e9lica.<\/div>\n<div id=\"em-una-paz-desarmante-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-af9e5fb\" data-block-id=\"af9e5fb\">\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><strong><em>Unha paz desarmante<\/em><\/strong><\/h4>\n<\/div>\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">A bondade \u00e9 desarmante. Quizais por iso Deus f\u00edxose neno. O misterio da Encarnaci\u00f3n, que ten o seu punto de maior abaixamento no descenso aos infernos, comeza no ventre dunha nova nai e manif\u00e9stase no presebe de Bel\u00e9n. \u00abPaz na terra\u00bb cantan os anxos, anunciando a presenza dun Deus sen defensas, do que a humanidade pode descubrirse amada s\u00f3 coid\u00e1ndoo (cf. Lc 2,13-14). Nada ten a capacidade de cambiarnos tanto como un fillo. E quiz\u00e1 \u00e9 precisamente o pensar nos nosos fillos, nos nenos e tam\u00e9n nos que son fr\u00e1xiles coma eles, o que nos conmove profundamente (cf. Feit 2,37). A este respecto, o meu venerado Predecesor escrib\u00eda que \u00aba fraxilidade humana ten o poder de facernos m\u00e1is l\u00facidos respecto ao que permanece ou ao que pasa, ao que d\u00e1 vida e ao que provoca morte. Quizais por iso tendemos con frecuencia a negar os l\u00edmites e a evadir as persoas fr\u00e1xiles e feridas, que te\u00f1en o poder de cuestionar a direcci\u00f3n que tomamos, como individuos e como comunidade\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[9] <em><strong>San Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> introduciu por primeira vez a perspectiva dun desarmamento integral, que s\u00f3 pode afirmarse mediante a renovaci\u00f3n do coraz\u00f3n e da intelixencia. As\u00ed escrib\u00eda en <em><strong>Pacem in terris:<\/strong><\/em> \u00abTodos deben, con todo, convencerse que nin o cesamento na carreira de armamentos, nin a reduci\u00f3n das armas, nin, o que \u00e9 fundamental, o desarmamento xeral son posibles se este desarmamento non \u00e9 absolutamente completo e chega ata as mesmas conciencias; \u00e9 dicir, se non se esforzan todos por colaborar cordial e sinceramente en eliminar dos coraz\u00f3ns o temor e a angustiosa perspectiva da guerra. Isto, \u00e1 s\u00faa vez, require que esa norma suprema que hoxe se segue para manter a paz substit\u00faase por outra completamente distinta, en virtude da cal se reco\u00f1eza que unha paz internacional verdadeira e constante non pode apoiarse no equilibrio das forzas militares, sen\u00f3n unicamente na confianza rec\u00edproca. Confi\u00e1monos que \u00e9 este un obxectivo alcanzable. Tr\u00e1tase, en efecto, dunha esixencia que non s\u00f3 est\u00e1 ditada polas normas da recta raz\u00f3n, sen\u00f3n que ademais \u00e9 en si mesma desexable en grao sumo e extraordinariamente fecunda en bens\u00bb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">[10] Un servizo fundamental que as relixi\u00f3ns deben prestar \u00e1 humanidade que sofre \u00e9 vixiar o crecente intento de transformar incluso os pensamentos e as palabras en armas. As grandes tradici\u00f3ns espirituais, as\u00ed como o recto uso da raz\u00f3n, l\u00e9vannos a ir m\u00e1is al\u00f3 dos lazos de sangue ou \u00e9tnicos, m\u00e1is al\u00f3 das fraternidades que s\u00f3 reco\u00f1ecen ao que \u00e9 semellante e rexeitan ao que \u00e9 diferente. Hoxe vemos como isto non se d\u00e1 por suposto. Lamentablemente, forma cada vez m\u00e1is parte do panorama contempor\u00e1neo arrastrar as palabras da fe ao combate pol\u00edtico, bendicir o nacionalismo e xustificar relixiosamente a violencia e a loita armada. Os crentes deben desmentir activamente, sobre todo coa vida, esas formas de blasfemia que ignoran o Santo Nome de Deus. Por iso, xunto coa acci\u00f3n, \u00e9 cada vez m\u00e1is necesario cultivar a oraci\u00f3n, a espiritualidade, o di\u00e1logo ecum\u00e9nico e interrelixioso como v\u00edas de paz e linguaxes do encontro entre tradici\u00f3ns e culturas. En todo o mundo \u00e9 desexable \u00abque cada comunidade conv\u00e9rtase nunha \u201ccasa de paz\u201d, onde aprendamos a desactivar a hostilidade mediante o di\u00e1logo, onde se practique a xustiza e pres\u00e9rvese o perd\u00f3n\u00bb. [11] Hoxe m\u00e1is que nunca, en efecto, \u00e9 necesario mostrar que a paz non \u00e9 unha utop\u00eda, mediante unha creatividade pastoral atenta e xenerativa.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Por outra banda, isto non debe distraer a atenci\u00f3n de todos sobre a importancia que ten a dimensi\u00f3n pol\u00edtica. Quen est\u00e1 chamados a responsabilidades p\u00fablicas nas sedes m\u00e1is altas e cualificadas, procuren que \u00abse examine a fondo a maneira de lograr que as relaci\u00f3ns internacionais se axusten en todo o mundo a un equilibrio m\u00e1is humano, ou sexa a un equilibrio fundado na confianza rec\u00edproca, a sinceridade nos pactos e o cumprimento das condici\u00f3ns acordadas. Exam\u00ednese o problema en toda a s\u00faa amplitude, de forma que poida lograrse un punto de arranque s\u00f3lido para iniciar unha serie de tratados amigables, firmes e fecundos\u00bb. [12] \u00c9 o cami\u00f1o desarmante da diplomacia, da mediaci\u00f3n, do dereito internacional, tristemente desmentido polas cada vez m\u00e1is frecuentes violaci\u00f3ns de acordos alcanzados con gran esforzo, nun contexto que requirir\u00eda non a deslexitimaci\u00f3n, sen\u00f3n m\u00e1is ben o reforzamento das instituci\u00f3ns supranacionais.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Hoxe, a xustiza e a dignidade humana est\u00e1n m\u00e1is expostas que nunca aos desequilibrios de poder entre os m\u00e1is fortes. Como habitar un tempo de desestabilizaci\u00f3n e de conflitos liber\u00e1ndose do mal? \u00c9 necesario motivar e soster toda iniciativa espiritual, cultural e pol\u00edtica que mante\u00f1a viva a esperanza, contrarrestando a difusi\u00f3n de actitudes fatalistas \u00abcoma se as din\u00e1micas que a producen procedesen de forzas an\u00f3nimas e impersonales ou de estruturas independentes da vontade humana\u00bb. [13] Porque, de feito, \u00aba mellor maneira de dominar e de avanzar sen l\u00edmites \u00e9 sementar a desesperanza e suscitar a desconfianza constante, a\u00ednda disfrazada detr\u00e1s da defensa dalg\u00fans valores\u00bb, [14] a esta estratexia hai que opo\u00f1er o desenvolvemento de sociedades civ\u00eds conscientes, de formas de asociacionismo responsable, de experiencias de participaci\u00f3n non violenta, de pr\u00e1cticas de xustiza reparadora a pequena e gran escala. Xa o sinalaba con claridade <em><strong>Le\u00f3n XIII<\/strong><\/em> na <em>Enc\u00edclica <\/em><em><strong>Rerum novarum<\/strong><\/em>: \u00abA reco\u00f1ecida curtidade das forzas humanas aconsella e impele ao home para buscarse o apoio dos demais. Das Sagradas Escrituras \u00e9 esta sentenza: \u201c\u00c9 mellor que estean dous que un s\u00f3; ter\u00e1n a vantaxe da uni\u00f3n. Se un cae, ser\u00e1 levantado polo outro. Ai do que est\u00e1 s\u00f3, pois, se cae, non ter\u00e1 quen o levante!\u201d ( Qo 4,9-10). E tam\u00e9n estoutra: \u201cO irm\u00e1n, axudado polo seu irm\u00e1n, \u00e9 como unha cidade fortificada\u201d ( Pr 18,19)\u00bb. [15]<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Que este sexa un froito de o<em><strong> Xubileu da Esperanza,<\/strong><\/em> que impulsou a mill\u00f3ns de seres humanos a redescubrirse peregrinos e a comezar en si mesmos ese desarmamento do coraz\u00f3n, da mente e da vida ao que Deus non tardar\u00e1 en responder cumprindo as s\u00faas promesas: \u00abEl ser\u00e1 xu\u00edz entre as naci\u00f3ns e \u00e1rbitro de pobos numerosos. Coas s\u00faas espadas forxar\u00e1n arados e podas coas s\u00faas lanzas. Non levantar\u00e1 a espada unha naci\u00f3n contra outra nin se adestrar\u00e1n m\u00e1is para a guerra. Ven, casa de Xacob, e cami\u00f1emos \u00e1 luz do Se\u00f1or!\u00bb (Is 2,4-5).<\/div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<p><em>Vaticano, 8 de decembro de 2025<\/em><\/p>\n<p>LE\u00d3N PP. XIV<\/p>\n<p>_________________________________<\/p>\n<p>[1]\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiv\/es\/messages\/urbi\/documents\/20250508-prima-benedizione-urbietorbi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bendici\u00f3n apost\u00f3lica \u201cUrbi et Orbi\u201d e primeiro sa\u00fado<\/a><\/em>, Loxa central da Bas\u00edlica de San Pedro (8 maio 2025).<\/p>\n<p>[2] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 3.<\/p>\n<p>[3]\u00a0<em>Ib\u00edd.<\/em>, 1.<\/p>\n<p>[4] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 60.<\/p>\n<p>[5]\u00a0Cf.\u00a0<em>SIPRI Yearbook: Armaments, Disarmament and International Security<\/em>\u00a0(2025).<\/p>\n<p>[6] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 1.<\/p>\n<p>[7]\u00a0Conc. Ecum. Vat. II, Const. past.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/documents\/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_sp.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gaudium et spes<\/a><\/em>, 80.<\/p>\n<p>[8]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em>\u00a0(3 octubre 2020), 4.<\/p>\n<p>[9]\u00a0Id.,\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/es\/papa\/news\/2025-03\/el-papa-la-guerra-es-absurda-y-devasta-el-mundo-carta-gemelli.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carta al Director del \u201cCorriere della Sera\u201d<\/a><\/em>\u00a0(14 marzo 2025).<\/p>\n<p>[10] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 113.<\/p>\n<p>[11]\u00a0<em>Discurso aos bispos da Conferencia Episcopal Italiana<\/em> (17 xu\u00f1o 2025).<\/p>\n<p>[12] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 118.<\/p>\n<p>[13] Bieito XVI, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/benedict-xvi\/es\/encyclicals\/documents\/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas-in-veritate.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caritas in veritate<\/a><\/em>\u00a0(29 junio 2009), 42.<\/p>\n<p>[14]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em> (3 outubro 2020), 15.<\/p>\n<p>[15]\u00a0Le\u00f3n XIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_l-xiii_enc_15051891_rerum-novarum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rerum novarum<\/a>\u00a0<\/em>(15 maio 1891), 35.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false,"raw":"<div id=\"em-strong-la-paz-este-con-todos-ustedes-br-hacia-una-paz-desarmada-y-desarmante-strong-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-c4620fd\" data-block-id=\"c4620fd\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><em><strong>A paz estea con todos vostedes:\r\ncara \u00e1 unha paz \u201cdesarmada e desarmante\u201d<\/strong><\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\n<p style=\"text-align: center;\">\u201cA paz estea contigo!\u201d.<\/p>\r\n\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 \u00a0Este antiqu\u00edsimo sa\u00fado, que segue sendo habitual en moitas culturas, na tarde de Pascua encheuse de novo vigor en beizos de Xes\u00fas resucitado. \u00abA paz estea con vostedes!