{"id":24840,"date":"2022-12-09T23:19:28","date_gmt":"2022-12-09T22:19:28","guid":{"rendered":"https:\/\/archicompostela.es\/?p=24840"},"modified":"2022-12-10T22:43:24","modified_gmt":"2022-12-10T21:43:24","slug":"carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-da-clausura-do-ano-santo-compostelan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-da-clausura-do-ano-santo-compostelan\/","title":{"rendered":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo da clausura do Ano Santo Compostel\u00e1n","raw":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo da clausura do Ano Santo Compostel\u00e1n"},"content":{"rendered":"<div class=\"textboxes\">\n<div class=\"col_b\">\n<div class=\"textbox\">\n<div><strong>A alegr\u00eda da conversi\u00f3n: froito do Ano Santo 2021-22<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">1. Ano Santo Compostel\u00e1n, Ano de graza do Se\u00f1or .<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">2. A nosa memoria agradecida. Aos corenta anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo<\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 II<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3. Vivir o presente con entusiasmo misioneiro<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3.1 Crise econ\u00f3mica e moral<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3.2 Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3.3 O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do home<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.2. A vida cristi\u00e1, peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">\n<p>3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or<\/p>\n<p>. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>Abrazar o futuro con esperanza<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">4.2. Mirar con esperanza ao futuro<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Conclusi\u00f3n<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Queridos diocesanos: Damos grazas a Deus ao clausurar este ano Santo Compostel\u00e1n, que nos convida a mirar, por unha banda, con gratitude o pasado, pero que nos abre con tanta esperanza ao futuro! X\u00fabilo e esperanza marcaron este ano Santo que se iniciaba o 31 de decembro de 2020, pero cuxa celebraci\u00f3n foi prorrogada polo Papa Francisco debido \u00e1 pandemia da Covid-19 ata decembro do ano 2022.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Este tempo Xubilar estivo marcado durante a primeira parte pola incerteza da pandemia e na segunda por unha multitude extraordinaria de peregrinos que vi\u00f1eron en peregrinaci\u00f3n ata a tumba do Ap\u00f3stolo. A Igrexa en Santiago agradece a todos, nesta hora tan especial, o manter viva a tradici\u00f3n de peregrinar a Santiago e o querer compartir connosco a celebraci\u00f3n deste ano Santo que est\u00e1 a chegar ao seu fin.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cSal da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate\u201d.<\/em> Leste foi o lema elixido para vivir con intensidade este tempo de graza e cumprir o obxectivo de crecer xuntos como Pobo de Deus. O Ap\u00f3stolo Santiago esperounos co seu testemu\u00f1o evanxelizador e a entrega da s\u00faa vida, bebendo o c\u00e1liz do Se\u00f1or.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Este acontecemento xubilar foi un tempo especial, que Deus nos concedeu, para situar a traxectoria da nosa existencia dentro da Historia da salvaci\u00f3n; tam\u00e9n para contemplar o tempo como unha oportunidade aberta \u00e1 misericordia de Deus e ao seu amor \u00e1 humanidade (cf. Tit. 3,4).<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Ano Santo, ano de graza do Se\u00f1or <\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cO Esp\u00edrito do Se\u00f1or est\u00e1 sobre min, porque me enviou <\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>a proclamar o ano de graza do Se\u00f1or.\u2026 <\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>Hoxe cumpriuse esta Escritura que acabades de o\u00edr\u201d<\/em> (Lc 4, 18-19,21)<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n foi, ante todo, unha experiencia de graza do que esperamos para nosa Igrexa diocesana, e para toda a Igrexa en Galicia, Espa\u00f1a e o mundo, froitos abundantes de renovaci\u00f3n persoal e comunitaria que nos axude a exercer a fraternidade, avivar a esperanza, traballar pola xustiza e impulsarnos a levar a todos a alegr\u00eda do Evanxeo de Xesucristo.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Miles de peregrinos chegaron ata a tumba do Ap\u00f3stolo Amigo do Se\u00f1or, movidos por un desexo sincero de conversi\u00f3n, uns, para reencontrarse consigo mesmos, outros, simplemente atra\u00eddos polos valores espirituais e culturais que representa o Cami\u00f1o de Santiago. Pero, en todo caso, con esp\u00edrito de procura, e co desexo de deixar atr\u00e1s diversas e complexas situaci\u00f3ns.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Podemos estar seguros de que moitos peregrinos atravesaron os limiares da Porta Santa e viviron un encontro gozoso co Pai da misericordia que renova a vida cristi\u00e1 e \u00e1brenos as portas a un horizonte de plenitude no amor. Lembramos con alegr\u00edas os Xubileus das diferentes dioceses, parroquias, membros de vida consagrada e movementos apost\u00f3licos, as\u00ed como tam\u00e9n as peregrinaci\u00f3ns de profesionais das m\u00e1is variadas caracter\u00edsticas, desde os obreiros ata os pol\u00edticos e gobernantes, desde os artes\u00e1ns e deportistas ata os cient\u00edficos, xornalistas e universitarios. Destacamos pola s\u00faa importancia para o presente e o futuro da Igrexa a Peregrinaci\u00f3n Europea Mozas que se desenvolveu do 3 ao 7 de agosto do presente ano significando sen d\u00fabida un fito excepcional no Ano Santo. Foron d\u00edas inesquecibles pola fonda alegr\u00eda, \u00e1s veces desbordante, polo clima sereno de oraci\u00f3n compartida, de catequese e celebraci\u00f3ns lit\u00farxicas marcadas polo encontro co Se\u00f1or.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Durante estes dous anos xubilares tam\u00e9n moitas persoas acudiron como visitantes e regresaron como peregrinos ao sentir que o seu coraz\u00f3n fora tocado por Deus. E \u00e9 que a vida se transforma cando deixamos que Divos entre nela. Quixese convidarlles a mirar o que est\u00e1 a suceder nas nosas vidas, na vida de nosa Igrexa, para reco\u00f1ecer as pegadas do paso de Deus e xuntos retomar o cami\u00f1o, lembrando o que o Papa Francisco\u00a0 dicir en tantas ocasi\u00f3ns: <em>Mirar o pasado con gratitude, vivir o presente con paix\u00f3n e abrazar o futuro con esperanza<\/em> para abrir a nosa mente e o noso coraz\u00f3n \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo que nos impulsa a mirar o futuro na providencia de Deus.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>2. A nosa memoria agradecida <\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cCantarei eternamente as misericordias do Se\u00f1or, anunciarei a s\u00faa fidelidade por todas as idades\u201d (Sal. 88) <\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">\u00c9 a hora de a <em>acci\u00f3n de grazas<\/em>. Somos convidados a contemplar a nosa historia con memoria crente e agradecida. A nosa mirada dir\u00edxese en primeiro lugar a Deus. Con profunda gratitude un\u00edmonos ao salmista para cantar <em>\u201ceternamente as misericordias do Se\u00f1or\u201d <\/em>(Sal 88), porque<em> \u201cDeus estivo grande connosco, e estamos alegres\u201d<\/em> (Sal 125). O Ano Santo foi un Ano de graza de Deus a quen agradezo todos os dons que recibimos ao longo destes dous anos. A graza que se nos deu \u00e9 esperanza no medio das nosas incertezas e \u00e9 caridade como testemu\u00f1o da nosa vida cristi\u00e1 que nos animan a vivir con esp\u00edrito de peregrinos na vocaci\u00f3n \u00e1 que fomos chamados e nas circunstancias da nosa vida. Como o leproso<strong> samaritano<\/strong> regresamos \u00e1 fonte da nosa salvaci\u00f3n para dar grazas, actitude que nos leva a reco\u00f1ecer o que somos.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Lembrar con memoria agradecida o pasado recente, ha de ser para cada un de n\u00f3s, a oportunidade de mirar cara atr\u00e1s para ver o paso de Deus na nosa historia persoal e reco\u00f1ecer que o seu amor non deixou de estar connosco, mesmo nas dificultades da vida persoal e social. M\u00e1is a\u00ednda, f\u00edxose m\u00e1is evidente e pr\u00f3ximo nelas.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Ao longo de todos estes s\u00e9culos de historia que nos preceden, como unha herdanza privilexiada de fe, a pesar das incertezas, as vicisitudes e as problem\u00e1ticas hist\u00f3ricas, puidemos ver, experimentar e palpar en moitos casos, a misericordia infinita de Deus en moitas persoas, peregrinos e visitantes, que sentiron o seu amor persoal, a s\u00faa proximidade, consolo, compaix\u00f3n, perd\u00f3n e curaci\u00f3n. Na vida de tantos peregrinos e visitantes Deus derramou tanto amor que moveu os coraz\u00f3ns dos que aqu\u00ed se achegaron. A peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela distinguiuse, ao longo da historia, por moitas grazas espirituais e, en especial, por un crecemento na fe e no compromiso cristi\u00e1n de quen v\u00e9n ata este lugar. Por iso, miramos o pasado con gratitude porque ao percorrer a propia historia descubrimos a acci\u00f3n de Deus nela e non podemos m\u00e1is que encomiarlle e darlle grazas por todos os seus dons.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Manifestamos a nosa gratitude ao Papa Francisco, pola pr\u00f3rroga deste ano Santo ata o 31 de decembro de 2022. Agradec\u00e9moslle ademais que nos estea marcando este rumbo renovado na Igrexa e en especial por esa mirada aos m\u00e1is fr\u00e1xiles, aos m\u00e1is pobres. Desde aqu\u00ed mostr\u00e1moslle a nosa comu\u00f1\u00f3n afectuosa, que se fai oraci\u00f3n por todas as s\u00faas intenci\u00f3ns. O noso agradecemento tam\u00e9n para todos os que dun modo ou outro participaron durante estes dous anos na organizaci\u00f3n do Ano Xubilar Compostel\u00e1n e <strong>en<\/strong> todas as celebraci\u00f3ns.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n actual\u00edzanos unha tarefa hist\u00f3rica, enraizada na nosa conciencia cristi\u00e1, a acollida do peregrino e dos que nos visitaron. Santiago de Compostela, toda Galicia a trav\u00e9s dos diferentes cami\u00f1os, conv\u00e9rtese en fogar e casa de peregrinos. Neste contexto queremos manifestar a nosa gratitude a todas as instituci\u00f3ns civ\u00eds e de goberno -Xunta de Galicia, Concello de Santiago de Compostela, Administraci\u00f3n central-, \u00e1s Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que colaboraron e facilitaron un bo desenvolvemento do Ano Santo.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Aos 40 anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo II <\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Neste contexto, lembramos tam\u00e9n con profunda gratitude o memorable discurso que con sentido prof\u00e9tico pronunciaba san Xo\u00e1n Paulo II na Catedral compostel\u00e1 fixo corenta anos, o d\u00eda 9 de novembro de 1982, con ocasi\u00f3n da s\u00faa primeira viaxe apost\u00f3lico a Espa\u00f1a, no que falou das ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa e da s\u00faa necesaria renovaci\u00f3n espiritual e humana. Chegou como mestre e como testemu\u00f1a, para confirmarnos na fe e alentarnos nunha nova evanxelizaci\u00f3n, tan necesaria ent\u00f3n como o \u00e9 hoxe para o mundo. Aqu\u00ed, ante a tumba do Ap\u00f3stolo, fixo unha solemne e sentida chamada \u00e1 reconstruci\u00f3n de Europa: <em>\u201cVolve atoparche. Se ti mesma. Descobre as t\u00faas orixes. Aviva as t\u00faas ra\u00edces. Revive aqueles valores aut\u00e9nticos que fixeron gloriosa a t\u00faa historia e ben\u00e9fica a t\u00faa presenza nos demais continentes\u201d<\/em>[1]. San Xo\u00e1n Paulo II era consciente de que Santiago de Compostela, meta dun dos Cami\u00f1os de peregrinaci\u00f3n m\u00e1is importantes da cristiandade, conservaba a memoria de Europa e as ra\u00edces da s\u00faa identidade.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"textarea unknown\">Somos sabedores da riqueza que o cristianismo achegou \u00e1 cultura europea e que pode sintetizarse na afirmaci\u00f3n da dignidade transcendente da persoa humana, do valor da raz\u00f3n, da liberdade, entendida como a capacidade de establecer v\u00ednculos e constru\u00edr algo com\u00fan. Pero, ao mesmo tempo, non nos \u00e9 alleo o perigo de abandonar esas ra\u00edces cristi\u00e1s que supo\u00f1er\u00eda prescindir dunha inspiraci\u00f3n e axuda para un dos maiores retos do presente: a unidade. Por esa raz\u00f3n, \u201c<em>o sepulcro dol Ap\u00f3stolo enc\u00f3ntrase nun extremo do occidente europeo, non no seu centro estrat\u00e9xico. Isto sensibil\u00edzanos para lanzar unha chamada desde a cidade de Santiago para que Europa acolla, sen perder a s\u00faa identidade, aos que ve\u00f1en de todos os extremos da terra. Esta \u00e9 a experiencia de encontro que fan os peregrinos na nosa Catedral. A diferenza, cando \u00e9 vivida desde o mesmo Esp\u00edrito, constit\u00faenos nun s\u00f3 corpo<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<p>Habemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para avivecer a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba as ra\u00edces de Europa, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.<\/p>\n<p>Habemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para vivenciar a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba<em> as ra\u00edces de Europa<\/em>, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.<\/p>\n<p><strong>Vivir o presente con entusiasmo misioneiro <\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cE esta \u00e9 a mi\u00f1a oraci\u00f3n: que o voso amor siga crecendo m\u00e1is e m\u00e1is en penetraci\u00f3n e en sensibilidade para apreciar os valores. As\u00ed chegaredes ao D\u00eda de Cristo limpos e irreprochables, cargados de froitos de xustiza, por medio de Cristo Xes\u00fas, para gloria e loanza de Deus (Flp 1, 9-11) <\/em><\/p>\n<p>\u00c1 luz das palabras do Ap\u00f3stolo san Paulo aos filipenses, quero convidarvos a que vivades o presente con paix\u00f3n evanxelizadora[3], respondendo \u00e1 chamada de Deus e aos desaf\u00edos da Nova Evanxelizaci\u00f3n. As celebraci\u00f3ns dos Anos Santos Compostel\u00e1ns buscan favorecer a realizaci\u00f3n integral da persoa e son unha chamada constante \u00e1 conversi\u00f3n que nos axuda a renovarnos espiritualmente, lembrando os contidos da nosa fe e acollendo a salvaci\u00f3n para ser evanxelizadores no medio da indiferenza relixiosa, incerteza moral e perda do sentido transcendente[4].<\/p>\n<p><strong>3.1. Crise econ\u00f3mica e moral <\/strong><\/p>\n<p>A nosa sociedade est\u00e1 a pasar por unha profunda crise moral e econ\u00f3mica, que afecta a case todos os \u00e1mbitos da vida: \u00e1 familia, \u00e1 educaci\u00f3n, \u00e1 confianza na clase pol\u00edtica e ao seu servizo \u00e1 nosa sociedade, \u00e1 econom\u00eda e ao traballo. As causas son diversas. Pero esta crise non \u00e9 m\u00e1is que a punta do iceberg dunha crise moito m\u00e1is profunda que incumbe \u00e1s entra\u00f1as do funcionamento da nosa sociedade e que desde hai anos atravesa a humanidade. O fundamento desta crise \u00e9 espiritual e moral[5]. Cando eliminamos a Deus da escena p\u00fablica, desaparecen os referentes morais, languidece o absoluto, entra o relativismo, curm\u00e1 a cobiza persoal e o sistema econ\u00f3mico col\u00e1psase. A econom\u00eda est\u00e1 en crise porque o sistema de valores da nosa sociedade est\u00e1 en crise.<\/p>\n<p>As\u00ed o indica con acerto o papa Francisco cando sinala o grave perigo de caer no relativismo, porque xera ausencia de misericordia: a persoa que cae no relativismo faise dura de coraz\u00f3n.<em> \u201cEste relativismo pr\u00e1ctico \u00e9 actuar coma se Deus non existise, decidir coma se os pobres non existisen, so\u00f1ar coma se os demais non existisen, traballar coma se quen non recibiron o anuncio non existisen\u201d[6]. <\/em><\/p>\n<p>No contexto do laicismo e relativismo, a tecnolox\u00eda e a electr\u00f3nica, a mobilidade e as viaxes r\u00e1pidas, a exploraci\u00f3n do espazo e as superautopistas da informaci\u00f3n, todo parece indicar que as persoas buscan botar ra\u00edces no chan firme e estable do sacro. Canto m\u00e1is rapidamente cami\u00f1a a humanidade, tanto maior \u00e9 a necesidade que sente duns cimentos firmes. \u00c1 vista do mal e do sufrimento da violencia e da guerra no mundo, f\u00e1ltannos palabras e atop\u00e1monos con frecuencia na noite escura da fe. Non \u00e9 un tempo para estar distra\u00eddos, sen\u00f3n para espertar en n\u00f3s a capacidade de ver o esencial no medio do accidental[7].<\/p>\n<p>Agora ben,<em> \u201cunha crise, <\/em>escrib\u00eda Hannah Arendt,<em> obr\u00edganos a volver expornos preguntas e es\u00edxenos novas ou vellas respostas, pero, en calquera caso, xu\u00edzos directos\u201d[<\/em>8]. Que nos ensina a situaci\u00f3n na que nos atopamos agora? Que podemos aprender da realidade? Estamos tentados a darnos por vencidos? O Se\u00f1or conv\u00eddanos a superar o desconcerto para atopar o cami\u00f1o que nos axude a ir m\u00e1is al\u00f3 dos esquemas mentais aos que estamos afeitos, superando a nosa tristeza espiritual. Estamos chamados a reinventarnos, a centrarnos nas cousas que realmente importan. Por utilizar unha imaxe da literatura cl\u00e1sica, non debemos facer como Ulises, \u00e9 dicir, taparnos os o\u00eddos para resistir \u00e1s sereas, sen\u00f3n como Orfeo, que inventa un canto m\u00e1is fermoso para superar as dificultades[9]. No medio da complexidade que nos toca vivir relixiosa, social e cultural, \u00e9 necesario m\u00e1is que nunca unha palabra de alento que proclame de novo que Deus nos sost\u00e9n para afrontar con confianza e responsabilidade esta situaci\u00f3n que a todos nos afecta. Estamos inmersos nunha sociedade necesitada de homes e mulleres que soste\u00f1an a esperanza de moitas persoas que miran o futuro con pesimismo e que, ao mesmo tempo, prop\u00f3\u00f1anlles a fe en Xesucristo como el \u00fanico capaz de dar sentido \u00e1s s\u00faas vidas.<\/p>\n<p>Os peregrinos xacobeos manifestaron que \u00e9 necesario preservar a expresi\u00f3n p\u00fablica do feito relixioso e valorar a relixi\u00f3n como unha achega positiva para a cohesi\u00f3n social no medio dunha crise, cuxas ra\u00edces son culturais e antropol\u00f3xicas, e que debe ser interpretada como as dores dun parto, como unha transici\u00f3n dolorosa chamada a alumar unha nova forma de convivencia que transforme radicalmente o noso estilo de vida para unha nova civilizaci\u00f3n, a que ten unha referencia espiritual cos seus principios morais e sociais, a s\u00faa cultura, a s\u00faa arte e a s\u00faa sensibilidade, seguindo a tradici\u00f3n cristi\u00e1 que a articulou profundamente en cada unha das s\u00faas fibras[10].<\/p>\n<p>Os cristi\u00e1ns debemos comprometernos coa renovaci\u00f3n moral da nosa sociedade, que nos impulsa a adoptar unha forma de vida m\u00e1is austera e solidaria, e un maior compromiso cos que m\u00e1is o necesitan. <em>\u201cA espiritualidade cristi\u00e1 prop\u00f3n un crecemento con sobriedade e unha capacidade de gozar con pouco. \u00c9 un retorno \u00e1 sobriedade que nos permite deternos a valorar o pequeno, agradecer as posibilidades que ofrece a vida sen apegarnos ao que temos nin entristecernos polo que non posu\u00edmos. Isto sup\u00f3n evitar a din\u00e1mica do dominio e da mera acumulaci\u00f3n de praceres\u201d[11].<\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"textboxes\">\n<div class=\"col_b\">\n<div class=\"textbox\">\n<div class=\"options\">\n<p><strong>3.2. Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa <\/strong><\/p>\n<p>\u201c<em>Ent\u00f3n Xes\u00fas d\u00edxolles aos Doce: \u201cTam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?\u201d (Xn 6, 67). A pregunta de Xes\u00fas tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> deixa ao descuberto o drama que se desenvolve entre o Mestre e os seus disc\u00edpulos. Tam\u00e9n \u00e9 unha pregunta adecuada para n\u00f3s no momento actual; para as nosas comunidades, para nosa Igrexa diocesana. Estamos a vivir tempos dif\u00edciles para a fe, tempos de cambio; talvez d\u00e1monos conta do novo que est\u00e1 a xurdir pero \u00e9 dif\u00edcil deixar aquilo vello ao que estamos afeitos. Temos a tentaci\u00f3n de mostrarnos indiferentes ou de encerrarnos esperando a que a tormenta pase pronto. Vemos que existe unha profunda crise de fe que afecta a amplos grupos de persoas; unha apostas\u00eda silandeira de moitos bautizados.