\u00bb (Xn 20,19.21) \u00e9 a s\u00faa palabra, que non s\u00f3 desexa, sen\u00f3n que realiza un cambio definitivo en quen a recibe e, dese modo, en toda a realidade. Por iso, os sucesores dos Ap\u00f3stolos dan voz cada d\u00eda e en todo o mundo \u00e1 m\u00e1is silenciosa revoluci\u00f3n: \u201cA paz estea con vostedes!\u201d. Desde a tarde da mi\u00f1a elecci\u00f3n como Bispo de Roma quixen incorporar o meu sa\u00fado neste anuncio coral. E desexo reafirmalo: \u00abEsta \u00e9 a paz de Cristo resucitado, unha paz desarmada e unha paz desarmante, humilde e perseverante. Prov\u00e9n de Deus, Deus que nos ama a todos incondicionalmente\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>[1]<strong> A paz de Cristo resucitado <\/strong><\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O que venceu \u00e1 morte e derrubou o muro que separaba os seres humanos (cf. Ef 2,14) \u00e9 o Bo Pastor, que d\u00e1 a vida polo raba\u00f1o e que ten moitas ovellas que non son do curro (cf. Xn 10,11.16): Cristo, a nosa paz. A s\u00faa presenza, o seu don, a s\u00faa vitoria resplandecen na perseveranza de moitas testemu\u00f1as, por medio dos cales a obra de Deus contin\u00faa no mundo, volv\u00e9ndose mesmo m\u00e1is perceptible e luminosa na escuridade dos tempos.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O contraste entre as tebras e a luz, en efecto, non \u00e9 s\u00f3 unha imaxe b\u00edblica para describir o parto do que est\u00e1 a nacer un mundo novo; \u00e9 unha experiencia que nos atravesa e nos sorprende segundo as probas que atopamos, nas circunstancias hist\u00f3ricas nas que nos toca vivir. Agora ben, ver a luz e crer nela \u00e9 necesario para non afundirse na escuridade. Tr\u00e1tase dunha esixencia que os disc\u00edpulos de Xs\u00fas est\u00e1n chamados a vivir de modo \u00fanico e privilexiado, pero que, por moitos cami\u00f1os, sabe abrirse paso no coraz\u00f3n de cada ser humano. A paz existe, quere habitar en n\u00f3s, ten o suave poder de iluminar e alargar a intelixencia, resiste \u00e1 violencia e v\u00e9ncea. A paz ten o alento do eterno; mentres o mal gr\u00edtaselle \u201cbasta\u201d, \u00e1 paz rumor\u00e9aselle \u201cpara sempre\u201d. Neste horizonte introduciunos o Resucitado. Con este presentimento viven os que traballan pola paz que, no drama do que o Papa Francisco definiu como \u201cterceira guerra mundial a anacos\u201d, seguen resistindo \u00e1 contaminaci\u00f3n das tebras, como sentinelas da noite.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Lamentablemente o contrario \u2014\u00e9 dicir, esquecer a luz\u2014 \u00e9 posible; ent\u00f3n p\u00e9rdese o realismo, cedendo a unha representaci\u00f3n parcial e distorsionada do mundo, baixo o signo das tebras e do medo. Hoxe non son poucos os que chaman realistas \u00e1s narraci\u00f3ns carentes de esperanza, cegas ante a beleza dos demais, que esquecen a graza de Deus que traballa sempre nos coraz\u00f3ns humanos, a\u00ednda que estean feridos polo pecado. Santo Agosti\u00f1o exhortaba os cristi\u00e1ns para establecer unha amizade indisoluble coa paz, para que, custodi\u00e1ndoa no m\u00e1is \u00edntimo do seu esp\u00edrito, puidesen irradiar ao redor de si a s\u00faa luminosa calor. El, dirix\u00edndose \u00e1 s\u00faa comunidade, escrib\u00eda as\u00ed: \u00abTede a paz, irm\u00e1ns. Se queredes atraer os demais cara a ela, sede os primeiros en posu\u00edla e retela. Arda en v\u00f3s o que posu\u00eddes para acender os demais\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[2] Xa sexa que te\u00f1amos o don da fe, ou que nos pareza que non o temos, queridos irm\u00e1ns e irm\u00e1s, abr\u00e1monos \u00e1 paz! Acoll\u00e1mola e reco\u00f1ez\u00e1mola, no canto de considerala afastada e imposible. Antes de ser unha meta, a paz \u00e9 unha presenza e un cami\u00f1o. A\u00ednda que sexa combatida dentro e f\u00f3ra de n\u00f3s, como unha pequena chama ameazada pola tormenta, coid\u00e9mola sen esquecer os nomes e as historias de quen nos dea testemu\u00f1o dela. \u00c9 un principio que gu\u00eda e determina as nosas decisi\u00f3ns. Mesmo nos lugares onde s\u00f3 quedan entullos e onde a desesperaci\u00f3n parece inevitable, hoxe atopamos a quen non esqueceron a paz. As\u00ed como na tarde de Pascua Xes\u00fas entrou no lugar onde se atopaban os disc\u00edpulos, atemorizados e desanimados, da mesma maneira a paz de Cristo resucitado segue atravesando portas e barreiras coas voces e os rostros das s\u00faas testemu\u00f1as. \u00c9 o don que permite que non esquezamos o ben, reco\u00f1ecelo vencedor, elixilo de novo xuntos.<\/div>\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmada-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-f7e6b01\" data-block-id=\"f7e6b01\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>Unha paz desarmada<\/em><\/h4>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">Pouco antes de ser arrestado, nun momento de gran intimidade, Xes\u00fas dixo aos que estaban con El: \u00abD\u00e9ixolles a paz, doulles a mi\u00f1a paz, pero non como a d\u00e1 o mundo\u00bb. E inmediatamente agrega: \u00abNon se inquieten nin teman!\u00bb (Xn 14,27). A turbaci\u00f3n e o temor pod\u00edan referirse, certamente, \u00e1 violencia que pronto se abater\u00eda sobre El. M\u00e1is profundamente, os Evanxeos non esconden que o que desconcertou os disc\u00edpulos foi a s\u00faa resposta non violenta; un cami\u00f1o ao que todos, empezando por Pedro, opux\u00e9ronse, pero no cal o Mestre pediu que o seguisen ata o final. O cami\u00f1o de Xes\u00fas segue sendo motivo de turbaci\u00f3n e de temor. E El repite con firmeza a quen quixese defendelo: \u00abEnvai\u00f1a a t\u00faa espada\u00bb (Xn 18,11; cf. Mt 26,52). A paz de Xes\u00fas resucitado \u00e9 desarmada, porque desarmada foi a s\u00faa loita, dentro de circunstancias hist\u00f3ricas, pol\u00edticas e sociais precisas. Os cristi\u00e1ns, xuntos, deben facerse profeticamente testemu\u00f1as desta novidade, lembrando as traxedias das que tantas veces se fixeron c\u00f3mplices. A gran par\u00e1bola do xu\u00edzo universal convida a todos os cristi\u00e1ns a actuar con misericordia, sendo conscientes diso (cf. Mt 25,31-46). E, ao facelo, atopar\u00e1n ao seu lado irm\u00e1ns e irm\u00e1s que, por distintos cami\u00f1os, souberon escoitar a dor allea e liber\u00e1ronse interiormente do engano da violencia.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">A\u00ednda que hoxe non son poucas as persoas de coraz\u00f3n disposto \u00e1 paz, un gran sentimento de impotencia inv\u00e1deas ante o curso dos acontecementos, cada vez m\u00e1is incerto. Xa santo Agosti\u00f1o, en efecto, sinalaba un paradoxo particular: \u00ab\u00c9 m\u00e1is dif\u00edcil loar a paz que posu\u00edla. En efecto, se queremos encomiala, desexamos as forzas para iso, buscamos os pensamentos e pesamos as palabras; pola contra, se queremos posu\u00edla, t\u00e9mola e posu\u00edmos sen traballo ning\u00fan\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[3] Cando tratamos a paz como un ideal afastado, terminamos por non considerar escandaloso que se lle negue, e mesmo que se faga a guerra para alcanzala. Parecese que faltan as ideas xustas, as frases sopesadas, a capacidade de dicir que a paz est\u00e1 preto. Se a paz non \u00e9 unha realidade experimentada, para custodiar e cultivar, a agresividade dif\u00fandese na vida dom\u00e9stica e na vida p\u00fablica. Na relaci\u00f3n entre cidad\u00e1ns e gobernantes ch\u00e9gase a considerar unha culpa o feito de que non se nos prepare o suficiente para a guerra, para reaccionar aos ataques, para responder as agresi\u00f3ns. Moito m\u00e1is al\u00e1 do principio de lex\u00edtima defensa, no plano pol\u00edtico dita l\u00f3xica de oposici\u00f3n \u00e9 o dato m\u00e1is actual nunha desestabilizaci\u00f3n planetaria que vai asumindo cada d\u00eda maior dramatismo e imprevisibilidade. Non \u00e9 casual que os repetidos chamamentos a incrementar o gasto militar e as decisi\u00f3ns que isto conleva sexan presentados por moitos gobernantes coa xustificaci\u00f3n do perigo respecto aos outros. En efecto, a forza disuasiva do poder e, en particular, da disuasi\u00f3n nuclear, encarnan a irracionalidade dunha relaci\u00f3n entre pobos baseada non no dereito, a xustiza e a confianza, sen\u00f3n no medo e no dominio da forza. \u00abA consecuencia \u2014como xa escrib\u00eda<em><strong> san Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> acerca do seu tempo\u2014 \u00e9 clara: os pobos viven baixo un perpetuo temor, coma se lles estivese ameazando unha tempestade que en calquera momento pode desencadearse con \u00edmpeto horrible. Non lles falta raz\u00f3n, porque as armas son un feito. E a\u00ednda que parece dificilmente crible que haxa homes con suficiente ousad\u00eda para tomar sobre si a responsabilidade das mortes e da asoladora destruci\u00f3n que carrexar\u00eda unha guerra, resulta innegable, en cambio, que un feito calquera imprevisible pode de improviso e inesperadamente provocar o incendio b\u00e9lico\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[4] Pois ben, no curso do 2024 os gastos militares a nivel mundial aumentaron un 9,4% respecto ao ano anterior, confirmando a tendencia ininterrompida desde hai dez anos e alcanzando a cifra de 2.718 bill\u00f3ns de d\u00f3lares, \u00e9 dicir, o 2,5% do PIB mundial. [5] A\u00ednda por riba, hoxe parece que se queira responder aos novos desaf\u00edos, non s\u00f3 co enorme esforzo econ\u00f3mico para o rearmamento, sen\u00f3n tam\u00e9n cun reaxuste das pol\u00edticas educativas; no canto dunha cultura da memoria, que preserve a conciencia madurada no s\u00e9culo XX e non esqueza aos seus mill\u00f3ns de v\u00edtimas, prom\u00f3vense campa\u00f1as de comunicaci\u00f3n e programas educativos, en escolas e universidades, as\u00ed como nos medios de comunicaci\u00f3n, que difunden a percepci\u00f3n de ameazas e transmiten unha noci\u00f3n meramente armada de defensa e de seguridade.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Con todo, \u00abo verdadeiro amante da paz ama tam\u00e9n os inimigos dela\u00bb. [6] As\u00ed recomendaba santo Agosti\u00f1o que non se destru\u00edsen as pontes nin se insistise no rexistro do reproche, preferindo o cami\u00f1o da escoita e, en canto sexa posible, o encontro coas raz\u00f3ns dos demais. Nai sesenta anos, o <em><strong>Concilio Vaticano II<\/strong><\/em> conclu\u00edase coa conciencia dun di\u00e1logo urxente entre a Igrexa e o mundo contempor\u00e1neo. En particular, a Constituci\u00f3n <em><strong>Gaudium et spes<\/strong><\/em> centraba a atenci\u00f3n na evoluci\u00f3n da pr\u00e1ctica b\u00e9lica: \u00abO risco caracter\u00edstico da guerra contempor\u00e1nea est\u00e1 en que d\u00e1 ocasi\u00f3n aos que pos\u00faen as recentes armas cient\u00edficas para cometer tales delitos e con certa inexorable conexi\u00f3n pode empuxar as vontades humanas a determinaci\u00f3ns verdadeiramente horribles. Para que isto xamais suceda no futuro, os bispos de toda a terra reunidos aqu\u00ed piden con insistencia a todos, principalmente aos xefes de Estado e aos altos xefes do ex\u00e9rcito, que consideren incesantemente tan gran responsabilidade ante Deus e ante toda a humanidade\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[7] Ao reiterar o chamamento dos Padres conciliares e estimando a v\u00eda do di\u00e1logo como a m\u00e1is eficaz a todos os niveis, constatamos como o ulterior avance tecnol\u00f3xico e a aplicaci\u00f3n en \u00e1mbito militar das intelixencias artificiais te\u00f1an radicalizado a traxedia dos conflitos armados. Mesmo se vai delineando un proceso de non responsabilidade dos l\u00edderes pol\u00edticos e militares, con motivo do crecente \u201cdelegar\u201d \u00e1s m\u00e1quinas decisi\u00f3ns que afectan a vida e a morte de persoas humanas. \u00c9 unha espiral destrutiva, sen precedentes, do humanismo xur\u00eddico e filos\u00f3fico sobre o cal se apoia e desde o que se protexe calquera civilizaci\u00f3n. \u00c9 necesario denunciar as enormes concentraci\u00f3ns de intereses econ\u00f3micos e financeiros privados que van empuxando os estados nesta direcci\u00f3n; pero isto non basta, se ao mesmo tempo non se fomenta o espertar das conciencias e do pensamento cr\u00edtico. A <em><strong>Enc\u00edclica Fratelli tutti<\/strong><\/em> presenta a san Francisco de As\u00eds como exemplo deste espertar: \u00abNaquel mundo infestado de torres de vixilancia e de murallas protectoras, as cidades viv\u00edan guerras sanguentas entre familias poderosas, ao mesmo tempo que crec\u00edan as zonas miserables das periferias exclu\u00eddas. Al\u00ed Francisco acolleu a verdadeira paz no seu interior, liberouse de todo desexo de dominio sobre os demais, f\u00edxose un dos \u00faltimos e buscou vivir en harmon\u00eda con todos\u00bb. [8] \u00c9 unha historia que quere continuar en n\u00f3s, e que require que unamos esforzos para contribu\u00edr reciprocamente a unha paz desarmante, unha paz que nace da apertura e da humildade evanx\u00e9lica.<\/div>\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmante-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-af9e5fb\" data-block-id=\"af9e5fb\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><strong><em>Unha paz desarmante<\/em><\/strong><\/h4>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">A bondade \u00e9 desarmante. Quizais por iso Deus f\u00edxose neno. O misterio da Encarnaci\u00f3n, que ten o seu punto de maior abaixamento no descenso aos infernos, comeza no ventre dunha nova nai e manif\u00e9stase no presebe de Bel\u00e9n. \u00abPaz na terra\u00bb cantan os anxos, anunciando a presenza dun Deus sen defensas, do que a humanidade pode descubrirse amada s\u00f3 coid\u00e1ndoo (cf. Lc 2,13-14). Nada ten a capacidade de cambiarnos tanto como un fillo. E quiz\u00e1 \u00e9 precisamente o pensar nos nosos fillos, nos nenos e tam\u00e9n nos que son fr\u00e1xiles coma eles, o que nos conmove profundamente (cf. Feit 2,37). A este respecto, o meu venerado Predecesor escrib\u00eda que \u00aba fraxilidade humana ten o poder de facernos m\u00e1is l\u00facidos respecto ao que permanece ou ao que pasa, ao que d\u00e1 vida e ao que provoca morte. Quizais por iso tendemos con frecuencia a negar os l\u00edmites e a evadir as persoas fr\u00e1xiles e feridas, que te\u00f1en o poder de cuestionar a direcci\u00f3n que tomamos, como individuos e como comunidade\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[9] <em><strong>San Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> introduciu por primeira vez a perspectiva dun desarmamento integral, que s\u00f3 pode afirmarse mediante a renovaci\u00f3n do coraz\u00f3n e da intelixencia. As\u00ed escrib\u00eda en <em><strong>Pacem in terris:<\/strong><\/em> \u00abTodos deben, con todo, convencerse que nin o cesamento na carreira de armamentos, nin a reduci\u00f3n das armas, nin, o que \u00e9 fundamental, o desarmamento xeral son posibles se este desarmamento non \u00e9 absolutamente completo e chega ata as mesmas conciencias; \u00e9 dicir, se non se esforzan todos por colaborar cordial e sinceramente en eliminar dos coraz\u00f3ns o temor e a angustiosa perspectiva da guerra. Isto, \u00e1 s\u00faa vez, require que esa norma suprema que hoxe se segue para manter a paz substit\u00faase por outra completamente distinta, en virtude da cal se reco\u00f1eza que unha paz internacional verdadeira e constante non pode apoiarse no equilibrio das forzas militares, sen\u00f3n unicamente na confianza rec\u00edproca. Confi\u00e1monos que \u00e9 este un obxectivo alcanzable. Tr\u00e1tase, en efecto, dunha esixencia que non s\u00f3 est\u00e1 ditada polas normas da recta raz\u00f3n, sen\u00f3n que ademais \u00e9 en si mesma desexable en grao sumo e extraordinariamente fecunda en bens\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[10] Un servizo fundamental que as relixi\u00f3ns deben prestar \u00e1 humanidade que sofre \u00e9 vixiar o crecente intento de transformar incluso os pensamentos e as palabras en armas. As grandes tradici\u00f3ns espirituais, as\u00ed como o recto uso da raz\u00f3n, l\u00e9vannos a ir m\u00e1is al\u00f3 dos lazos de sangue ou \u00e9tnicos, m\u00e1is al\u00f3 das fraternidades que s\u00f3 reco\u00f1ecen ao que \u00e9 semellante e rexeitan ao que \u00e9 diferente. Hoxe vemos como isto non se d\u00e1 por suposto. Lamentablemente, forma cada vez m\u00e1is parte do panorama contempor\u00e1neo arrastrar as palabras da fe ao combate pol\u00edtico, bendicir o nacionalismo e xustificar relixiosamente a violencia e a loita armada. Os crentes deben desmentir activamente, sobre todo coa vida, esas formas de blasfemia que ignoran o Santo Nome de Deus. Por iso, xunto coa acci\u00f3n, \u00e9 cada vez m\u00e1is necesario cultivar a oraci\u00f3n, a espiritualidade, o di\u00e1logo ecum\u00e9nico e interrelixioso como v\u00edas de paz e linguaxes do encontro entre tradici\u00f3ns e culturas. En todo o mundo \u00e9 desexable \u00abque cada comunidade conv\u00e9rtase nunha \u201ccasa de paz\u201d, onde aprendamos a desactivar a hostilidade mediante o di\u00e1logo, onde se practique a xustiza e pres\u00e9rvese o perd\u00f3n\u00bb. [11] Hoxe m\u00e1is que nunca, en efecto, \u00e9 necesario mostrar que a paz non \u00e9 unha utop\u00eda, mediante unha creatividade pastoral atenta e xenerativa.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Por outra banda, isto non debe distraer a atenci\u00f3n de todos sobre a importancia que ten a dimensi\u00f3n pol\u00edtica. Quen est\u00e1 chamados a responsabilidades p\u00fablicas nas sedes m\u00e1is altas e cualificadas, procuren que \u00abse examine a fondo a maneira de lograr que as relaci\u00f3ns internacionais se axusten en todo o mundo a un equilibrio m\u00e1is humano, ou sexa a un equilibrio fundado na confianza rec\u00edproca, a sinceridade nos pactos e o cumprimento das condici\u00f3ns acordadas. Exam\u00ednese o problema en toda a s\u00faa amplitude, de forma que poida lograrse un punto de arranque s\u00f3lido para iniciar unha serie de tratados amigables, firmes e fecundos\u00bb. [12] \u00c9 o cami\u00f1o desarmante da diplomacia, da mediaci\u00f3n, do dereito internacional, tristemente desmentido polas cada vez m\u00e1is frecuentes violaci\u00f3ns de acordos alcanzados con gran esforzo, nun contexto que requirir\u00eda non a deslexitimaci\u00f3n, sen\u00f3n m\u00e1is ben o reforzamento das instituci\u00f3ns supranacionais.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Hoxe, a xustiza e a dignidade humana est\u00e1n m\u00e1is expostas que nunca aos desequilibrios de poder entre os m\u00e1is fortes. Como habitar un tempo de desestabilizaci\u00f3n e de conflitos liber\u00e1ndose do mal? \u00c9 necesario motivar e soster toda iniciativa espiritual, cultural e pol\u00edtica que mante\u00f1a viva a esperanza, contrarrestando a difusi\u00f3n de actitudes fatalistas \u00abcoma se as din\u00e1micas que a producen procedesen de forzas an\u00f3nimas e impersonales ou de estruturas independentes da vontade humana\u00bb. [13] Porque, de feito, \u00aba mellor maneira de dominar e de avanzar sen l\u00edmites \u00e9 sementar a desesperanza e suscitar a desconfianza constante, a\u00ednda disfrazada detr\u00e1s da defensa dalg\u00fans valores\u00bb, [14] a esta estratexia hai que opo\u00f1er o desenvolvemento de sociedades civ\u00eds conscientes, de formas de asociacionismo responsable, de experiencias de participaci\u00f3n non violenta, de pr\u00e1cticas de xustiza reparadora a pequena e gran escala. Xa o sinalaba con claridade <em><strong>Le\u00f3n XIII<\/strong><\/em> na <em>Enc\u00edclica <\/em><em><strong>Rerum novarum<\/strong><\/em>: \u00abA reco\u00f1ecida curtidade das forzas humanas aconsella e impele ao home para buscarse o apoio dos demais. Das Sagradas Escrituras \u00e9 esta sentenza: \u201c\u00c9 mellor que estean dous que un s\u00f3; ter\u00e1n a vantaxe da uni\u00f3n. Se un cae, ser\u00e1 levantado polo outro. Ai do que est\u00e1 s\u00f3, pois, se cae, non ter\u00e1 quen o levante!\u201d ( Qo 4,9-10). E tam\u00e9n estoutra: \u201cO irm\u00e1n, axudado polo seu irm\u00e1n, \u00e9 como unha cidade fortificada\u201d ( Pr 18,19)\u00bb. [15]<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Que este sexa un froito de o<em><strong> Xubileu da Esperanza,<\/strong><\/em> que impulsou a mill\u00f3ns de seres humanos a redescubrirse peregrinos e a comezar en si mesmos ese desarmamento do coraz\u00f3n, da mente e da vida ao que Deus non tardar\u00e1 en responder cumprindo as s\u00faas promesas: \u00abEl ser\u00e1 xu\u00edz entre as naci\u00f3ns e \u00e1rbitro de pobos numerosos. Coas s\u00faas espadas forxar\u00e1n arados e podas coas s\u00faas lanzas. Non levantar\u00e1 a espada unha naci\u00f3n contra outra nin se adestrar\u00e1n m\u00e1is para a guerra. Ven, casa de Xacob, e cami\u00f1emos \u00e1 luz do Se\u00f1or!\u00bb (Is 2,4-5).<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<\/div>\r\n<em>Vaticano, 8 de decembro de 2025<\/em>\r\n\r\nLE\u00d3N PP. XIV\r\n\r\n_________________________________\r\n\r\n[1]\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiv\/es\/messages\/urbi\/documents\/20250508-prima-benedizione-urbietorbi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bendici\u00f3n apost\u00f3lica \u201cUrbi et Orbi\u201d e primeiro sa\u00fado<\/a><\/em>, Loxa central da Bas\u00edlica de San Pedro (8 maio 2025).\r\n\r\n[2] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 3.\r\n\r\n[3]\u00a0<em>Ib\u00edd.<\/em>, 1.\r\n\r\n[4] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 60.\r\n\r\n[5]\u00a0Cf.\u00a0<em>SIPRI Yearbook: Armaments, Disarmament and International Security<\/em>\u00a0(2025).\r\n\r\n[6] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 1.\r\n\r\n[7]\u00a0Conc. Ecum. Vat. II, Const. past.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/documents\/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_sp.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gaudium et spes<\/a><\/em>, 80.\r\n\r\n[8]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em>\u00a0(3 octubre 2020), 4.\r\n\r\n[9]\u00a0Id.,\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/es\/papa\/news\/2025-03\/el-papa-la-guerra-es-absurda-y-devasta-el-mundo-carta-gemelli.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carta al Director del \u201cCorriere della Sera\u201d<\/a><\/em>\u00a0(14 marzo 2025).\r\n\r\n[10] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 113.\r\n\r\n[11]\u00a0<em>Discurso aos bispos da Conferencia Episcopal Italiana<\/em> (17 xu\u00f1o 2025).