<\/p>\n<p>A pregunta de Xes\u00fas \u00e9 dura, pero mostra que non ten medo de permanecer s\u00f3 e non busca f\u00e1ciles consensos: <em>Tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> Xes\u00fas est\u00e1 seguro da fidelidade de Deus Pai e sabe que non est\u00e1 s\u00f3, pero quere que os seus disc\u00edpulos elixan e decidan. O Evanxeo di que alg\u00fans, escandalizados polas palabras do Mestre, f\u00f3ronse. Por que? Quizais por medo? Superficialidade? Apego \u00e1s tradici\u00f3ns? Demasiado esforzo para seguir agora a este esixente Mestre? Ao final, o que falta \u00e9 a fe. Preg\u00fantome se a provocaci\u00f3n do Se\u00f1or non se pode aplicar ao noso hoxe. Pasamos dunha vocaci\u00f3n cristi\u00e1 que se acoll\u00eda con entusiasmo, pero que logo talvez quedou nunha adhesi\u00f3n exterior que non sab\u00eda integrar as dificultades de crer e perseverar, a un cristianismo m\u00e1is social, de tradici\u00f3n, que nos parece importante, pero que non ten empuxe, ao que lle falta entusiasmo e amor. Cans\u00e1monos. Do mesmo xeito que os disc\u00edpulos, sufrimos a tentaci\u00f3n de mirar cara atr\u00e1s e afastarnos do Se\u00f1or.<\/p>\n<p>Como afirmou o papa Francisco: <em>\u201cTodo isto ten unha particular importancia no noso tempo, porque non estamos a vivir simplemente unha \u00e9poca de cambios, sen\u00f3n un cambio de \u00e9poca<\/em>\u201d[12]. Xa non estamos no que o Papa Francisco chama o r\u00e9xime de cristiandade. A sociedade \u00e9 pluralista, a mi\u00fado non crente; sente atra\u00edda por outros valores; \u00e9 v\u00edtima das econom\u00edas de mercado e dun individualismo exasperado que leva a relativizalo todo, orientado cara a un vago desexo de felicidade. Neste contexto sociocultural, a fe non pode seguir consider\u00e1ndose como un orzamento obvio da vida coti\u00e1; \u00e9, por tanto, necesario propo\u00f1ela desde outras claves e con paix\u00f3n renovada.<\/p>\n<p>Como Igrexa pregunt\u00e1monos e pregunt\u00e1moslle ao Se\u00f1or: Que debemos facer, onde debemos ir? A tentaci\u00f3n \u00e9 deterse ao bordo do cami\u00f1o, sen esperanza, con pesimismo. So\u00f1amos con tempos pasados \u200b\u200be \u00e1s veces tentamos, de maneira anacr\u00f3nica, aferrarnos ao pasado, talvez perpetuando os cami\u00f1os e formas que nutriron \u00e1 comunidade cristi\u00e1, xa que estaban enraizados nun contexto cultural e relacional ben definido, pero que hoxe non son significativos, non transmiten a alegr\u00eda de pertencer a Cristo. Insistimos en utilizar m\u00e9todos e visi\u00f3ns pastorais que esixen non pouco esforzo pero que logo dan escasos e inadecuados froitos. Sentimos como sacerdotes, relixiosos e fieis laicos que o noso estilo pastoral xa non \u00e9 efectivo no contexto actual, e mesmo o noso anuncio do Evanxeo corre o risco de ser transmitido sen entusiasmo. Como os disc\u00edpulos que lle preguntaron a Xes\u00fas:<em> Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> (Xn 6, 68), \u00a0debemos entender que a crise do momento presente non \u00e9 un encordio pasaxeiro que hai que soportar, sen\u00f3n que \u00e9 unha oportunidade para reorientar o rumbo do noso peregrinar.<\/p>\n<p>O Ano Santo Compostel\u00e1n foi unha ocasi\u00f3n providencial para tomar conciencia do momento presente e escoitar de novo a Cristo que nos di: <em>\u201cNon sodes v\u00f3s os que me elixistes, son eu quen vos elix\u00edn e destineivos para que vaiades e deades froito, e o voso froito permaneza\u201d<\/em> (Xn. 15,16); e, en consecuencia, sentirnos chamados a superar a pasividade e involucrarnos con maior ardor na tarefa da evanxelizaci\u00f3n.<\/p>\n<p>Somos convidados a anunciar o Evanxeo na s\u00faa verdade, sen adozalo, sen\u00f3n deix\u00e1ndonos alcanzar de novo por Cristo segundo san Paulo. Como Igrexa, como comunidade de bautizados, debemos afrontar con valent\u00eda este momento non f\u00e1cil. Cando lle dicimos: <em>Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> facemos a nosa profesi\u00f3n de fe e dic\u00edmoslle que cremos e co\u00f1ecemos que Ti es o Santo de Deus&#8230; O Se\u00f1or conv\u00eddanos a confiar nel. Debemos pasar dunha pastoral na que a principal preocupaci\u00f3n \u00e9 facer programas e utilizar as estruturas, a unha pastoral que debe po\u00f1er \u00e1s persoas no centro do seu reflexo e acci\u00f3n. \u00c9 un bo momento para mirar o presente de nosa Iglesia e facernos aquela pregunta de san Paulo VI en <em>Evangelii Nuntiandi: \u201cA Igrexa \u00e9 m\u00e1is ou menos apta para anunciar o Evanxeo e para inserilo no coraz\u00f3n do home con convicci\u00f3n, liberdade de esp\u00edrito e eficacia?<\/em>\u201d[13]. Como pastores e como cristi\u00e1ns debemos preguntarnos se o noso testemu\u00f1o cristi\u00e1n e a nosa misi\u00f3n evanxelizadora responden de verdade \u00e1 nosa condici\u00f3n de disc\u00edpulos misioneiros de Cristo.<\/p>\n<p><strong>3.3. O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe <\/strong><\/p>\n<p><strong>3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do ser humano <\/strong><\/p>\n<p>A peregrinaci\u00f3n ou cami\u00f1o \u00e9 unha das expresi\u00f3ns antropol\u00f3xicas con maior alcance m\u00e1is al\u00f3 da confesionalidade relixiosa e pode ser cualificada como unha \u201cpar\u00e1bola ou alegor\u00eda\u201d da existencia do home. A condici\u00f3n do ser humano como homo viator \u00e9 o orzamento antropol\u00f3xico e teol\u00f3xico sobre o que se asenta a peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela e constit\u00fae unha imaxe precisa da natureza e da existencia do home que xusta e cabalmente defin\u00edronse como peregrinas.<\/p>\n<p>O descubrimento para moitos peregrinos da natureza \u00e9 un dos maiores recordos que evocan cando falan das s\u00faas experiencias. De igual forma, a vivencia do encontro coa diversidade humana. O cami\u00f1o transf\u00f3rmase as\u00ed no descubrimento dos outros, nunha aventura humana, nunha empresa de amor ao pr\u00f3ximo e valoraci\u00f3n da alteridade como forma de vida. Alteridade que chama \u00e1 transcendencia anhelada e, moitas veces, atopada. Pois as circunstancias que rodean a peregrinaci\u00f3n contrib\u00faen a redescubrir o sentido da vida que Divos ofr\u00e9cenos como don e como tarefa, don que habemos de agradecer cada d\u00eda, e tarefa a realizar na nosa existencia coti\u00e1. Por iso a peregrinaci\u00f3n a Santiago ofr\u00e9celle \u00e1 persoa a posibilidade de levar ata o final esta procura, porque nela o cami\u00f1o \u00e9 inseparable da meta.<\/p>\n<p>A visi\u00f3n cristi\u00e1 do mundo, introducida por Agosti\u00f1o de Hipona e profundada por un bo n\u00famero de fil\u00f3sofos cristi\u00e1ns deu lugar a que <em>\u201ca peregrinaci\u00f3n nas s\u00faas diferentes formas sexa o s\u00edmbolo m\u00e1is adecuado para entender a vida do home, que se percibe fundamentalmente como cami\u00f1o cara \u00e1 eternidade, a verdade e a plenitude\u201d<\/em>[14]. Polo que ao percorrer o Cami\u00f1o de Santiago esp\u00e9rtase na conciencia do peregrino a vida como unha marcha cara a unha meta. Esta meta \u00e9 o sepulcro do Ap\u00f3stolo, \u00e9 Deus, \u00e9 a vida eterna.<\/p>\n<p><strong> 3.3.2. A vida cristi\u00e1 \u00e9 unha peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus <\/strong><\/p>\n<p>A tradici\u00f3n cristi\u00e1, atenta \u00e1 riqueza b\u00edblica e espiritual dos s\u00e9culos pasados, non reduce a peregrinaci\u00f3n \u00e1 vivencia dun momento que se consome na excepcionalidade do acontecemento vivido, sen\u00f3n que pide entrar no esp\u00edrito itinerante e aceptar a imprevisibilidade e o desaf\u00edo do cami\u00f1o. Neste sentido, <em>\u201cfacerse peregrino\u201d<\/em> implica unha actitude de confianza, unha resposta de fe e apertura na esperanza.<\/p>\n<p>O cami\u00f1o \u00e9 unha experiencia espiritual que abre ao novo, ao desco\u00f1ecido. \u00c9 un desinstalarse da existencia habitual deixando atr\u00e1s o home vello da antiga condici\u00f3n humana para poder atopar ao que valoro m\u00e1is que todo o deixado, ao home novo: Cristo. A partida implica un desprendemento das propias certezas humanas e da propia terra. Deixar unha parte da propia historia para encomendarlla a Aquel que nos chamou, \u00e9 condici\u00f3n ineludible do peregrino. Neste sentido, po\u00f1erse en marcha significa \u201cfacerse pobres\u201d, facerse dispo\u00f1ible \u00e1 escoita, ao desexo de comu\u00f1\u00f3n, de co\u00f1ecemento dos demais e de novas realidades. A sa\u00edda constit\u00fae a primeira gran resposta \u00e1 chamada de Deus e implica abandonar as propias comodidades e a esperanza de <strong>poder<\/strong> superar as probas para conquistar a meta. Por iso s\u00f3 quen ten clara a meta acertar\u00e1 ao escoller o cami\u00f1o.<\/p>\n<p>A peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 caracter\u00edzase por unha expectativa que nace dunha nostalxia de infinito, de transcendencia, que tarde ou cedo -consciente ou inconscientemente- emerxer\u00e1. Pois a raz\u00f3n m\u00e1is profunda da peregrinaci\u00f3n \u00e9 a conversi\u00f3n ao Deus vivo a trav\u00e9s do encontro consigo mesmo. A vida \u00e9 o encontro de dous cami\u00f1os que se buscan para atoparse. Deste xeito, o home \u00e9 cami\u00f1o cara a Deus, pero Deus \u00e9 cami\u00f1o cara ao home[15]. Evid\u00e9nciase como no mesmo ser do home esta innata a s\u00faa relaci\u00f3n con Deus[16], o seu destino a unha meta transcendente, \u00e1 esperanza que vai m\u00e1is al\u00f3 da morte. No fondo, a peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 simboliza a nosa existencia terreal. L\u00e9mbranos que estamos feitos para o Ceo e que o noso cami\u00f1o nesta terra non \u00e9 m\u00e1is que unha peregrinaci\u00f3n cara \u00e1 meta definitiva, que \u00e9 tam\u00e9n a nosa morada definitiva, a <em>\u201cXerusal\u00e9n celestial\u201d.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"readspeaker_div\" class=\"rs_skip rsbtn rs_preserve\">\n<p><strong>3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or<\/strong><\/p>\n<p>O Cami\u00f1o nace por e para unha meta, nace pola chamada que significa a tumba do Ap\u00f3stolo Santiago, amigo do Se\u00f1or. Non podemos interpretar o cami\u00f1o, desde o punto de vista do seu autorreferencialidade, coma se a meta fose o cami\u00f1o en si mesmo. O fin e a meta non \u00e9 o propio cami\u00f1o.