\r\n\r\n[12] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 118.\r\n\r\n[13] Bieito XVI, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/benedict-xvi\/es\/encyclicals\/documents\/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas-in-veritate.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caritas in veritate<\/a><\/em>\u00a0(29 junio 2009), 42.\r\n\r\n[14]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em> (3 outubro 2020), 15.\r\n\r\n[15]\u00a0Le\u00f3n XIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_l-xiii_enc_15051891_rerum-novarum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rerum novarum<\/a>\u00a0<\/em>(15 maio 1891), 35.\r\n\r\n&nbsp;"},"excerpt":{"rendered":"","protected":false,"raw":""},"author":1,"featured_media":64286,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gl_post_content":"<div id=\"em-strong-la-paz-este-con-todos-ustedes-br-hacia-una-paz-desarmada-y-desarmante-strong-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-c4620fd\" data-block-id=\"c4620fd\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><em><strong>A paz estea con todos vostedes:\r\ncara \u00e1 unha paz \u201cdesarmada e desarmante\u201d<\/strong><\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\n<p style=\"text-align: center;\">\u201cA paz estea contigo!\u201d.<\/p>\r\n\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 \u00a0Este antiqu\u00edsimo sa\u00fado, que segue sendo habitual en moitas culturas, na tarde de Pascua encheuse de novo vigor en beizos de Xes\u00fas resucitado. \u00abA paz estea con vostedes!\u00bb (Xn 20,19.21) \u00e9 a s\u00faa palabra, que non s\u00f3 desexa, sen\u00f3n que realiza un cambio definitivo en quen a recibe e, dese modo, en toda a realidade. Por iso, os sucesores dos Ap\u00f3stolos dan voz cada d\u00eda e en todo o mundo \u00e1 m\u00e1is silenciosa revoluci\u00f3n: \u201cA paz estea con vostedes!\u201d. Desde a tarde da mi\u00f1a elecci\u00f3n como Bispo de Roma quixen incorporar o meu sa\u00fado neste anuncio coral. E desexo reafirmalo: \u00abEsta \u00e9 a paz de Cristo resucitado, unha paz desarmada e unha paz desarmante, humilde e perseverante. Prov\u00e9n de Deus, Deus que nos ama a todos incondicionalmente\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>[1]<strong> A paz de Cristo resucitado <\/strong><\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O que venceu \u00e1 morte e derrubou o muro que separaba os seres humanos (cf. Ef 2,14) \u00e9 o Bo Pastor, que d\u00e1 a vida polo raba\u00f1o e que ten moitas ovellas que non son do curro (cf. Xn 10,11.16): Cristo, a nosa paz. A s\u00faa presenza, o seu don, a s\u00faa vitoria resplandecen na perseveranza de moitas testemu\u00f1as, por medio dos cales a obra de Deus contin\u00faa no mundo, volv\u00e9ndose mesmo m\u00e1is perceptible e luminosa na escuridade dos tempos.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O contraste entre as tebras e a luz, en efecto, non \u00e9 s\u00f3 unha imaxe b\u00edblica para describir o parto do que est\u00e1 a nacer un mundo novo; \u00e9 unha experiencia que nos atravesa e nos sorprende segundo as probas que atopamos, nas circunstancias hist\u00f3ricas nas que nos toca vivir. Agora ben, ver a luz e crer nela \u00e9 necesario para non afundirse na escuridade. Tr\u00e1tase dunha esixencia que os disc\u00edpulos de Xs\u00fas est\u00e1n chamados a vivir de modo \u00fanico e privilexiado, pero que, por moitos cami\u00f1os, sabe abrirse paso no coraz\u00f3n de cada ser humano. A paz existe, quere habitar en n\u00f3s, ten o suave poder de iluminar e alargar a intelixencia, resiste \u00e1 violencia e v\u00e9ncea. A paz ten o alento do eterno; mentres o mal gr\u00edtaselle \u201cbasta\u201d, \u00e1 paz rumor\u00e9aselle \u201cpara sempre\u201d. Neste horizonte introduciunos o Resucitado. Con este presentimento viven os que traballan pola paz que, no drama do que o Papa Francisco definiu como \u201cterceira guerra mundial a anacos\u201d, seguen resistindo \u00e1 contaminaci\u00f3n das tebras, como sentinelas da noite.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Lamentablemente o contrario \u2014\u00e9 dicir, esquecer a luz\u2014 \u00e9 posible; ent\u00f3n p\u00e9rdese o realismo, cedendo a unha representaci\u00f3n parcial e distorsionada do mundo, baixo o signo das tebras e do medo. Hoxe non son poucos os que chaman realistas \u00e1s narraci\u00f3ns carentes de esperanza, cegas ante a beleza dos demais, que esquecen a graza de Deus que traballa sempre nos coraz\u00f3ns humanos, a\u00ednda que estean feridos polo pecado. Santo Agosti\u00f1o exhortaba os cristi\u00e1ns para establecer unha amizade indisoluble coa paz, para que, custodi\u00e1ndoa no m\u00e1is \u00edntimo do seu esp\u00edrito, puidesen irradiar ao redor de si a s\u00faa luminosa calor. El, dirix\u00edndose \u00e1 s\u00faa comunidade, escrib\u00eda as\u00ed: \u00abTede a paz, irm\u00e1ns. Se queredes atraer os demais cara a ela, sede os primeiros en posu\u00edla e retela. Arda en v\u00f3s o que posu\u00eddes para acender os demais\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[2] Xa sexa que te\u00f1amos o don da fe, ou que nos pareza que non o temos, queridos irm\u00e1ns e irm\u00e1s, abr\u00e1monos \u00e1 paz! Acoll\u00e1mola e reco\u00f1ez\u00e1mola, no canto de considerala afastada e imposible. Antes de ser unha meta, a paz \u00e9 unha presenza e un cami\u00f1o. A\u00ednda que sexa combatida dentro e f\u00f3ra de n\u00f3s, como unha pequena chama ameazada pola tormenta, coid\u00e9mola sen esquecer os nomes e as historias de quen nos dea testemu\u00f1o dela. \u00c9 un principio que gu\u00eda e determina as nosas decisi\u00f3ns. Mesmo nos lugares onde s\u00f3 quedan entullos e onde a desesperaci\u00f3n parece inevitable, hoxe atopamos a quen non esqueceron a paz. As\u00ed como na tarde de Pascua Xes\u00fas entrou no lugar onde se atopaban os disc\u00edpulos, atemorizados e desanimados, da mesma maneira a paz de Cristo resucitado segue atravesando portas e barreiras coas voces e os rostros das s\u00faas testemu\u00f1as. \u00c9 o don que permite que non esquezamos o ben, reco\u00f1ecelo vencedor, elixilo de novo xuntos.<\/div>\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmada-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-f7e6b01\" data-block-id=\"f7e6b01\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>Unha paz desarmada<\/em><\/h4>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">Pouco antes de ser arrestado, nun momento de gran intimidade, Xes\u00fas dixo aos que estaban con El: \u00abD\u00e9ixolles a paz, doulles a mi\u00f1a paz, pero non como a d\u00e1 o mundo\u00bb. E inmediatamente agrega: \u00abNon se inquieten nin teman!\u00bb (Xn 14,27). A turbaci\u00f3n e o temor pod\u00edan referirse, certamente, \u00e1 violencia que pronto se abater\u00eda sobre El. M\u00e1is profundamente, os Evanxeos non esconden que o que desconcertou os disc\u00edpulos foi a s\u00faa resposta non violenta; un cami\u00f1o ao que todos, empezando por Pedro, opux\u00e9ronse, pero no cal o Mestre pediu que o seguisen ata o final. O cami\u00f1o de Xes\u00fas segue sendo motivo de turbaci\u00f3n e de temor. E El repite con firmeza a quen quixese defendelo: \u00abEnvai\u00f1a a t\u00faa espada\u00bb (Xn 18,11; cf. Mt 26,52). A paz de Xes\u00fas resucitado \u00e9 desarmada, porque desarmada foi a s\u00faa loita, dentro de circunstancias hist\u00f3ricas, pol\u00edticas e sociais precisas. Os cristi\u00e1ns, xuntos, deben facerse profeticamente testemu\u00f1as desta novidade, lembrando as traxedias das que tantas veces se fixeron c\u00f3mplices. A gran par\u00e1bola do xu\u00edzo universal convida a todos os cristi\u00e1ns a actuar con misericordia, sendo conscientes diso (cf. Mt 25,31-46). E, ao facelo, atopar\u00e1n ao seu lado irm\u00e1ns e irm\u00e1s que, por distintos cami\u00f1os, souberon escoitar a dor allea e liber\u00e1ronse interiormente do engano da violencia.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">A\u00ednda que hoxe non son poucas as persoas de coraz\u00f3n disposto \u00e1 paz, un gran sentimento de impotencia inv\u00e1deas ante o curso dos acontecementos, cada vez m\u00e1is incerto. Xa santo Agosti\u00f1o, en efecto, sinalaba un paradoxo particular: \u00ab\u00c9 m\u00e1is dif\u00edcil loar a paz que posu\u00edla. En efecto, se queremos encomiala, desexamos as forzas para iso, buscamos os pensamentos e pesamos as palabras; pola contra, se queremos posu\u00edla, t\u00e9mola e posu\u00edmos sen traballo ning\u00fan\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[3] Cando tratamos a paz como un ideal afastado, terminamos por non considerar escandaloso que se lle negue, e mesmo que se faga a guerra para alcanzala. Parecese que faltan as ideas xustas, as frases sopesadas, a capacidade de dicir que a paz est\u00e1 preto. Se a paz non \u00e9 unha realidade experimentada, para custodiar e cultivar, a agresividade dif\u00fandese na vida dom\u00e9stica e na vida p\u00fablica. Na relaci\u00f3n entre cidad\u00e1ns e gobernantes ch\u00e9gase a considerar unha culpa o feito de que non se nos prepare o suficiente para a guerra, para reaccionar aos ataques, para responder as agresi\u00f3ns. Moito m\u00e1is al\u00e1 do principio de lex\u00edtima defensa, no plano pol\u00edtico dita l\u00f3xica de oposici\u00f3n \u00e9 o dato m\u00e1is actual nunha desestabilizaci\u00f3n planetaria que vai asumindo cada d\u00eda maior dramatismo e imprevisibilidade. Non \u00e9 casual que os repetidos chamamentos a incrementar o gasto militar e as decisi\u00f3ns que isto conleva sexan presentados por moitos gobernantes coa xustificaci\u00f3n do perigo respecto aos outros. En efecto, a forza disuasiva do poder e, en particular, da disuasi\u00f3n nuclear, encarnan a irracionalidade dunha relaci\u00f3n entre pobos baseada non no dereito, a xustiza e a confianza, sen\u00f3n no medo e no dominio da forza. \u00abA consecuencia \u2014como xa escrib\u00eda<em><strong> san Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> acerca do seu tempo\u2014 \u00e9 clara: os pobos viven baixo un perpetuo temor, coma se lles estivese ameazando unha tempestade que en calquera momento pode desencadearse con \u00edmpeto horrible. Non lles falta raz\u00f3n, porque as armas son un feito. E a\u00ednda que parece dificilmente crible que haxa homes con suficiente ousad\u00eda para tomar sobre si a responsabilidade das mortes e da asoladora destruci\u00f3n que carrexar\u00eda unha guerra, resulta innegable, en cambio, que un feito calquera imprevisible pode de improviso e inesperadamente provocar o incendio b\u00e9lico\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[4] Pois ben, no curso do 2024 os gastos militares a nivel mundial aumentaron un 9,4% respecto ao ano anterior, confirmando a tendencia ininterrompida desde hai dez anos e alcanzando a cifra de 2.718 bill\u00f3ns de d\u00f3lares, \u00e9 dicir, o 2,5% do PIB mundial. [5] A\u00ednda por riba, hoxe parece que se queira responder aos novos desaf\u00edos, non s\u00f3 co enorme esforzo econ\u00f3mico para o rearmamento, sen\u00f3n tam\u00e9n cun reaxuste das pol\u00edticas educativas; no canto dunha cultura da memoria, que preserve a conciencia madurada no s\u00e9culo XX e non esqueza aos seus mill\u00f3ns de v\u00edtimas, prom\u00f3vense campa\u00f1as de comunicaci\u00f3n e programas educativos, en escolas e universidades, as\u00ed como nos medios de comunicaci\u00f3n, que difunden a percepci\u00f3n de ameazas e transmiten unha noci\u00f3n meramente armada de defensa e de seguridade.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Con todo, \u00abo verdadeiro amante da paz ama tam\u00e9n os inimigos dela\u00bb. [6] As\u00ed recomendaba santo Agosti\u00f1o que non se destru\u00edsen as pontes nin se insistise no rexistro do reproche, preferindo o cami\u00f1o da escoita e, en canto sexa posible, o encontro coas raz\u00f3ns dos demais. Nai sesenta anos, o <em><strong>Concilio Vaticano II<\/strong><\/em> conclu\u00edase coa conciencia dun di\u00e1logo urxente entre a Igrexa e o mundo contempor\u00e1neo. En particular, a Constituci\u00f3n <em><strong>Gaudium et spes<\/strong><\/em> centraba a atenci\u00f3n na evoluci\u00f3n da pr\u00e1ctica b\u00e9lica: \u00abO risco caracter\u00edstico da guerra contempor\u00e1nea est\u00e1 en que d\u00e1 ocasi\u00f3n aos que pos\u00faen as recentes armas cient\u00edficas para cometer tales delitos e con certa inexorable conexi\u00f3n pode empuxar as vontades humanas a determinaci\u00f3ns verdadeiramente horribles. Para que isto xamais suceda no futuro, os bispos de toda a terra reunidos aqu\u00ed piden con insistencia a todos, principalmente aos xefes de Estado e aos altos xefes do ex\u00e9rcito, que consideren incesantemente tan gran responsabilidade ante Deus e ante toda a humanidade\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[7] Ao reiterar o chamamento dos Padres conciliares e estimando a v\u00eda do di\u00e1logo como a m\u00e1is eficaz a todos os niveis, constatamos como o ulterior avance tecnol\u00f3xico e a aplicaci\u00f3n en \u00e1mbito militar das intelixencias artificiais te\u00f1an radicalizado a traxedia dos conflitos armados. Mesmo se vai delineando un proceso de non responsabilidade dos l\u00edderes pol\u00edticos e militares, con motivo do crecente \u201cdelegar\u201d \u00e1s m\u00e1quinas decisi\u00f3ns que afectan a vida e a morte de persoas humanas. \u00c9 unha espiral destrutiva, sen precedentes, do humanismo xur\u00eddico e filos\u00f3fico sobre o cal se apoia e desde o que se protexe calquera civilizaci\u00f3n. \u00c9 necesario denunciar as enormes concentraci\u00f3ns de intereses econ\u00f3micos e financeiros privados que van empuxando os estados nesta direcci\u00f3n; pero isto non basta, se ao mesmo tempo non se fomenta o espertar das conciencias e do pensamento cr\u00edtico. A <em><strong>Enc\u00edclica Fratelli tutti<\/strong><\/em> presenta a san Francisco de As\u00eds como exemplo deste espertar: \u00abNaquel mundo infestado de torres de vixilancia e de murallas protectoras, as cidades viv\u00edan guerras sanguentas entre familias poderosas, ao mesmo tempo que crec\u00edan as zonas miserables das periferias exclu\u00eddas. Al\u00ed Francisco acolleu a verdadeira paz no seu interior, liberouse de todo desexo de dominio sobre os demais, f\u00edxose un dos \u00faltimos e buscou vivir en harmon\u00eda con todos\u00bb. [8] \u00c9 unha historia que quere continuar en n\u00f3s, e que require que unamos esforzos para contribu\u00edr reciprocamente a unha paz desarmante, unha paz que nace da apertura e da humildade evanx\u00e9lica.<\/div>\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmante-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-af9e5fb\" data-block-id=\"af9e5fb\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><strong><em>Unha paz desarmante<\/em><\/strong><\/h4>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">A bondade \u00e9 desarmante. Quizais por iso Deus f\u00edxose neno. O misterio da Encarnaci\u00f3n, que ten o seu punto de maior abaixamento no descenso aos infernos, comeza no ventre dunha nova nai e manif\u00e9stase no presebe de Bel\u00e9n. \u00abPaz na terra\u00bb cantan os anxos, anunciando a presenza dun Deus sen defensas, do que a humanidade pode descubrirse amada s\u00f3 coid\u00e1ndoo (cf. Lc 2,13-14). Nada ten a capacidade de cambiarnos tanto como un fillo. E quiz\u00e1 \u00e9 precisamente o pensar nos nosos fillos, nos nenos e tam\u00e9n nos que son fr\u00e1xiles coma eles, o que nos conmove profundamente (cf. Feit 2,37). A este respecto, o meu venerado Predecesor escrib\u00eda que \u00aba fraxilidade humana ten o poder de facernos m\u00e1is l\u00facidos respecto ao que permanece ou ao que pasa, ao que d\u00e1 vida e ao que provoca morte. Quizais por iso tendemos con frecuencia a negar os l\u00edmites e a evadir as persoas fr\u00e1xiles e feridas, que te\u00f1en o poder de cuestionar a direcci\u00f3n que tomamos, como individuos e como comunidade\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[9] <em><strong>San Xo\u00e1n XXIII<\/strong><\/em> introduciu por primeira vez a perspectiva dun desarmamento integral, que s\u00f3 pode afirmarse mediante a renovaci\u00f3n do coraz\u00f3n e da intelixencia. As\u00ed escrib\u00eda en <em><strong>Pacem in terris:<\/strong><\/em> \u00abTodos deben, con todo, convencerse que nin o cesamento na carreira de armamentos, nin a reduci\u00f3n das armas, nin, o que \u00e9 fundamental, o desarmamento xeral son posibles se este desarmamento non \u00e9 absolutamente completo e chega ata as mesmas conciencias; \u00e9 dicir, se non se esforzan todos por colaborar cordial e sinceramente en eliminar dos coraz\u00f3ns o temor e a angustiosa perspectiva da guerra. Isto, \u00e1 s\u00faa vez, require que esa norma suprema que hoxe se segue para manter a paz substit\u00faase por outra completamente distinta, en virtude da cal se reco\u00f1eza que unha paz internacional verdadeira e constante non pode apoiarse no equilibrio das forzas militares, sen\u00f3n unicamente na confianza rec\u00edproca. Confi\u00e1monos que \u00e9 este un obxectivo alcanzable. Tr\u00e1tase, en efecto, dunha esixencia que non s\u00f3 est\u00e1 ditada polas normas da recta raz\u00f3n, sen\u00f3n que ademais \u00e9 en si mesma desexable en grao sumo e extraordinariamente fecunda en bens\u00bb.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">[10] Un servizo fundamental que as relixi\u00f3ns deben prestar \u00e1 humanidade que sofre \u00e9 vixiar o crecente intento de transformar incluso os pensamentos e as palabras en armas. As grandes tradici\u00f3ns espirituais, as\u00ed como o recto uso da raz\u00f3n, l\u00e9vannos a ir m\u00e1is al\u00f3 dos lazos de sangue ou \u00e9tnicos, m\u00e1is al\u00f3 das fraternidades que s\u00f3 reco\u00f1ecen ao que \u00e9 semellante e rexeitan ao que \u00e9 diferente. Hoxe vemos como isto non se d\u00e1 por suposto. Lamentablemente, forma cada vez m\u00e1is parte do panorama contempor\u00e1neo arrastrar as palabras da fe ao combate pol\u00edtico, bendicir o nacionalismo e xustificar relixiosamente a violencia e a loita armada. Os crentes deben desmentir activamente, sobre todo coa vida, esas formas de blasfemia que ignoran o Santo Nome de Deus. Por iso, xunto coa acci\u00f3n, \u00e9 cada vez m\u00e1is necesario cultivar a oraci\u00f3n, a espiritualidade, o di\u00e1logo ecum\u00e9nico e interrelixioso como v\u00edas de paz e linguaxes do encontro entre tradici\u00f3ns e culturas. En todo o mundo \u00e9 desexable \u00abque cada comunidade conv\u00e9rtase nunha \u201ccasa de paz\u201d, onde aprendamos a desactivar a hostilidade mediante o di\u00e1logo, onde se practique a xustiza e pres\u00e9rvese o perd\u00f3n\u00bb. [11] Hoxe m\u00e1is que nunca, en efecto, \u00e9 necesario mostrar que a paz non \u00e9 unha utop\u00eda, mediante unha creatividade pastoral atenta e xenerativa.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Por outra banda, isto non debe distraer a atenci\u00f3n de todos sobre a importancia que ten a dimensi\u00f3n pol\u00edtica. Quen est\u00e1 chamados a responsabilidades p\u00fablicas nas sedes m\u00e1is altas e cualificadas, procuren que \u00abse examine a fondo a maneira de lograr que as relaci\u00f3ns internacionais se axusten en todo o mundo a un equilibrio m\u00e1is humano, ou sexa a un equilibrio fundado na confianza rec\u00edproca, a sinceridade nos pactos e o cumprimento das condici\u00f3ns acordadas. Exam\u00ednese o problema en toda a s\u00faa amplitude, de forma que poida lograrse un punto de arranque s\u00f3lido para iniciar unha serie de tratados amigables, firmes e fecundos\u00bb. [12] \u00c9 o cami\u00f1o desarmante da diplomacia, da mediaci\u00f3n, do dereito internacional, tristemente desmentido polas cada vez m\u00e1is frecuentes violaci\u00f3ns de acordos alcanzados con gran esforzo, nun contexto que requirir\u00eda non a deslexitimaci\u00f3n, sen\u00f3n m\u00e1is ben o reforzamento das instituci\u00f3ns supranacionais.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Hoxe, a xustiza e a dignidade humana est\u00e1n m\u00e1is expostas que nunca aos desequilibrios de poder entre os m\u00e1is fortes. Como habitar un tempo de desestabilizaci\u00f3n e de conflitos liber\u00e1ndose do mal? \u00c9 necesario motivar e soster toda iniciativa espiritual, cultural e pol\u00edtica que mante\u00f1a viva a esperanza, contrarrestando a difusi\u00f3n de actitudes fatalistas \u00abcoma se as din\u00e1micas que a producen procedesen de forzas an\u00f3nimas e impersonales ou de estruturas independentes da vontade humana\u00bb. [13] Porque, de feito, \u00aba mellor maneira de dominar e de avanzar sen l\u00edmites \u00e9 sementar a desesperanza e suscitar a desconfianza constante, a\u00ednda disfrazada detr\u00e1s da defensa dalg\u00fans valores\u00bb, [14] a esta estratexia hai que opo\u00f1er o desenvolvemento de sociedades civ\u00eds conscientes, de formas de asociacionismo responsable, de experiencias de participaci\u00f3n non violenta, de pr\u00e1cticas de xustiza reparadora a pequena e gran escala. Xa o sinalaba con claridade <em><strong>Le\u00f3n XIII<\/strong><\/em> na <em>Enc\u00edclica <\/em><em><strong>Rerum novarum<\/strong><\/em>: \u00abA reco\u00f1ecida curtidade das forzas humanas aconsella e impele ao home para buscarse o apoio dos demais. Das Sagradas Escrituras \u00e9 esta sentenza: \u201c\u00c9 mellor que estean dous que un s\u00f3; ter\u00e1n a vantaxe da uni\u00f3n. Se un cae, ser\u00e1 levantado polo outro. Ai do que est\u00e1 s\u00f3, pois, se cae, non ter\u00e1 quen o levante!\u201d ( Qo 4,9-10). E tam\u00e9n estoutra: \u201cO irm\u00e1n, axudado polo seu irm\u00e1n, \u00e9 como unha cidade fortificada\u201d ( Pr 18,19)\u00bb. [15]<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Que este sexa un froito de o<em><strong> Xubileu da Esperanza,<\/strong><\/em> que impulsou a mill\u00f3ns de seres humanos a redescubrirse peregrinos e a comezar en si mesmos ese desarmamento do coraz\u00f3n, da mente e da vida ao que Deus non tardar\u00e1 en responder cumprindo as s\u00faas promesas: \u00abEl ser\u00e1 xu\u00edz entre as naci\u00f3ns e \u00e1rbitro de pobos numerosos. Coas s\u00faas espadas forxar\u00e1n arados e podas coas s\u00faas lanzas. Non levantar\u00e1 a espada unha naci\u00f3n contra outra nin se adestrar\u00e1n m\u00e1is para a guerra. Ven, casa de Xacob, e cami\u00f1emos \u00e1 luz do Se\u00f1or!