<\/p>\n<p>A raz\u00f3n de ser da peregrinaci\u00f3n culmina coa chegada ao destino. As expectativas da sa\u00edda l\u00f3granse tras o cansazo do longo cami\u00f1o e a paciencia do tempo investido. O momento do encontro con Deus produce alegr\u00eda, acci\u00f3n de grazas, encomio. Tres son os motivos que marcan este momento de graza: a oraci\u00f3n, a intercesi\u00f3n e a contemplaci\u00f3n, a trav\u00e9s das cales o peregrino entrega a s\u00faa vida ao Se\u00f1or e os seus afectos m\u00e1is profundos; a memoria do pasado e da realidade que deixou \u00e1s s\u00faas costas; o compromiso de conversi\u00f3n e renovaci\u00f3n da propia vida.<\/p>\n<p>O Cami\u00f1o de Santiago \u00e9 un percorrido de fe, penitencia e de oraci\u00f3n \u00e1 tumba do ap\u00f3stolo Santiago, \u00e1s ra\u00edces apost\u00f3licas da nosa fe. \u00c9 revivir a tradici\u00f3n recibida a trav\u00e9s dos ap\u00f3stolos. As\u00ed, <em>\u201cacudir \u00e1 tumba de Santiago \u00e9 lembrar o destino universal do Evanxeo. Por isto, Santiago prox\u00e9ctanos f\u00f3ra das nosas fronteiras cara \u00e1 misi\u00f3n; pen\u00e9tranos nos cami\u00f1os da paz, l\u00e1nzanos ao futuro, imp\u00falsanos \u00e1 solidariedade con todos os mundos\u201d<\/em>[17].<\/p>\n<p>Facer o Cami\u00f1o, a\u00ednda que sexa serv\u00edndose dos transportes modernos, \u00e9 s\u00f3 un medio. O importante \u00e9 chegar \u00e1 meta, e como se chega \u00e1 meta. Porque o Cami\u00f1o de Santiago ten meta, e esta meta \u00e9 sempre Xesucristo. El mesmo \u00e9 <em>\u201cCami\u00f1o, Verdade e Vida\u201d,<\/em> o \u00fanico que pode abrirnos o acceso ao Pai para que nos atopemos con El (cf. Jn 14, 4-6). Xesucristo quixo facerse, El tam\u00e9n, peregrino, como no cami\u00f1o de Ema\u00fas.<\/p>\n<p><strong>3.3.4. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n <\/strong><\/p>\n<p>O peregrino, ao retornar \u00e1 s\u00faa vida diaria, est\u00e1 chamado a comunicar a s\u00faa experiencia relixiosa e espiritual. O peregrino que traspasa o limiar da Porta Santa logo haber\u00e1 de retornar ao outro cami\u00f1o, ao da vida de todos os d\u00edas, ao suco do traballo e da familia, ao debate e ao compromiso da vida social e do mundo levando no seu coraz\u00f3n un empe\u00f1o m\u00e1is decidido en dar a co\u00f1ecer a Xesucristo, para constru\u00edr a Igrexa na comu\u00f1\u00f3n e na misi\u00f3n. Unha Igrexa en construci\u00f3n presente na sociedade como fermento que fai fermentar a toda a masa (cf. Mt. 13, 33), como servidora e bo samaritano do noso pobo nas horas do temor ante o futuro e da falta de esperanza (cf. Lc. 10, 33ss), como amiga respectuosa que ofrece o que ten: a s\u00faa fe en Cristo, a s\u00faa esperanza no Reino de Deus, o seu amor cara aos pobres, os enfermos, os migrantes, os desfavorecidos. Unha Igrexa en sa\u00edda, empe\u00f1ada na evanxelizaci\u00f3n e a formaci\u00f3n dos laicos, atenta \u00e1 pastoral familiar e \u00e1 promoci\u00f3n da vida humana, a unha maior presenza en todos os \u00e1mbitos da vida social, o traballo, a educaci\u00f3n, os medios de comunicaci\u00f3n e a cultura.<\/p>\n<p>O papa Francisco exhorta \u00e1 Igrexa para estar en sa\u00edda. Que significa isto? <em>\u201cSae da t\u00faa terra\u201d,<\/em> isto \u00e9, da burbulla que nos illa do resto do mundo e v\u00f3lvenos autorreferenciais; da zona de confort da comodidade, o ego\u00edsmo e as inercias; das falsas seguridades que nos proporciona o noso pequeno mundo, onde non hai espazo para m\u00e1is voces que a nosa e onde se conxura o risco de calquera cambio co pretexto de preservar a verdade. Certamente, sa\u00edr sen m\u00e1is da \u00e1rea das nosas certezas pode expo\u00f1ernos ao vaiv\u00e9n das opini\u00f3ns cambiantes e das modas ef\u00e9meras.<\/p>\n<p>Todo Xubileu encerra unha chamada \u201cpara sa\u00edr \u00e1 misi\u00f3n\u201d, a ir \u00e1s periferias para que a trav\u00e9s do testemu\u00f1o de vida dos cristi\u00e1ns o Evanxeo chegue a todos porque a todos est\u00e1 destinada a Boa Noticia do Amor de Deus. Conclu\u00eddo este ano Santo Compostel\u00e1n habemos de seguir na nosa misi\u00f3n de co\u00f1ecer, anunciar e propo\u00f1er a boa noticia do Evanxeo a nenos, adolescentes, novos, noivos, esposos e familias. Isto \u00e9 tanto m\u00e1is urxente ante o contexto social, cultural, medi\u00e1tico e lexislativo tan pouco favorable a unha visi\u00f3n transcendente do home e da sociedade.<\/p>\n<p><strong>4. Abrazar o futuro con esperanza cristi\u00e1 <\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cM\u00e1is ben, glorificade a Cristo o Se\u00f1or nos vosos coraz\u00f3ns, dispostos sempre para dar explicaci\u00f3n a todo o que vos pida unha raz\u00f3n da vosa esperanza\u201d<\/em> 1Pe. 3, 15<\/p>\n<p><strong>4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia <\/strong><\/p>\n<p>Despois deste per\u00edodo xubilar, \u00e1brese ante n\u00f3s un horizonte para crecer en santidade e comu\u00f1\u00f3n como Igrexa peregrina ao servizo da misi\u00f3n. Xes\u00fas dinos a todos: <em>\u201cIde e facede disc\u00edpulos de todos os pobos, bautiz\u00e1ndoos no Nome do Pai e do Fillo e do Esp\u00edrito Santo; e ensin\u00e1ndolles a gardar todo o que vos mandei\u201d (Mt. 28,19-20). <\/em><\/p>\n<p>Ao sufrimento das numerosas v\u00edtimas da pandemia sumouse un sentimento xeneralizado de medo e desconfianza. Todo iso puxo a proba a fortaleza psicol\u00f3xica e relacional das persoas e xerou condici\u00f3ns de precariedade e situaci\u00f3ns de reclusi\u00f3n e illamento. Certamente non ser\u00e1 f\u00e1cil borrar da nosa mente e do noso coraz\u00f3n a dura experiencia vivida durante tantos d\u00edas de peche e illamento forzoso. A pandemia, que incidiu na vida de todos n\u00f3s, axudounos a tomar conciencia dolorosa do fr\u00e1xil que \u00e9 a vida humana e de que non podemos confiar exclusivamente en nosas propias forzas, pois non somos deuses nin donos do noso propio destino.<\/p>\n<p>Moitas persoas experimentaron a perda de familiares e amigos por causa do virus e trouxeron a s\u00faa memoria ante o Ap\u00f3stolo Santiago. A pesar de todo, tam\u00e9n foi un ano no que experimentaron a tenrura de Deus dunha maneira especial. \u00c9 certo tam\u00e9n que como nunca antes percibimos que pertencemos a unha gran familia espiritual, a Igrexa, onde sentimos a proximidade e a solidariedade a trav\u00e9s da oraci\u00f3n e a axuda mutua. Xuntos d\u00e9monos conta da marabillosa realidade teol\u00f3xica da comu\u00f1\u00f3n santos. Esa experiencia de fraternidade, vivida ter\u00eda que empuxarnos a superar calquera rastro de individualismo ego\u00edsta e acrecentar a nosa caridade e actitude de servizo aos demais, especialmente aos m\u00e1is pobres e vulnerables. A pesar de todos os sufrimentos e dificultades vividas, unha vez m\u00e1is se puxo de manifesto que, mesmo en tempos de escuridade, Deus sempre nos d\u00e1 a fortaleza da s\u00faa graza e sae ao noso encontro co seu amor providente.<\/p>\n<p><strong>4.2. Mirar con esperanza o futuro <\/strong><\/p>\n<p>A celebraci\u00f3n do Ano Santo Compostel\u00e1n converteuse nunha luz providencial para moitas persoas que peregrinaron \u00e1 Tumba do ap\u00f3stolo Santiago buscando un verdadeiro alento do Se\u00f1or para a s\u00faa vida e a s\u00faa fe cristi\u00e1s. Ao percorrer a propia historia recente descubrimos que, a pesar da propia fraxilidade e debilidade, a nosa fe dirixiuse a Deus, fonte da vida e orixe de todo ben. E <em>\u201cse o aflixido invoca ao Se\u00f1or,\u00a0 El esc\u00f3itao\u201d<\/em> (Sal 33).<\/p>\n<p>Hoxe sabemos que son moitos os desaf\u00edos e as dificultades que temos os cristi\u00e1ns para anunciar o Evanxeo e vivir o noso compromiso cristi\u00e1n, polo que corremos o perigo de caer no des\u00e1nimo e a frustraci\u00f3n. O envellecemento non se produce na vida cristi\u00e1 polo paso dos anos sen\u00f3n pola tentaci\u00f3n do pesimismo e polo enfraquecemento da esperanza. A incerteza e o medo ante o futuro que nos espera, te\u00f1en que ser superados pola esperanza cristi\u00e1 que se apoia na certeza de que Deus \u00e9 fiel e cumpre as s\u00faas promesas. <em>\u201cEsqu\u00e9cese unha nai da s\u00faa criatura, non se compadece do fillo das s\u00faas entra\u00f1as? Pois, a\u00ednda que ela esqu\u00e9zase, eu non te esquecerei!\u201d <\/em>(Is. 49,15).<\/p>\n<p>Por este motivo <em>\u201ca esperanza cristi\u00e1 nada ten que ver cun ef\u00e9mero sentimento optimista; moito menos coa confianza de que as cousas, por si mesmas, acabar\u00e1n indo a mellor. Tampouco \u00e9 simplemente esa espera paciente mentres pasa a tormenta. Esta disposici\u00f3n pode ser \u00fatil nalgunha ocasi\u00f3n, pero a esperanza cristi\u00e1 non \u00e9 iso. Nace da fe que recibimos, e, do mesmo xeito que ela, ap\u00f3iase en Xes\u00fas. A esperanza cristi\u00e1 \u00e9 esperanza nel. Se puxemos a nosa fe nel, descubriremos que o que ata o de agora imaxinabamos como un futuro ut\u00f3pico, \u00e9 realidade nel, no agora de Deus\u201d[<\/em>18].<\/p>\n<p>Xesucristo resucitado difunde a vitoria do seu amor transformando o coraz\u00f3n e a conciencia de todo home que cre nel. A conversi\u00f3n ten lugar no secreto do coraz\u00f3n onde s\u00f3 ve o Pai e onde s\u00f3 chega Xes\u00fas co seu Esp\u00edrito, sen outras testemu\u00f1as. Con todo, cando o coraz\u00f3n cambia, a persoa enteira ren\u00f3vase. \u00c9 a experiencia do cami\u00f1o de Ema\u00fas, onde Xes\u00fas abre \u00e1 esperanza aos dous disc\u00edpulos que cami\u00f1aban desalentados (cf. Lc. 24, 13ss). A conversaci\u00f3n co cami\u00f1ante misterioso, aos poucos, acende o coraz\u00f3n; e ao sentar xuntos \u00e1 mesa e no momento de partir o pan abr\u00edronselles os ollos e reco\u00f1ec\u00e9rono[19]. Igual que no caso dos dous disc\u00edpulos de Ema\u00fas, a esperanza de Xes\u00fas ac\u00e9ndese en n\u00f3s e esa luz resplandece en toda a nosa persoa.<\/p>\n<p>A antiga Carta a <em>Diogneto<\/em> describe como v\u00eda a xente os cristi\u00e1ns. Despois do bautismo, aparentemente eran cidad\u00e1ns como eles, no vestido, nas casas, nas relaci\u00f3ns. Con todo, os pag\u00e1ns percib\u00edan neles unha transformaci\u00f3n completa que infund\u00eda unha serenidade e unha esperanza extraordinarias mesmo cando eran perseguidos inxustamente. Os cristi\u00e1ns sempre foron homes de esperanza. O seu forte e profunda serenidade atra\u00eda aos non crentes cara \u00e1 Igrexa que \u00e9 e debe ser casa da esperanza. Unha esperanza viva \u00e9 o que nos pon en movemento, o que fai posible o progreso e o avance na vida do home. Todos os novos impulsos da sociedade e da propia Igrexa, todos os empe\u00f1os, os sacrificios, en definitiva, as opci\u00f3ns que imos tomando na vida est\u00e1n motivados pola esperanza en alcanzar unha meta. Toda persoa necesita unha esperanza que lle axude a afrontar o presente. <em>\u201cNon nos deixemos roubar a esperanza\u201d<\/em>[20].