\u00bb (Is 2,4-5).<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<\/div>\r\n<em>Vaticano, 8 de decembro de 2025<\/em>\r\n\r\nLE\u00d3N PP. XIV\r\n\r\n_________________________________\r\n\r\n[1]\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiv\/es\/messages\/urbi\/documents\/20250508-prima-benedizione-urbietorbi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bendici\u00f3n apost\u00f3lica \u201cUrbi et Orbi\u201d e primeiro sa\u00fado<\/a><\/em>, Loxa central da Bas\u00edlica de San Pedro (8 maio 2025).\r\n\r\n[2] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 3.\r\n\r\n[3]\u00a0<em>Ib\u00edd.<\/em>, 1.\r\n\r\n[4] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 60.\r\n\r\n[5]\u00a0Cf.\u00a0<em>SIPRI Yearbook: Armaments, Disarmament and International Security<\/em>\u00a0(2025).\r\n\r\n[6] S. Agosti\u00f1o de Hipona, <em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 1.\r\n\r\n[7]\u00a0Conc. Ecum. Vat. II, Const. past.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/documents\/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_sp.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gaudium et spes<\/a><\/em>, 80.\r\n\r\n[8]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em>\u00a0(3 octubre 2020), 4.\r\n\r\n[9]\u00a0Id.,\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/es\/papa\/news\/2025-03\/el-papa-la-guerra-es-absurda-y-devasta-el-mundo-carta-gemelli.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carta al Director del \u201cCorriere della Sera\u201d<\/a><\/em>\u00a0(14 marzo 2025).\r\n\r\n[10] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 113.\r\n\r\n[11]\u00a0<em>Discurso aos bispos da Conferencia Episcopal Italiana<\/em> (17 xu\u00f1o 2025).\r\n\r\n[12] S. Xo\u00e1n XXIII, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 118.\r\n\r\n[13] Bieito XVI, Carta enc. <em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/benedict-xvi\/es\/encyclicals\/documents\/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas-in-veritate.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caritas in veritate<\/a><\/em>\u00a0(29 junio 2009), 42.\r\n\r\n[14]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em> (3 outubro 2020), 15.\r\n\r\n[15]\u00a0Le\u00f3n XIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_l-xiii_enc_15051891_rerum-novarum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rerum novarum<\/a>\u00a0<\/em>(15 maio 1891), 35.\r\n\r\n&nbsp;","_gl_post_name":"mensaxe-do-papa-para-a-xornada-mundial-da-paz-2026-abramonos-a-paz","_gl_post_excerpt":"","_gl_post_title":"Mensaxe do Papa para a Xornada Mundial da Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos \u00e1 paz!\u00bb","_es_post_content":"<div id=\"em-strong-la-paz-este-con-todos-ustedes-br-hacia-una-paz-desarmada-y-desarmante-strong-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-c4620fd\" data-block-id=\"c4620fd\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><em><strong>La paz est\u00e9 con todos ustedes:\r\nhacia una paz \u201cdesarmada y desarmante\u201d<\/strong><\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\n<p style=\"text-align: center;\">\u201c\u00a1La paz est\u00e9 contigo!\u201d.<\/p>\r\nEste antiqu\u00edsimo saludo, que sigue siendo habitual en muchas culturas, en la tarde de Pascua se llen\u00f3 de nuevo vigor en labios de Jes\u00fas resucitado. \u00ab\u00a1La paz est\u00e9 con ustedes!\u00bb (\u00a0<em>Jn<\/em>\u00a020,19.21) es su palabra, que no s\u00f3lo desea, sino que realiza un cambio definitivo en quien la recibe y, de ese modo, en toda la realidad. Por eso, los sucesores de los Ap\u00f3stoles dan voz cada d\u00eda y en todo el mundo a la m\u00e1s silenciosa revoluci\u00f3n: \u201c\u00a1La paz est\u00e9 con ustedes!\u201d. Desde la tarde de mi elecci\u00f3n como Obispo de Roma he querido incorporar mi saludo en este anuncio coral. Y deseo reafirmarlo: \u00abEsta es la paz de Cristo resucitado, una paz desarmada y una paz desarmante, humilde y perseverante. Proviene de Dios, Dios que nos ama a todos incondicionalmente\u00bb.\u00a0[1]\r\n<div id=\"em-la-paz-de-cristo-resucitado-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-d11dada\" data-block-id=\"d11dada\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>La paz de Cristo resucitado<\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\nEl que venci\u00f3 a la muerte y derrib\u00f3 el muro que separaba a los seres humanos (cf.\u00a0<em>Ef<\/em>\u00a02,14) es el Buen Pastor, que da la vida por el reba\u00f1o y que tiene muchas ovejas que no son del redil (cf.\u00a0<em>Jn<\/em>\u00a010,11.16): Cristo, nuestra paz. Su presencia, su don, su victoria resplandecen en la perseverancia de muchos testigos, por medio de los cuales la obra de Dios contin\u00faa en el mundo, volvi\u00e9ndose incluso m\u00e1s perceptible y luminosa en la oscuridad de los tiempos.\r\n\r\nEl contraste entre las tinieblas y la luz, en efecto, no es s\u00f3lo una imagen b\u00edblica para describir el parto del que est\u00e1 naciendo un mundo nuevo; es una experiencia que nos atraviesa y nos sorprende seg\u00fan las pruebas que encontramos, en las circunstancias hist\u00f3ricas en las que nos toca vivir. Ahora bien, ver la luz y creer en ella es necesario para no hundirse en la oscuridad. Se trata de una exigencia que los disc\u00edpulos de Jes\u00fas est\u00e1n llamados a vivir de modo \u00fanico y privilegiado, pero que, por muchos caminos, sabe abrirse paso en el coraz\u00f3n de cada ser humano. La paz existe, quiere habitar en nosotros, tiene el suave poder de iluminar y ensanchar la inteligencia, resiste a la violencia y la vence. La paz tiene el aliento de lo eterno; mientras al mal se le grita \u201cbasta\u201d, a la paz se le susurra \u201cpara siempre\u201d. En este horizonte nos ha introducido el Resucitado. Con este presentimiento viven los que trabajan por la paz que, en el drama de lo que el\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Papa Francisco<\/span><\/a>\u00a0ha definido como \u201ctercera guerra mundial a pedazos\u201d, siguen resistiendo a la contaminaci\u00f3n de las tinieblas, como centinelas de la noche.\r\n\r\nLamentablemente lo contrario \u2014es decir, olvidar la luz\u2014 es posible; entonces se pierde el realismo, cediendo a una representaci\u00f3n parcial y distorsionada del mundo, bajo el signo de las tinieblas y del miedo. Hoy no son pocos los que llaman realistas a las narraciones carentes de esperanza, ciegas ante la belleza de los dem\u00e1s, que olvidan la gracia de Dios que trabaja siempre en los corazones humanos, aunque est\u00e9n heridos por el pecado. San Agust\u00edn exhortaba a los cristianos a entablar una amistad indisoluble con la paz, para que, custodi\u00e1ndola en lo m\u00e1s \u00edntimo de su esp\u00edritu, pudieran irradiar en torno a s\u00ed su luminoso calor. \u00c9l, dirigi\u00e9ndose a su comunidad, escrib\u00eda as\u00ed: \u00abTened la paz, hermanos. Si quer\u00e9is atraer a los dem\u00e1s hacia ella, sed los primeros en poseerla y retenerla. Arda en vosotros lo que pose\u00e9is para encender a los dem\u00e1s\u00bb.\u00a0[2]\r\n\r\nYa sea que tengamos el don de la fe, o que nos parezca que no lo tenemos, queridos hermanos y hermanas, \u00a1abr\u00e1monos a la paz! Acoj\u00e1mosla y reconozc\u00e1mosla, en vez de considerarla lejana e imposible. Antes de ser una meta, la paz es una presencia y un camino. Aunque sea combatida dentro y fuera de nosotros, como una peque\u00f1a llama amenazada por la tormenta, cuid\u00e9mosla sin olvidar los nombres y las historias de quienes nos han dado testimonio de ella. Es un principio que gu\u00eda y determina nuestras decisiones. Incluso en los lugares donde s\u00f3lo quedan escombros y donde la desesperaci\u00f3n parece inevitable, hoy encontramos a quienes no han olvidado la paz. As\u00ed como en la tarde de Pascua Jes\u00fas entr\u00f3 en el lugar donde se encontraban los disc\u00edpulos, atemorizados y desanimados, de la misma manera la paz de Cristo resucitado sigue atravesando puertas y barreras con las voces y los rostros de sus testigos. Es el don que permite que no olvidemos el bien, reconocerlo vencedor, elegirlo de nuevo juntos.\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmada-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-f7e6b01\" data-block-id=\"f7e6b01\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>Una paz desarmada<\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\nPoco antes de ser arrestado, en un momento de gran intimidad, Jes\u00fas dijo a los que estaban con \u00c9l: \u00abLes dejo la paz, les doy mi paz, pero no como la da el mundo\u00bb. E inmediatamente agrega: \u00ab\u00a1No se inquieten ni teman!\u00bb (<em>Jn<\/em>\u00a014,27). La turbaci\u00f3n y el temor pod\u00edan referirse, ciertamente, a la violencia que pronto se abatir\u00eda sobre \u00c9l. M\u00e1s profundamente, los Evangelios no esconden que lo que desconcert\u00f3 a los disc\u00edpulos fue su respuesta no violenta; un camino al que todos, empezando por Pedro, se opusieron, pero en el cual el Maestro pidi\u00f3 que lo siguieran hasta el final. El camino de Jes\u00fas sigue siendo motivo de turbaci\u00f3n y de temor. Y \u00c9l repite con firmeza a quien quisiera defenderlo: \u00abEnvaina tu espada\u00bb (<em>Jn<\/em>\u00a018,11; cf.\u00a0<em>Mt<\/em>\u00a026,52). La paz de Jes\u00fas resucitado es desarmada, porque desarmada fue su lucha, dentro de circunstancias hist\u00f3ricas, pol\u00edticas y sociales precisas. Los cristianos, juntos, deben hacerse prof\u00e9ticamente testigos de esta novedad, recordando las tragedias de las que tantas veces se han hecho c\u00f3mplices. La gran par\u00e1bola del juicio universal invita a todos los cristianos a actuar con misericordia, siendo conscientes de ello (cf.\u00a0<em>Mt<\/em>\u00a025,31-46). Y, al hacerlo, encontrar\u00e1n a su lado hermanos y hermanas que, por distintos caminos, han sabido escuchar el dolor ajeno y se han liberado interiormente del enga\u00f1o de la violencia.\r\n\r\nAunque hoy no son pocas las personas de coraz\u00f3n dispuesto a la paz, un gran sentimiento de impotencia las invade ante el curso de los acontecimientos, cada vez m\u00e1s incierto. Ya san Agust\u00edn, en efecto, se\u00f1alaba una paradoja particular: \u00abEs m\u00e1s dif\u00edcil alabar la paz que poseerla. En efecto, si queremos alabarla, deseamos las fuerzas para ello, buscamos los pensamientos y pesamos las palabras; por el contrario, si queremos poseerla, la tenemos y poseemos sin trabajo alguno\u00bb.\u00a0[3]\r\n\r\nCuando tratamos la paz como un ideal lejano, terminamos por no considerar escandaloso que se le niegue, e incluso que se haga la guerra para alcanzarla. Pareciera que faltan las ideas justas, las frases sopesadas, la capacidad de decir que la paz est\u00e1 cerca. Si la paz no es una realidad experimentada, para custodiar y cultivar, la agresividad se difunde en la vida dom\u00e9stica y en la vida p\u00fablica. En la relaci\u00f3n entre ciudadanos y gobernantes se llega a considerar una culpa el hecho de que no se nos prepare lo suficiente para la guerra, para reaccionar a los ataques, para responder a las agresiones. Mucho m\u00e1s all\u00e1 del principio de leg\u00edtima defensa, en el plano pol\u00edtico dicha l\u00f3gica de oposici\u00f3n es el dato m\u00e1s actual en una desestabilizaci\u00f3n planetaria que va asumiendo cada d\u00eda mayor dramatismo e imprevisibilidad. No es casual que los repetidos llamamientos a incrementar el gasto militar y las decisiones que esto conlleva sean presentados por muchos gobernantes con la justificaci\u00f3n del peligro respecto a los otros. En efecto, la fuerza disuasiva del poder y, en particular, de la disuasi\u00f3n nuclear, encarnan la irracionalidad de una relaci\u00f3n entre pueblos basada no en el derecho, la justicia y la confianza, sino en el miedo y en el dominio de la fuerza. \u00abLa consecuencia \u2014como ya escrib\u00eda\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">san Juan XXIII<\/span><\/a>\u00a0acerca de su tiempo\u2014 es clara: los pueblos viven bajo un perpetuo temor, como si les estuviera amenazando una tempestad que en cualquier momento puede desencadenarse con \u00edmpetu horrible. No les falta raz\u00f3n, porque las armas son un hecho. Y si bien parece dif\u00edcilmente cre\u00edble que haya hombres con suficiente osad\u00eda para tomar sobre s\u00ed la responsabilidad de las muertes y de la asoladora destrucci\u00f3n que acarrear\u00eda una guerra, resulta innegable, en cambio, que un hecho cualquiera imprevisible puede de improviso e inesperadamente provocar el incendio b\u00e9lico\u00bb.\u00a0[4]\r\n\r\nPues bien, en el curso del 2024 los gastos militares a nivel mundial aumentaron un 9,4% respecto al a\u00f1o anterior, confirmando la tendencia ininterrumpida desde hace diez a\u00f1os y alcanzando la cifra de 2.718 billones de d\u00f3lares, es decir, el 2,5% del PIB mundial.\u00a0[5]\u00a0Por si fuera poco, hoy parece que se quiera responder a los nuevos desaf\u00edos, no s\u00f3lo con el enorme esfuerzo econ\u00f3mico para el rearme, sino tambi\u00e9n con un reajuste de las pol\u00edticas educativas; en vez de una cultura de la memoria, que preserve la conciencia madurada en el siglo XX y no olvide a sus millones de v\u00edctimas, se promueven campa\u00f1as de comunicaci\u00f3n y programas educativos, en escuelas y universidades, as\u00ed como en los medios de comunicaci\u00f3n, que difunden la percepci\u00f3n de amenazas y transmiten una noci\u00f3n meramente armada de defensa y de seguridad.\r\n\r\nSin embargo, \u00abel verdadero amante de la paz ama tambi\u00e9n a los enemigos de ella\u00bb.\u00a0[6]\u00a0As\u00ed recomendaba san Agust\u00edn que no se destruyeran los puentes ni se insistiera en el registro del reproche, prefiriendo el camino de la escucha y, en cuanto sea posible, el encuentro con las razones de los dem\u00e1s. Hace sesenta a\u00f1os, el\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/index_sp.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Concilio Vaticano II<\/span><\/a>\u00a0se conclu\u00eda con la conciencia de un di\u00e1logo urgente entre la Iglesia y el mundo contempor\u00e1neo. En particular, la Constituci\u00f3n\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/documents\/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_sp.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Gaudium et spes<\/span><\/a><\/em>\u00a0centraba la atenci\u00f3n en la evoluci\u00f3n de la pr\u00e1ctica b\u00e9lica: \u00abEl riesgo caracter\u00edstico de la guerra contempor\u00e1nea est\u00e1 en que da ocasi\u00f3n a los que poseen las recientes armas cient\u00edficas para cometer tales delitos y con cierta inexorable conexi\u00f3n puede empujar las voluntades humanas a determinaciones verdaderamente horribles. Para que esto jam\u00e1s suceda en el futuro, los obispos de toda la tierra reunidos aqu\u00ed piden con insistencia a todos, principalmente a los jefes de Estado y a los altos jefes del ej\u00e9rcito, que consideren incesantemente tan gran responsabilidad ante Dios y ante toda la humanidad\u00bb.\u00a0[7]\r\n\r\nAl reiterar el llamamiento de los Padres conciliares y estimando la v\u00eda del di\u00e1logo como la m\u00e1s eficaz a todos los niveles, constatamos c\u00f3mo el ulterior avance tecnol\u00f3gico y la aplicaci\u00f3n en \u00e1mbito militar de las inteligencias artificiales hayan radicalizado la tragedia de los conflictos armados. Incluso se va delineando un proceso de desresponsabilizaci\u00f3n de los l\u00edderes pol\u00edticos y militares, con motivo del creciente \u201cdelegar\u201d a las m\u00e1quinas decisiones que afectan la vida y la muerte de personas humanas. Es una espiral destructiva, sin precedentes, del humanismo jur\u00eddico y filos\u00f3fico sobre el cual se apoya y desde el que se protege cualquier civilizaci\u00f3n. Es necesario denunciar las enormes concentraciones de intereses econ\u00f3micos y financieros privados que van empujando a los estados en esta direcci\u00f3n; pero esto no basta, si al mismo tiempo no se fomenta el despertar de las conciencias y del pensamiento cr\u00edtico. La Enc\u00edclica\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Fratelli tutti<\/span><\/a>\u00a0<\/em>presenta a san Francisco de As\u00eds como ejemplo de este despertar: \u00abEn aquel mundo plagado de torreones de vigilancia y de murallas protectoras, las ciudades viv\u00edan guerras sangrientas entre familias poderosas, al mismo tiempo que crec\u00edan las zonas miserables de las periferias excluidas. All\u00ed Francisco acogi\u00f3 la verdadera paz en su interior, se liber\u00f3 de todo deseo de dominio sobre los dem\u00e1s, se hizo uno de los \u00faltimos y busc\u00f3 vivir en armon\u00eda con todos\u00bb.\u00a0[8]\u00a0Es una historia que quiere continuar en nosotros, y que requiere que unamos esfuerzos para contribuir rec\u00edprocamente a una paz desarmante, una paz que nace de la apertura y de la humildad evang\u00e9lica.\r\n<div id=\"em-una-paz-desarmante-em\" class=\"wp-block-stackable-heading stk-block-heading stk-block-heading--v2 stk-block stk-af9e5fb\" data-block-id=\"af9e5fb\">\r\n<h4 class=\"stk-block-heading__text\"><em>Una paz desarmante<\/em><\/h4>\r\n<\/div>\r\nLa bondad es desarmante. Quiz\u00e1s por eso Dios se hizo ni\u00f1o. El misterio de la Encarnaci\u00f3n, que tiene su punto de mayor abajamiento en el descenso a los infiernos, comienza en el vientre de una joven madre y se manifiesta en el pesebre de Bel\u00e9n. \u00abPaz en la tierra\u00bb cantan los \u00e1ngeles, anunciando la presencia de un Dios sin defensas, del que la humanidad puede descubrirse amada solo cuid\u00e1ndolo (cf.\u00a0<em>Lc<\/em>\u00a02,13-14). Nada tiene la capacidad de cambiarnos tanto como un hijo. Y quiz\u00e1 es precisamente el pensar en nuestros hijos, en los ni\u00f1os y tambi\u00e9n en los que son fr\u00e1giles como ellos, lo que nos conmueve profundamente (cf.\u00a0<em>Hch<\/em>\u00a02,37). A este respecto, mi venerado Predecesor escrib\u00eda que \u00abla fragilidad humana tiene el poder de hacernos m\u00e1s l\u00facidos respecto a lo que permanece o a lo que pasa, a lo que da vida y a lo que provoca muerte. Quiz\u00e1s por eso tendemos con frecuencia a negar los l\u00edmites y a evadir a las personas fr\u00e1giles y heridas, que tienen el poder de cuestionar la direcci\u00f3n que hemos tomado, como individuos y como comunidad\u00bb.\u00a0[9]\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">San Juan XXIII<\/span><\/a>\u00a0introdujo por primera vez la perspectiva de un desarme integral, que s\u00f3lo puede afirmarse mediante la renovaci\u00f3n del coraz\u00f3n y de la inteligencia. As\u00ed escrib\u00eda en\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Pacem in terris<\/span><\/a><\/em>: \u00abTodos deben, sin embargo, convencerse que ni el cese en la carrera de armamentos, ni la reducci\u00f3n de las armas, ni, lo que es fundamental, el desarme general son posibles si este desarme no es absolutamente completo y llega hasta las mismas conciencias; es decir, si no se esfuerzan todos por colaborar cordial y sinceramente en eliminar de los corazones el temor y la angustiosa perspectiva de la guerra. Esto, a su vez, requiere que esa norma suprema que hoy se sigue para mantener la paz se sustituya por otra completamente distinta, en virtud de la cual se reconozca que una paz internacional verdadera y constante no puede apoyarse en el equilibrio de las fuerzas militares, sino \u00fanicamente en la confianza rec\u00edproca. Nos confiamos que es \u00e9ste un objetivo asequible. Se trata, en efecto, de una exigencia que no s\u00f3lo est\u00e1 dictada por las normas de la recta raz\u00f3n, sino que adem\u00e1s es en s\u00ed misma deseable en grado sumo y extraordinariamente fecunda en bienes\u00bb.\u00a0[10]\r\n\r\nUn servicio fundamental que las religiones deben prestar a la humanidad que sufre es vigilar el creciente intento de transformar incluso los pensamientos y las palabras en armas. Las grandes tradiciones espirituales, as\u00ed como el recto uso de la raz\u00f3n, nos llevan a ir m\u00e1s all\u00e1 de los lazos de sangre o \u00e9tnicos, m\u00e1s all\u00e1 de las fraternidades que s\u00f3lo reconocen al que es semejante y rechazan al que es diferente. Hoy vemos c\u00f3mo esto no se da por supuesto. Lamentablemente, forma cada vez m\u00e1s parte del panorama contempor\u00e1neo arrastrar las palabras de la fe al combate pol\u00edtico, bendecir el nacionalismo y justificar religiosamente la violencia y la lucha armada. Los creyentes deben desmentir activamente, sobre todo con la vida, esas formas de blasfemia que opacan el Santo Nombre de Dios. Por eso, junto con la acci\u00f3n, es cada vez m\u00e1s necesario cultivar la oraci\u00f3n, la espiritualidad, el di\u00e1logo ecum\u00e9nico e interreligioso como v\u00edas de paz y lenguajes del encuentro entre tradiciones y culturas. En todo el mundo es deseable \u00abque cada comunidad se convierta en una \u201ccasa de paz\u201d, donde aprendamos a desactivar la hostilidad mediante el di\u00e1logo, donde se practique la justicia y se preserve el perd\u00f3n\u00bb.\u00a0[11]\u00a0Hoy m\u00e1s que nunca, en efecto, es necesario mostrar que la paz no es una utop\u00eda, mediante una creatividad pastoral atenta y generativa.\r\n\r\nPor otra parte, esto no debe distraer la atenci\u00f3n de todos sobre la importancia que tiene la dimensi\u00f3n pol\u00edtica. Quienes est\u00e1n llamados a responsabilidades p\u00fablicas en las sedes m\u00e1s altas y cualificadas, procuren que \u00abse examine a fondo la manera de lograr que las relaciones internacionales se ajusten en todo el mundo a un equilibrio m\u00e1s humano, o sea a un equilibrio fundado en la confianza rec\u00edproca, la sinceridad en los pactos y el cumplimiento de las condiciones acordadas. Exam\u00ednese el problema en toda su amplitud, de forma que pueda lograrse un punto de arranque s\u00f3lido para iniciar una serie de tratados amistosos, firmes y fecundos\u00bb.\u00a0[12]\u00a0Es el camino desarmante de la diplomacia, de la mediaci\u00f3n, del derecho internacional, tristemente desmentido por las cada vez m\u00e1s frecuentes violaciones de acuerdos alcanzados con gran esfuerzo, en un contexto que requerir\u00eda no la deslegitimaci\u00f3n, sino m\u00e1s bien el reforzamiento de las instituciones supranacionales.