\u00a0 Grazas a ela, igual que os peregrinos que chegan \u00e1 tumba do Ap\u00f3stolo, continuamos e retomamos o noso cami\u00f1o coa seguridade de que os nosos esforzos non son vans, pois, cond\u00facenos o Esp\u00edrito do Se\u00f1or Resucitado que obra cousas grandes connosco na Igrexa e na sociedade. A mirada de fe e de esperanza cara ao futuro esperta sempre ilusi\u00f3n e vontade de servizo.<\/p>\n<p>Lembremos que o obxectivo deste ano Santo Compostel\u00e1n expresado na carta pastoral de convocatoria foi <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. \u201cPo\u00f1\u00e9devos en cami\u00f1o\u201d dinos o Se\u00f1or no Evanxeo<\/em> (Lc. 10, 3).\u00a0 Como nos lembra o papa Francisco, a misi\u00f3n pide evanxelizadores que se abren sen temor \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo para anunciar a Boa Noticia non s\u00f3 con palabras sen\u00f3n sobre todo cunha vida que se ha transfigurado na presenza de Deus[21]. Para iso, a nosa mirada deber\u00e1 fixarse en Xesucristo, que \u00e9 o mesmo, onte, hoxe e sempre.<\/p>\n<p>A peregrinaci\u00f3n \u00e9 unha viaxe que se realiza movidos pola fe e a esperanza, e no que non s\u00f3 \u00e9 importante o destino ao que se chega, sen\u00f3n a experiencia de peregrinar en si mesma, que non facemos s\u00f3s, sen\u00f3n cos outros, compa\u00f1eiros de rota, peregrinos como n\u00f3s. Os esforzos e sacrificios da peregrinaci\u00f3n, as relaci\u00f3ns fraternas entre os peregrinos e quen os acolle, provocan a lectura dun significado que enmudece a cultura pragm\u00e1tica e a realidade do inmediato na que vivimos[23]. Nesa viaxe aprendemos a <em>\u201ccami\u00f1ar xuntos\u201d.<\/em> Esta experiencia esixe deixar de lado as actitudes individualistas e abrirnos ao co\u00f1ecemento dos que cami\u00f1an comigo. E ao mesmo tempo compartir e valorar a riqueza que os compa\u00f1eiros de cami\u00f1o me achegan.<\/p>\n<p>Precisamente ser Igrexa \u00e9 cami\u00f1ar xuntos. O papa Francisco convidounos a reflexionar sobre a maneira en que a Igrexa est\u00e1 a cami\u00f1ar unida, ou non, e como mellorar a participaci\u00f3n de todos os crentes para responder \u00e1 vocaci\u00f3n e a misi\u00f3n de cada cristi\u00e1n de levar o Evanxeo ao mundo de hoxe. Para iso, propuxo un cami\u00f1o sinodal co obxectivo de convidar a todos os bautizados a implicarse con conciencia e responsabilidade na escoita do Se\u00f1or para identificar como, onde e de que maneira p\u00f3dese anunciar, testemu\u00f1ar, vivir o Evanxeo nesta etapa da historia.<\/p>\n<p>Non podemos cami\u00f1ar xuntos se non arde en n\u00f3s o lume do Esp\u00edrito que o Se\u00f1or entregou \u00e1 s\u00faa Igrexa en Pentecoste para iluminala e sostela e, coa riqueza dos seus dons, empuxala continuamente a sa\u00edr con imaxinaci\u00f3n e valent\u00eda a anunciar a todos o Evanxeo e levar a todos ao encontro decisivo co Se\u00f1or. A s\u00faa misi\u00f3n ser\u00e1 tanto m\u00e1is fecunda canto m\u00e1is estea animada polo lume do Esp\u00edrito.<\/p>\n<p>Tampouco podemos vivir un verdadeiro cami\u00f1o sinodal se non percibimos a presenza do Se\u00f1or que nos acompa\u00f1a, se non escoitamos a s\u00faa palabra alentadora, se non o reco\u00f1ecemos na participaci\u00f3n eucar\u00edstica de partir o pan o domingo, se non sentimos a responsabilidade de ir xuntos a compartir con todos o noso encontro co Resucitado. O noso cami\u00f1o ser\u00e1 sinodal se se realiza coa implicaci\u00f3n real de todos e cada un, sen a ambici\u00f3n\u00a0 de reco\u00f1ecementos individuais, sen\u00f3n desde a experiencia da fe vivida e compartida na sociedade e na Igrexa.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n ser\u00e1 imprescindible que nos po\u00f1amos en actitude de escoita. Unha Igrexa en movemento debe ser unha Igrexa que escoita sobre todo ao Se\u00f1or, a s\u00faa Palabra, fac\u00e9ndoa cada vez m\u00e1is decisiva na vida. Un cami\u00f1o sinodal \u00e9 verdadeiro se a Iglesia escoita a todos os seus irm\u00e1ns e irm\u00e1s, pr\u00f3ximos e afastados, coa conciencia de que na s\u00faa experiencia de vida o Esp\u00edrito sementa luz para todos.<\/p>\n<p>Po\u00f1amos as nosas vidas baixo a protecci\u00f3n da Virxe Mar\u00eda, Nai da Igrexa e aprendamos dela que<em> \u201cse puxo en cami\u00f1o\u201d (<\/em>Lc. 1,39), a arte de ir cara aos demais levando os dons que recibimos do Esp\u00edrito Santo. En Mar\u00eda, a Nai de Xes\u00fas, descubrimos todo o que se refire a Xesucristo e, en consecuencia, \u00e1 nosa salvaci\u00f3n e \u00e1 Igrexa. Ela \u00e9 a Virxe feita Igrexa, expresi\u00f3n simb\u00f3lica da vida e misi\u00f3n da Igrexa que escoita a Palabra e a encarna para transmitila no hoxe da nosa historia. Como Mar\u00eda habemos de ser a Igrexa que escoita, pero que tam\u00e9n encarna a Palabra para proclamar a salvaci\u00f3n. Ela alentar\u00e1 os nosos esforzos por difundir ao noso ao redor a alegre noticia do Evanxeo de Xesucristo\u00ba.<\/p>\n<p><strong>Conclusi\u00f3n<\/strong><\/p>\n<p>Ao chegar ao final desta Carta, quero expresar o meu desexo m\u00e1is profundo de que este ano Santo Compostel\u00e1n que celebramos, revitalice a nosa fe a todos os que formamos esta igrexa particular de Santiago de Compostela, e a todos os peregrinos que participaron nel. Que Santiago, o amigo do Se\u00f1or, e Santa Mar\u00eda, a Virxe Peregrina, intercedan por todos n\u00f3s para que os froitos desta celebraci\u00f3n xubilar ax\u00fadennos a fortalecer a nosa vida cristi\u00e1 e sexamos unha Igrexa que brilla polo seu amor ao Se\u00f1or, a forza da caridade e o celo apost\u00f3lico por levar a todos a alegr\u00eda do evanxeo.<\/p>\n<p>Bend\u00edcevos con afecto na solemnidade da Inmaculada Concepci\u00f3n da Benaventurada Virxe Mar\u00eda 2022.<\/p>\n<p>+ Juli\u00e1n Barrio Barrio<\/p>\n<p>Arcebispo de Santiago de Compostela<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Xo\u00e1n Paulo II, <em>Discurso na catedral de Santiago de Compostela<\/em>, 9 de novembro de 1982. (Mensaxe de Xo\u00e1n Paulo II a Espa\u00f1a, Madrid, BAC, 1982, p\u00e1xs. 259-260)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 108.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 78.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Perspectivas ante o Ano Santo de 2021. Peregrinos na fe, polo cami\u00f1o da esperanza e arraigados no amor<\/em>, (Discurso na inauguraci\u00f3n do Congreso de Acollida nos Cami\u00f1os de Santiago, 8 de novembro de 2018)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Bieito XVI, <em>Discurso no aeroporto de Santiago de Cuba<\/em>, 26.03.2012.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 80.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>O Ano Santo Compostel\u00e1n e os retos antropol\u00f3xicos actuais<\/em>, Conferencia pronunciada no <em>Club Faro de Vigo<\/em>, el 30 de Novembro de 2020.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> H. Arendt, <em>Entre o pasado e o futuro, <\/em>Barcelona 1996, <strong>p.<\/strong> 186.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica\u00a0<em>Christus vivit<\/em>, 223.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <strong>o.c<\/strong>.,\u00a0 30 de Novembro de 2020.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Francisco, Carta enc\u00edclica <em>Laudato Si\u00b4<\/em>, 222.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Francisco, <em>Discurso do Santo Padre Francisco \u00e1 Curia Romana con motivo das felicitaci\u00f3ns de Nadal<\/em>, S\u00e1bado, 21 de decembro de 2019.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Paulo VI, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>, 4.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Escritos xacobeos<\/em>, Santiago, 2004, 146.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Id., <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago no Ano Xubilar Compostel\u00e1n 1999<\/em>, n\u00ba 4-5.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos da fe e testemu\u00f1as de Cristo resucitado. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2010<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2010, n\u00ba 15.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 92.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <em>Id<\/em>., <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 55.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 92.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 259.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Cf. <em>Ibid.<\/em>, 25.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 66.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"links\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"buttons\">\n<div class=\"col_a\"><input title=\"Prema aqu\u00ed para limpar\" type=\"button\" value=\"Limpar\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false,"raw":"<div class=\"textboxes\">\r\n<div class=\"col_b\">\r\n<div class=\"textbox\">\r\n<div><strong>A alegr\u00eda da conversi\u00f3n: froito do Ano Santo 2021-22<\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">1. Ano Santo Compostel\u00e1n, Ano de graza do Se\u00f1or .<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">2. A nosa memoria agradecida. Aos corenta anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo<\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 II<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3. Vivir o presente con entusiasmo misioneiro<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.1 Crise econ\u00f3mica e moral<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.2 Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3 O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do home<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.2. A vida cristi\u00e1, peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\r\n\r\n3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or\r\n\r\n. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n\r\n<ol start=\"4\">\r\n \t<li>Abrazar o futuro con esperanza<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">4.2. Mirar con esperanza ao futuro<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Conclusi\u00f3n<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Queridos diocesanos: Damos grazas a Deus ao clausurar este ano Santo Compostel\u00e1n, que nos convida a mirar, por unha banda, con gratitude o pasado, pero que nos abre con tanta esperanza ao futuro! X\u00fabilo e esperanza marcaron este ano Santo que se iniciaba o 31 de decembro de 2020, pero cuxa celebraci\u00f3n foi prorrogada polo Papa Francisco debido \u00e1 pandemia da Covid-19 ata decembro do ano 2022.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Este tempo Xubilar estivo marcado durante a primeira parte pola incerteza da pandemia e na segunda por unha multitude extraordinaria de peregrinos que vi\u00f1eron en peregrinaci\u00f3n ata a tumba do Ap\u00f3stolo. A Igrexa en Santiago agradece a todos, nesta hora tan especial, o manter viva a tradici\u00f3n de peregrinar a Santiago e o querer compartir connosco a celebraci\u00f3n deste ano Santo que est\u00e1 a chegar ao seu fin.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cSal da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate\u201d.<\/em> Leste foi o lema elixido para vivir con intensidade este tempo de graza e cumprir o obxectivo de crecer xuntos como Pobo de Deus. O Ap\u00f3stolo Santiago esperounos co seu testemu\u00f1o evanxelizador e a entrega da s\u00faa vida, bebendo o c\u00e1liz do Se\u00f1or.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Este acontecemento xubilar foi un tempo especial, que Deus nos concedeu, para situar a traxectoria da nosa existencia dentro da Historia da salvaci\u00f3n; tam\u00e9n para contemplar o tempo como unha oportunidade aberta \u00e1 misericordia de Deus e ao seu amor \u00e1 humanidade (cf. Tit. 3,4).<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Ano Santo, ano de graza do Se\u00f1or <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cO Esp\u00edrito do Se\u00f1or est\u00e1 sobre min, porque me enviou <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>a proclamar o ano de graza do Se\u00f1or.\u2026 <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>Hoxe cumpriuse esta Escritura que acabades de o\u00edr\u201d<\/em> (Lc 4, 18-19,21)<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n foi, ante todo, unha experiencia de graza do que esperamos para nosa Igrexa diocesana, e para toda a Igrexa en Galicia, Espa\u00f1a e o mundo, froitos abundantes de renovaci\u00f3n persoal e comunitaria que nos axude a exercer a fraternidade, avivar a esperanza, traballar pola xustiza e impulsarnos a levar a todos a alegr\u00eda do Evanxeo de Xesucristo.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Miles de peregrinos chegaron ata a tumba do Ap\u00f3stolo Amigo do Se\u00f1or, movidos por un desexo sincero de conversi\u00f3n, uns, para reencontrarse consigo mesmos, outros, simplemente atra\u00eddos polos valores espirituais e culturais que representa o Cami\u00f1o de Santiago. Pero, en todo caso, con esp\u00edrito de procura, e co desexo de deixar atr\u00e1s diversas e complexas situaci\u00f3ns.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Podemos estar seguros de que moitos peregrinos atravesaron os limiares da Porta Santa e viviron un encontro gozoso co Pai da misericordia que renova a vida cristi\u00e1 e \u00e1brenos as portas a un horizonte de plenitude no amor. Lembramos con alegr\u00edas os Xubileus das diferentes dioceses, parroquias, membros de vida consagrada e movementos apost\u00f3licos, as\u00ed como tam\u00e9n as peregrinaci\u00f3ns de profesionais das m\u00e1is variadas caracter\u00edsticas, desde os obreiros ata os pol\u00edticos e gobernantes, desde os artes\u00e1ns e deportistas ata os cient\u00edficos, xornalistas e universitarios. Destacamos pola s\u00faa importancia para o presente e o futuro da Igrexa a Peregrinaci\u00f3n Europea Mozas que se desenvolveu do 3 ao 7 de agosto do presente ano significando sen d\u00fabida un fito excepcional no Ano Santo. Foron d\u00edas inesquecibles pola fonda alegr\u00eda, \u00e1s veces desbordante, polo clima sereno de oraci\u00f3n compartida, de catequese e celebraci\u00f3ns lit\u00farxicas marcadas polo encontro co Se\u00f1or.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Durante estes dous anos xubilares tam\u00e9n moitas persoas acudiron como visitantes e regresaron como peregrinos ao sentir que o seu coraz\u00f3n fora tocado por Deus. E \u00e9 que a vida se transforma cando deixamos que Divos entre nela. Quixese convidarlles a mirar o que est\u00e1 a suceder nas nosas vidas, na vida de nosa Igrexa, para reco\u00f1ecer as pegadas do paso de Deus e xuntos retomar o cami\u00f1o, lembrando o que o Papa Francisco\u00a0 dicir en tantas ocasi\u00f3ns: <em>Mirar o pasado con gratitude, vivir o presente con paix\u00f3n e abrazar o futuro con esperanza<\/em> para abrir a nosa mente e o noso coraz\u00f3n \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo que nos impulsa a mirar o futuro na providencia de Deus.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>2. A nosa memoria agradecida <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cCantarei eternamente as misericordias do Se\u00f1or, anunciarei a s\u00faa fidelidade por todas as idades\u201d (Sal. 88) <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\u00c9 a hora de a <em>acci\u00f3n de grazas<\/em>. Somos convidados a contemplar a nosa historia con memoria crente e agradecida. A nosa mirada dir\u00edxese en primeiro lugar a Deus. Con profunda gratitude un\u00edmonos ao salmista para cantar <em>\u201ceternamente as misericordias do Se\u00f1or\u201d <\/em>(Sal 88), porque<em> \u201cDeus estivo grande connosco, e estamos alegres\u201d<\/em> (Sal 125). O Ano Santo foi un Ano de graza de Deus a quen agradezo todos os dons que recibimos ao longo destes dous anos. A graza que se nos deu \u00e9 esperanza no medio das nosas incertezas e \u00e9 caridade como testemu\u00f1o da nosa vida cristi\u00e1 que nos animan a vivir con esp\u00edrito de peregrinos na vocaci\u00f3n \u00e1 que fomos chamados e nas circunstancias da nosa vida. Como o leproso<strong> samaritano<\/strong> regresamos \u00e1 fonte da nosa salvaci\u00f3n para dar grazas, actitude que nos leva a reco\u00f1ecer o que somos.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Lembrar con memoria agradecida o pasado recente, ha de ser para cada un de n\u00f3s, a oportunidade de mirar cara atr\u00e1s para ver o paso de Deus na nosa historia persoal e reco\u00f1ecer que o seu amor non deixou de estar connosco, mesmo nas dificultades da vida persoal e social. M\u00e1is a\u00ednda, f\u00edxose m\u00e1is evidente e pr\u00f3ximo nelas.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Ao longo de todos estes s\u00e9culos de historia que nos preceden, como unha herdanza privilexiada de fe, a pesar das incertezas, as vicisitudes e as problem\u00e1ticas hist\u00f3ricas, puidemos ver, experimentar e palpar en moitos casos, a misericordia infinita de Deus en moitas persoas, peregrinos e visitantes, que sentiron o seu amor persoal, a s\u00faa proximidade, consolo, compaix\u00f3n, perd\u00f3n e curaci\u00f3n. Na vida de tantos peregrinos e visitantes Deus derramou tanto amor que moveu os coraz\u00f3ns dos que aqu\u00ed se achegaron. A peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela distinguiuse, ao longo da historia, por moitas grazas espirituais e, en especial, por un crecemento na fe e no compromiso cristi\u00e1n de quen v\u00e9n ata este lugar. Por iso, miramos o pasado con gratitude porque ao percorrer a propia historia descubrimos a acci\u00f3n de Deus nela e non podemos m\u00e1is que encomiarlle e darlle grazas por todos os seus dons.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Manifestamos a nosa gratitude ao Papa Francisco, pola pr\u00f3rroga deste ano Santo ata o 31 de decembro de 2022. Agradec\u00e9moslle ademais que nos estea marcando este rumbo renovado na Igrexa e en especial por esa mirada aos m\u00e1is fr\u00e1xiles, aos m\u00e1is pobres. Desde aqu\u00ed mostr\u00e1moslle a nosa comu\u00f1\u00f3n afectuosa, que se fai oraci\u00f3n por todas as s\u00faas intenci\u00f3ns. O noso agradecemento tam\u00e9n para todos os que dun modo ou outro participaron durante estes dous anos na organizaci\u00f3n do Ano Xubilar Compostel\u00e1n e <strong>en<\/strong> todas as celebraci\u00f3ns.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n actual\u00edzanos unha tarefa hist\u00f3rica, enraizada na nosa conciencia cristi\u00e1, a acollida do peregrino e dos que nos visitaron. Santiago de Compostela, toda Galicia a trav\u00e9s dos diferentes cami\u00f1os, conv\u00e9rtese en fogar e casa de peregrinos. Neste contexto queremos manifestar a nosa gratitude a todas as instituci\u00f3ns civ\u00eds e de goberno -Xunta de Galicia, Concello de Santiago de Compostela, Administraci\u00f3n central-, \u00e1s Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que colaboraron e facilitaron un bo desenvolvemento do Ano Santo.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Aos 40 anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo II <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Neste contexto, lembramos tam\u00e9n con profunda gratitude o memorable discurso que con sentido prof\u00e9tico pronunciaba san Xo\u00e1n Paulo II na Catedral compostel\u00e1 fixo corenta anos, o d\u00eda 9 de novembro de 1982, con ocasi\u00f3n da s\u00faa primeira viaxe apost\u00f3lico a Espa\u00f1a, no que falou das ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa e da s\u00faa necesaria renovaci\u00f3n espiritual e humana. Chegou como mestre e como testemu\u00f1a, para confirmarnos na fe e alentarnos nunha nova evanxelizaci\u00f3n, tan necesaria ent\u00f3n como o \u00e9 hoxe para o mundo. Aqu\u00ed, ante a tumba do Ap\u00f3stolo, fixo unha solemne e sentida chamada \u00e1 reconstruci\u00f3n de Europa: <em>\u201cVolve atoparche. Se ti mesma. Descobre as t\u00faas orixes. Aviva as t\u00faas ra\u00edces. Revive aqueles valores aut\u00e9nticos que fixeron gloriosa a t\u00faa historia e ben\u00e9fica a t\u00faa presenza nos demais continentes\u201d<\/em>[1]. San Xo\u00e1n Paulo II era consciente de que Santiago de Compostela, meta dun dos Cami\u00f1os de peregrinaci\u00f3n m\u00e1is importantes da cristiandade, conservaba a memoria de Europa e as ra\u00edces da s\u00faa identidade.