\r\n\r\nHoy, la justicia y la dignidad humana est\u00e1n m\u00e1s expuestas que nunca a los desequilibrios de poder entre los m\u00e1s fuertes. \u00bfC\u00f3mo habitar un tiempo de desestabilizaci\u00f3n y de conflictos liber\u00e1ndose del mal? Es necesario motivar y sostener toda iniciativa espiritual, cultural y pol\u00edtica que mantenga viva la esperanza, contrarrestando la difusi\u00f3n de actitudes fatalistas \u00abcomo si las din\u00e1micas que la producen procedieran de fuerzas an\u00f3nimas e impersonales o de estructuras independientes de la voluntad humana\u00bb.\u00a0[13]\u00a0Porque, de hecho, \u00abla mejor manera de dominar y de avanzar sin l\u00edmites es sembrar la desesperanza y suscitar la desconfianza constante, aun disfrazada detr\u00e1s de la defensa de algunos valores\u00bb,\u00a0[14]\u00a0a esta estrategia hay que oponer el desarrollo de sociedades civiles conscientes, de formas de asociacionismo responsable, de experiencias de participaci\u00f3n no violenta, de pr\u00e1cticas de justicia reparadora a peque\u00f1a y gran escala. Ya lo se\u00f1alaba con claridad\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Le\u00f3n XIII<\/span><\/a>\u00a0en la Enc\u00edclica\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_l-xiii_enc_15051891_rerum-novarum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Rerum novarum<\/span><\/a><\/em>: \u00abLa reconocida cortedad de las fuerzas humanas aconseja e impele al hombre a buscarse el apoyo de los dem\u00e1s. De las Sagradas Escrituras es esta sentencia: \u201cEs mejor que est\u00e9n dos que uno solo; tendr\u00e1n la ventaja de la uni\u00f3n. Si el uno cae, ser\u00e1 levantado por el otro. \u00a1Ay del que est\u00e1 solo, pues, si cae, no tendr\u00e1 quien lo levante!\u201d (\u00a0<em>Qo<\/em>\u00a04,9-10). Y tambi\u00e9n esta otra: \u201cEl hermano, ayudado por su hermano, es como una ciudad fortificada\u201d (\u00a0<em>Pr<\/em>\u00a018,19)\u00bb.\u00a0[15]\r\n\r\nQue este sea un fruto del\u00a0<a href=\"https:\/\/www.iubilaeum2025.va\/es.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"stk-highlight\">Jubileo de la Esperanza<\/span><\/a>, que ha impulsado a millones de seres humanos a redescubrirse peregrinos y a comenzar en s\u00ed mismos ese desarme del coraz\u00f3n, de la mente y de la vida al que Dios no tardar\u00e1 en responder cumpliendo sus promesas: \u00ab\u00c9l ser\u00e1 juez entre las naciones y \u00e1rbitro de pueblos numerosos. Con sus espadas forjar\u00e1n arados y podaderas con sus lanzas. No levantar\u00e1 la espada una naci\u00f3n contra otra ni se adiestrar\u00e1n m\u00e1s para la guerra. \u00a1Ven, casa de Jacob, y caminemos a la luz del Se\u00f1or!\u00bb (<em>Is<\/em>\u00a02,4-5).\r\n\r\n<em>Vaticano, 8 de diciembre de 2025<\/em>\r\n\r\nLE\u00d3N PP. XIV\r\n\r\n_________________________________\r\n\r\n[1]\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiv\/es\/messages\/urbi\/documents\/20250508-prima-benedizione-urbietorbi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bendici\u00f3n apost\u00f3lica \u201cUrbi et Orbi\u201d y primer saludo<\/a><\/em>, Logia central de la Bas\u00edlica de San Pedro (8 mayo 2025).\r\n\r\n[2]\u00a0S. Agust\u00edn de Hipona,\u00a0<em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 3.\r\n\r\n[3]\u00a0<em>Ib\u00edd.<\/em>, 1.\r\n\r\n[4]\u00a0S. Juan XXIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 60.\r\n\r\n[5]\u00a0Cf.\u00a0<em>SIPRI Yearbook: Armaments, Disarmament and International Security<\/em>\u00a0(2025).\r\n\r\n[6]\u00a0S. Agust\u00edn de Hipona,\u00a0<em>Serm\u00f3n 357<\/em>, 1.\r\n\r\n[7]\u00a0Conc. Ecum. Vat. II, Const. past.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/archive\/hist_councils\/ii_vatican_council\/documents\/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_sp.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gaudium et spes<\/a><\/em>, 80.\r\n\r\n[8]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em>\u00a0(3 octubre 2020), 4.\r\n\r\n[9]\u00a0Id.,\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/es\/papa\/news\/2025-03\/el-papa-la-guerra-es-absurda-y-devasta-el-mundo-carta-gemelli.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carta al Director del \u201cCorriere della Sera\u201d<\/a><\/em>\u00a0(14 marzo 2025).\r\n\r\n[10]\u00a0S. Juan XXIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 113.\r\n\r\n[11]\u00a0<em>Discurso a los obispos de la Conferencia Episcopal Italiana<\/em>\u00a0(17 junio 2025).\r\n\r\n[12]\u00a0S. Juan XXIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/john-xxiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_j-xxiii_enc_11041963_pacem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pacem in terris<\/a><\/em>\u00a0(11 abril 1963), 118.\r\n\r\n[13]\u00a0Benedicto XVI, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/benedict-xvi\/es\/encyclicals\/documents\/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas-in-veritate.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caritas in veritate<\/a><\/em>\u00a0(29 junio 2009), 42.\r\n\r\n[14]\u00a0Francisco, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/es\/encyclicals\/documents\/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fratelli tutti<\/a><\/em>\u00a0(3 octubre 2020), 15.\r\n\r\n[15]\u00a0Le\u00f3n XIII, Carta enc.\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiii\/es\/encyclicals\/documents\/hf_l-xiii_enc_15051891_rerum-novarum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rerum novarum<\/a>\u00a0<\/em>(15 mayo 1891), 35.\r\n\r\n&nbsp;","_es_post_name":"mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz","_es_post_excerpt":"","_es_post_title":"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb","edit_language":"gl","footnotes":""},"categories":[3,215],"tags":[179],"class_list":["post-64285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-actualidad","category-iglesia","tag-papa"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A paz estea con todos vostedes: cara \u00e1 unha paz \u201cdesarmada e desarmante\u201d \u201cA paz estea contigo!\u201d. \u00a0 \u00a0 \u00a0Este antiqu\u00edsimo sa\u00fado, que segue sendo habitual en moitas culturas, na tarde de Pascua encheuse de novo vigor en beizos de Xes\u00fas resucitado. \u00abA paz estea con vostedes!\u00bb (Xn 20,19.21) \u00e9 a s\u00faa palabra, que non [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-02T10:10:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-03T12:34:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"archicompostela_org\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"archicompostela_org\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"archicompostela_org\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab\"},\"headline\":\"Mensaxe do Papa para a Xornada Mundial da Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos \u00e1 paz!\u00bb\",\"datePublished\":\"2026-01-02T10:10:43+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-03T12:34:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/\"},\"wordCount\":3392,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/papa-leon-xiv-1.jpg\",\"keywords\":[\"Papa\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Iglesia\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/\",\"name\":\"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/papa-leon-xiv-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-02T10:10:43+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-03T12:34:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/papa-leon-xiv-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/papa-leon-xiv-1.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/\",\"name\":\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\",\"description\":\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab\",\"name\":\"archicompostela_org\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/archicompostela.es\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/archicompostela.org\\\/gl\\\/author\\\/archicompostela_org\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","og_description":"A paz estea con todos vostedes: cara \u00e1 unha paz \u201cdesarmada e desarmante\u201d \u201cA paz estea contigo!\u201d. \u00a0 \u00a0 \u00a0Este antiqu\u00edsimo sa\u00fado, que segue sendo habitual en moitas culturas, na tarde de Pascua encheuse de novo vigor en beizos de Xes\u00fas resucitado. \u00abA paz estea con vostedes!\u00bb (Xn 20,19.21) \u00e9 a s\u00faa palabra, que non [&hellip;]","og_url":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/","og_site_name":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","article_published_time":"2026-01-02T10:10:43+00:00","article_modified_time":"2026-01-03T12:34:20+00:00","og_image":[{"width":800,"height":600,"url":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"archicompostela_org","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"archicompostela_org","Tempo de lectura":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/"},"author":{"name":"archicompostela_org","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab"},"headline":"Mensaxe do Papa para a Xornada Mundial da Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos \u00e1 paz!\u00bb","datePublished":"2026-01-02T10:10:43+00:00","dateModified":"2026-01-03T12:34:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/"},"wordCount":3392,"image":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg","keywords":["Papa"],"articleSection":["Actualidad","Iglesia"],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/","url":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/","name":"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","isPartOf":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg","datePublished":"2026-01-02T10:10:43+00:00","dateModified":"2026-01-03T12:34:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#primaryimage","url":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/papa-leon-xiv-1.jpg","width":800,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/mensaje-del-papa-para-la-jornada-mundial-de-la-paz-2026-abramonos-a-la-paz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/archicompostela.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mensaje del Papa para la Jornada Mundial de la Paz 2026: \u00ab\u00a1Abr\u00e1monos a la paz!\u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#website","url":"https:\/\/archicompostela.org\/","name":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","description":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/archicompostela.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab","name":"archicompostela_org","sameAs":["https:\/\/archicompostela.es"],"url":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/author\/archicompostela_org\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64285"}],"version-history":[{"count":51,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64337,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64285\/revisions\/64337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}