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Somos sabedores da riqueza que o cristianismo achegou \u00e1 cultura europea e que pode sintetizarse na afirmaci\u00f3n da dignidade transcendente da persoa humana, do valor da raz\u00f3n, da liberdade, entendida como a capacidade de establecer v\u00ednculos e constru\u00edr algo com\u00fan. Pero, ao mesmo tempo, non nos \u00e9 alleo o perigo de abandonar esas ra\u00edces cristi\u00e1s que supo\u00f1er\u00eda prescindir dunha inspiraci\u00f3n e axuda para un dos maiores retos do presente: a unidade. Por esa raz\u00f3n, \u201c<em>o sepulcro dol Ap\u00f3stolo enc\u00f3ntrase nun extremo do occidente europeo, non no seu centro estrat\u00e9xico. Isto sensibil\u00edzanos para lanzar unha chamada desde a cidade de Santiago para que Europa acolla, sen perder a s\u00faa identidade, aos que ve\u00f1en de todos os extremos da terra. Esta \u00e9 a experiencia de encontro que fan os peregrinos na nosa Catedral. A diferenza, cando \u00e9 vivida desde o mesmo Esp\u00edrito, constit\u00faenos nun s\u00f3 corpo<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div>\r\n\r\nHabemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para avivecer a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba as ra\u00edces de Europa, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.\r\n\r\nHabemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para vivenciar a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba<em> as ra\u00edces de Europa<\/em>, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.\r\n\r\n<strong>Vivir o presente con entusiasmo misioneiro <\/strong>\r\n\r\n<em>\u201cE esta \u00e9 a mi\u00f1a oraci\u00f3n: que o voso amor siga crecendo m\u00e1is e m\u00e1is en penetraci\u00f3n e en sensibilidade para apreciar os valores. As\u00ed chegaredes ao D\u00eda de Cristo limpos e irreprochables, cargados de froitos de xustiza, por medio de Cristo Xes\u00fas, para gloria e loanza de Deus (Flp 1, 9-11) <\/em>\r\n\r\n\u00c1 luz das palabras do Ap\u00f3stolo san Paulo aos filipenses, quero convidarvos a que vivades o presente con paix\u00f3n evanxelizadora[3], respondendo \u00e1 chamada de Deus e aos desaf\u00edos da Nova Evanxelizaci\u00f3n. As celebraci\u00f3ns dos Anos Santos Compostel\u00e1ns buscan favorecer a realizaci\u00f3n integral da persoa e son unha chamada constante \u00e1 conversi\u00f3n que nos axuda a renovarnos espiritualmente, lembrando os contidos da nosa fe e acollendo a salvaci\u00f3n para ser evanxelizadores no medio da indiferenza relixiosa, incerteza moral e perda do sentido transcendente[4].\r\n\r\n<strong>3.1. Crise econ\u00f3mica e moral <\/strong>\r\n\r\nA nosa sociedade est\u00e1 a pasar por unha profunda crise moral e econ\u00f3mica, que afecta a case todos os \u00e1mbitos da vida: \u00e1 familia, \u00e1 educaci\u00f3n, \u00e1 confianza na clase pol\u00edtica e ao seu servizo \u00e1 nosa sociedade, \u00e1 econom\u00eda e ao traballo. As causas son diversas. Pero esta crise non \u00e9 m\u00e1is que a punta do iceberg dunha crise moito m\u00e1is profunda que incumbe \u00e1s entra\u00f1as do funcionamento da nosa sociedade e que desde hai anos atravesa a humanidade. O fundamento desta crise \u00e9 espiritual e moral[5]. Cando eliminamos a Deus da escena p\u00fablica, desaparecen os referentes morais, languidece o absoluto, entra o relativismo, curm\u00e1 a cobiza persoal e o sistema econ\u00f3mico col\u00e1psase. A econom\u00eda est\u00e1 en crise porque o sistema de valores da nosa sociedade est\u00e1 en crise.\r\n\r\nAs\u00ed o indica con acerto o papa Francisco cando sinala o grave perigo de caer no relativismo, porque xera ausencia de misericordia: a persoa que cae no relativismo faise dura de coraz\u00f3n.<em> \u201cEste relativismo pr\u00e1ctico \u00e9 actuar coma se Deus non existise, decidir coma se os pobres non existisen, so\u00f1ar coma se os demais non existisen, traballar coma se quen non recibiron o anuncio non existisen\u201d[6]. <\/em>\r\n\r\nNo contexto do laicismo e relativismo, a tecnolox\u00eda e a electr\u00f3nica, a mobilidade e as viaxes r\u00e1pidas, a exploraci\u00f3n do espazo e as superautopistas da informaci\u00f3n, todo parece indicar que as persoas buscan botar ra\u00edces no chan firme e estable do sacro. Canto m\u00e1is rapidamente cami\u00f1a a humanidade, tanto maior \u00e9 a necesidade que sente duns cimentos firmes. \u00c1 vista do mal e do sufrimento da violencia e da guerra no mundo, f\u00e1ltannos palabras e atop\u00e1monos con frecuencia na noite escura da fe. Non \u00e9 un tempo para estar distra\u00eddos, sen\u00f3n para espertar en n\u00f3s a capacidade de ver o esencial no medio do accidental[7].\r\n\r\nAgora ben,<em> \u201cunha crise, <\/em>escrib\u00eda Hannah Arendt,<em> obr\u00edganos a volver expornos preguntas e es\u00edxenos novas ou vellas respostas, pero, en calquera caso, xu\u00edzos directos\u201d[<\/em>8]. Que nos ensina a situaci\u00f3n na que nos atopamos agora? Que podemos aprender da realidade? Estamos tentados a darnos por vencidos? O Se\u00f1or conv\u00eddanos a superar o desconcerto para atopar o cami\u00f1o que nos axude a ir m\u00e1is al\u00f3 dos esquemas mentais aos que estamos afeitos, superando a nosa tristeza espiritual. Estamos chamados a reinventarnos, a centrarnos nas cousas que realmente importan. Por utilizar unha imaxe da literatura cl\u00e1sica, non debemos facer como Ulises, \u00e9 dicir, taparnos os o\u00eddos para resistir \u00e1s sereas, sen\u00f3n como Orfeo, que inventa un canto m\u00e1is fermoso para superar as dificultades[9]. No medio da complexidade que nos toca vivir relixiosa, social e cultural, \u00e9 necesario m\u00e1is que nunca unha palabra de alento que proclame de novo que Deus nos sost\u00e9n para afrontar con confianza e responsabilidade esta situaci\u00f3n que a todos nos afecta. Estamos inmersos nunha sociedade necesitada de homes e mulleres que soste\u00f1an a esperanza de moitas persoas que miran o futuro con pesimismo e que, ao mesmo tempo, prop\u00f3\u00f1anlles a fe en Xesucristo como el \u00fanico capaz de dar sentido \u00e1s s\u00faas vidas.\r\n\r\nOs peregrinos xacobeos manifestaron que \u00e9 necesario preservar a expresi\u00f3n p\u00fablica do feito relixioso e valorar a relixi\u00f3n como unha achega positiva para a cohesi\u00f3n social no medio dunha crise, cuxas ra\u00edces son culturais e antropol\u00f3xicas, e que debe ser interpretada como as dores dun parto, como unha transici\u00f3n dolorosa chamada a alumar unha nova forma de convivencia que transforme radicalmente o noso estilo de vida para unha nova civilizaci\u00f3n, a que ten unha referencia espiritual cos seus principios morais e sociais, a s\u00faa cultura, a s\u00faa arte e a s\u00faa sensibilidade, seguindo a tradici\u00f3n cristi\u00e1 que a articulou profundamente en cada unha das s\u00faas fibras[10].\r\n\r\nOs cristi\u00e1ns debemos comprometernos coa renovaci\u00f3n moral da nosa sociedade, que nos impulsa a adoptar unha forma de vida m\u00e1is austera e solidaria, e un maior compromiso cos que m\u00e1is o necesitan. <em>\u201cA espiritualidade cristi\u00e1 prop\u00f3n un crecemento con sobriedade e unha capacidade de gozar con pouco. \u00c9 un retorno \u00e1 sobriedade que nos permite deternos a valorar o pequeno, agradecer as posibilidades que ofrece a vida sen apegarnos ao que temos nin entristecernos polo que non posu\u00edmos. Isto sup\u00f3n evitar a din\u00e1mica do dominio e da mera acumulaci\u00f3n de praceres\u201d[11].<\/em>\r\n\r\n<\/div>\r\n<div class=\"textboxes\">\r\n<div class=\"col_b\">\r\n<div class=\"textbox\">\r\n<div class=\"options\">\r\n\r\n<strong>3.2. Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa <\/strong>\r\n\r\n\u201c<em>Ent\u00f3n Xes\u00fas d\u00edxolles aos Doce: \u201cTam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?\u201d (Xn 6, 67). A pregunta de Xes\u00fas tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> deixa ao descuberto o drama que se desenvolve entre o Mestre e os seus disc\u00edpulos. Tam\u00e9n \u00e9 unha pregunta adecuada para n\u00f3s no momento actual; para as nosas comunidades, para nosa Igrexa diocesana. Estamos a vivir tempos dif\u00edciles para a fe, tempos de cambio; talvez d\u00e1monos conta do novo que est\u00e1 a xurdir pero \u00e9 dif\u00edcil deixar aquilo vello ao que estamos afeitos. Temos a tentaci\u00f3n de mostrarnos indiferentes ou de encerrarnos esperando a que a tormenta pase pronto. Vemos que existe unha profunda crise de fe que afecta a amplos grupos de persoas; unha apostas\u00eda silandeira de moitos bautizados.\r\n\r\nA pregunta de Xes\u00fas \u00e9 dura, pero mostra que non ten medo de permanecer s\u00f3 e non busca f\u00e1ciles consensos: <em>Tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> Xes\u00fas est\u00e1 seguro da fidelidade de Deus Pai e sabe que non est\u00e1 s\u00f3, pero quere que os seus disc\u00edpulos elixan e decidan. O Evanxeo di que alg\u00fans, escandalizados polas palabras do Mestre, f\u00f3ronse. Por que? Quizais por medo? Superficialidade? Apego \u00e1s tradici\u00f3ns? Demasiado esforzo para seguir agora a este esixente Mestre? Ao final, o que falta \u00e9 a fe. Preg\u00fantome se a provocaci\u00f3n do Se\u00f1or non se pode aplicar ao noso hoxe. Pasamos dunha vocaci\u00f3n cristi\u00e1 que se acoll\u00eda con entusiasmo, pero que logo talvez quedou nunha adhesi\u00f3n exterior que non sab\u00eda integrar as dificultades de crer e perseverar, a un cristianismo m\u00e1is social, de tradici\u00f3n, que nos parece importante, pero que non ten empuxe, ao que lle falta entusiasmo e amor. Cans\u00e1monos. Do mesmo xeito que os disc\u00edpulos, sufrimos a tentaci\u00f3n de mirar cara atr\u00e1s e afastarnos do Se\u00f1or.\r\n\r\nComo afirmou o papa Francisco: <em>\u201cTodo isto ten unha particular importancia no noso tempo, porque non estamos a vivir simplemente unha \u00e9poca de cambios, sen\u00f3n un cambio de \u00e9poca<\/em>\u201d[12]. Xa non estamos no que o Papa Francisco chama o r\u00e9xime de cristiandade. A sociedade \u00e9 pluralista, a mi\u00fado non crente; sente atra\u00edda por outros valores; \u00e9 v\u00edtima das econom\u00edas de mercado e dun individualismo exasperado que leva a relativizalo todo, orientado cara a un vago desexo de felicidade. Neste contexto sociocultural, a fe non pode seguir consider\u00e1ndose como un orzamento obvio da vida coti\u00e1; \u00e9, por tanto, necesario propo\u00f1ela desde outras claves e con paix\u00f3n renovada.\r\n\r\nComo Igrexa pregunt\u00e1monos e pregunt\u00e1moslle ao Se\u00f1or: Que debemos facer, onde debemos ir? A tentaci\u00f3n \u00e9 deterse ao bordo do cami\u00f1o, sen esperanza, con pesimismo. So\u00f1amos con tempos pasados \u200b\u200be \u00e1s veces tentamos, de maneira anacr\u00f3nica, aferrarnos ao pasado, talvez perpetuando os cami\u00f1os e formas que nutriron \u00e1 comunidade cristi\u00e1, xa que estaban enraizados nun contexto cultural e relacional ben definido, pero que hoxe non son significativos, non transmiten a alegr\u00eda de pertencer a Cristo. Insistimos en utilizar m\u00e9todos e visi\u00f3ns pastorais que esixen non pouco esforzo pero que logo dan escasos e inadecuados froitos. Sentimos como sacerdotes, relixiosos e fieis laicos que o noso estilo pastoral xa non \u00e9 efectivo no contexto actual, e mesmo o noso anuncio do Evanxeo corre o risco de ser transmitido sen entusiasmo. Como os disc\u00edpulos que lle preguntaron a Xes\u00fas:<em> Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> (Xn 6, 68), \u00a0debemos entender que a crise do momento presente non \u00e9 un encordio pasaxeiro que hai que soportar, sen\u00f3n que \u00e9 unha oportunidade para reorientar o rumbo do noso peregrinar.\r\n\r\nO Ano Santo Compostel\u00e1n foi unha ocasi\u00f3n providencial para tomar conciencia do momento presente e escoitar de novo a Cristo que nos di: <em>\u201cNon sodes v\u00f3s os que me elixistes, son eu quen vos elix\u00edn e destineivos para que vaiades e deades froito, e o voso froito permaneza\u201d<\/em> (Xn. 15,16); e, en consecuencia, sentirnos chamados a superar a pasividade e involucrarnos con maior ardor na tarefa da evanxelizaci\u00f3n.\r\n\r\nSomos convidados a anunciar o Evanxeo na s\u00faa verdade, sen adozalo, sen\u00f3n deix\u00e1ndonos alcanzar de novo por Cristo segundo san Paulo. Como Igrexa, como comunidade de bautizados, debemos afrontar con valent\u00eda este momento non f\u00e1cil. Cando lle dicimos: <em>Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> facemos a nosa profesi\u00f3n de fe e dic\u00edmoslle que cremos e co\u00f1ecemos que Ti es o Santo de Deus... O Se\u00f1or conv\u00eddanos a confiar nel. Debemos pasar dunha pastoral na que a principal preocupaci\u00f3n \u00e9 facer programas e utilizar as estruturas, a unha pastoral que debe po\u00f1er \u00e1s persoas no centro do seu reflexo e acci\u00f3n. \u00c9 un bo momento para mirar o presente de nosa Iglesia e facernos aquela pregunta de san Paulo VI en <em>Evangelii Nuntiandi: \u201cA Igrexa \u00e9 m\u00e1is ou menos apta para anunciar o Evanxeo e para inserilo no coraz\u00f3n do home con convicci\u00f3n, liberdade de esp\u00edrito e eficacia?<\/em>\u201d[13]. Como pastores e como cristi\u00e1ns debemos preguntarnos se o noso testemu\u00f1o cristi\u00e1n e a nosa misi\u00f3n evanxelizadora responden de verdade \u00e1 nosa condici\u00f3n de disc\u00edpulos misioneiros de Cristo.\r\n\r\n<strong>3.3. O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe <\/strong>\r\n\r\n<strong>3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do ser humano <\/strong>\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n ou cami\u00f1o \u00e9 unha das expresi\u00f3ns antropol\u00f3xicas con maior alcance m\u00e1is al\u00f3 da confesionalidade relixiosa e pode ser cualificada como unha \u201cpar\u00e1bola ou alegor\u00eda\u201d da existencia do home. A condici\u00f3n do ser humano como homo viator \u00e9 o orzamento antropol\u00f3xico e teol\u00f3xico sobre o que se asenta a peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela e constit\u00fae unha imaxe precisa da natureza e da existencia do home que xusta e cabalmente defin\u00edronse como peregrinas.\r\n\r\nO descubrimento para moitos peregrinos da natureza \u00e9 un dos maiores recordos que evocan cando falan das s\u00faas experiencias. De igual forma, a vivencia do encontro coa diversidade humana. O cami\u00f1o transf\u00f3rmase as\u00ed no descubrimento dos outros, nunha aventura humana, nunha empresa de amor ao pr\u00f3ximo e valoraci\u00f3n da alteridade como forma de vida. Alteridade que chama \u00e1 transcendencia anhelada e, moitas veces, atopada. Pois as circunstancias que rodean a peregrinaci\u00f3n contrib\u00faen a redescubrir o sentido da vida que Divos ofr\u00e9cenos como don e como tarefa, don que habemos de agradecer cada d\u00eda, e tarefa a realizar na nosa existencia coti\u00e1. Por iso a peregrinaci\u00f3n a Santiago ofr\u00e9celle \u00e1 persoa a posibilidade de levar ata o final esta procura, porque nela o cami\u00f1o \u00e9 inseparable da meta.\r\n\r\nA visi\u00f3n cristi\u00e1 do mundo, introducida por Agosti\u00f1o de Hipona e profundada por un bo n\u00famero de fil\u00f3sofos cristi\u00e1ns deu lugar a que <em>\u201ca peregrinaci\u00f3n nas s\u00faas diferentes formas sexa o s\u00edmbolo m\u00e1is adecuado para entender a vida do home, que se percibe fundamentalmente como cami\u00f1o cara \u00e1 eternidade, a verdade e a plenitude\u201d<\/em>[14]. Polo que ao percorrer o Cami\u00f1o de Santiago esp\u00e9rtase na conciencia do peregrino a vida como unha marcha cara a unha meta. Esta meta \u00e9 o sepulcro do Ap\u00f3stolo, \u00e9 Deus, \u00e9 a vida eterna.\r\n\r\n<strong> 3.3.2. A vida cristi\u00e1 \u00e9 unha peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus <\/strong>\r\n\r\nA tradici\u00f3n cristi\u00e1, atenta \u00e1 riqueza b\u00edblica e espiritual dos s\u00e9culos pasados, non reduce a peregrinaci\u00f3n \u00e1 vivencia dun momento que se consome na excepcionalidade do acontecemento vivido, sen\u00f3n que pide entrar no esp\u00edrito itinerante e aceptar a imprevisibilidade e o desaf\u00edo do cami\u00f1o. Neste sentido, <em>\u201cfacerse peregrino\u201d<\/em> implica unha actitude de confianza, unha resposta de fe e apertura na esperanza.\r\n\r\nO cami\u00f1o \u00e9 unha experiencia espiritual que abre ao novo, ao desco\u00f1ecido. \u00c9 un desinstalarse da existencia habitual deixando atr\u00e1s o home vello da antiga condici\u00f3n humana para poder atopar ao que valoro m\u00e1is que todo o deixado, ao home novo: Cristo. A partida implica un desprendemento das propias certezas humanas e da propia terra. Deixar unha parte da propia historia para encomendarlla a Aquel que nos chamou, \u00e9 condici\u00f3n ineludible do peregrino. Neste sentido, po\u00f1erse en marcha significa \u201cfacerse pobres\u201d, facerse dispo\u00f1ible \u00e1 escoita, ao desexo de comu\u00f1\u00f3n, de co\u00f1ecemento dos demais e de novas realidades. A sa\u00edda constit\u00fae a primeira gran resposta \u00e1 chamada de Deus e implica abandonar as propias comodidades e a esperanza de <strong>poder<\/strong> superar as probas para conquistar a meta. Por iso s\u00f3 quen ten clara a meta acertar\u00e1 ao escoller o cami\u00f1o.\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 caracter\u00edzase por unha expectativa que nace dunha nostalxia de infinito, de transcendencia, que tarde ou cedo -consciente ou inconscientemente- emerxer\u00e1. Pois a raz\u00f3n m\u00e1is profunda da peregrinaci\u00f3n \u00e9 a conversi\u00f3n ao Deus vivo a trav\u00e9s do encontro consigo mesmo. A vida \u00e9 o encontro de dous cami\u00f1os que se buscan para atoparse. Deste xeito, o home \u00e9 cami\u00f1o cara a Deus, pero Deus \u00e9 cami\u00f1o cara ao home[15]. Evid\u00e9nciase como no mesmo ser do home esta innata a s\u00faa relaci\u00f3n con Deus[16], o seu destino a unha meta transcendente, \u00e1 esperanza que vai m\u00e1is al\u00f3 da morte. No fondo, a peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 simboliza a nosa existencia terreal. L\u00e9mbranos que estamos feitos para o Ceo e que o noso cami\u00f1o nesta terra non \u00e9 m\u00e1is que unha peregrinaci\u00f3n cara \u00e1 meta definitiva, que \u00e9 tam\u00e9n a nosa morada definitiva, a <em>\u201cXerusal\u00e9n celestial\u201d.<\/em>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"readspeaker_div\" class=\"rs_skip rsbtn rs_preserve\">\r\n\r\n<strong>3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or<\/strong>\r\n\r\nO Cami\u00f1o nace por e para unha meta, nace pola chamada que significa a tumba do Ap\u00f3stolo Santiago, amigo do Se\u00f1or. Non podemos interpretar o cami\u00f1o, desde o punto de vista do seu autorreferencialidade, coma se a meta fose o cami\u00f1o en si mesmo. O fin e a meta non \u00e9 o propio cami\u00f1o.\r\n\r\nA raz\u00f3n de ser da peregrinaci\u00f3n culmina coa chegada ao destino. As expectativas da sa\u00edda l\u00f3granse tras o cansazo do longo cami\u00f1o e a paciencia do tempo investido. O momento do encontro con Deus produce alegr\u00eda, acci\u00f3n de grazas, encomio. Tres son os motivos que marcan este momento de graza: a oraci\u00f3n, a intercesi\u00f3n e a contemplaci\u00f3n, a trav\u00e9s das cales o peregrino entrega a s\u00faa vida ao Se\u00f1or e os seus afectos m\u00e1is profundos; a memoria do pasado e da realidade que deixou \u00e1s s\u00faas costas; o compromiso de conversi\u00f3n e renovaci\u00f3n da propia vida.\r\n\r\nO Cami\u00f1o de Santiago \u00e9 un percorrido de fe, penitencia e de oraci\u00f3n \u00e1 tumba do ap\u00f3stolo Santiago, \u00e1s ra\u00edces apost\u00f3licas da nosa fe. \u00c9 revivir a tradici\u00f3n recibida a trav\u00e9s dos ap\u00f3stolos. As\u00ed, <em>\u201cacudir \u00e1 tumba de Santiago \u00e9 lembrar o destino universal do Evanxeo. Por isto, Santiago prox\u00e9ctanos f\u00f3ra das nosas fronteiras cara \u00e1 misi\u00f3n; pen\u00e9tranos nos cami\u00f1os da paz, l\u00e1nzanos ao futuro, imp\u00falsanos \u00e1 solidariedade con todos os mundos\u201d<\/em>[17].\r\n\r\nFacer o Cami\u00f1o, a\u00ednda que sexa serv\u00edndose dos transportes modernos, \u00e9 s\u00f3 un medio. O importante \u00e9 chegar \u00e1 meta, e como se chega \u00e1 meta. Porque o Cami\u00f1o de Santiago ten meta, e esta meta \u00e9 sempre Xesucristo. El mesmo \u00e9 <em>\u201cCami\u00f1o, Verdade e Vida\u201d,<\/em> o \u00fanico que pode abrirnos o acceso ao Pai para que nos atopemos con El (cf. Jn 14, 4-6). Xesucristo quixo facerse, El tam\u00e9n, peregrino, como no cami\u00f1o de Ema\u00fas.\r\n\r\n<strong>3.3.4. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n <\/strong>\r\n\r\nO peregrino, ao retornar \u00e1 s\u00faa vida diaria, est\u00e1 chamado a comunicar a s\u00faa experiencia relixiosa e espiritual. O peregrino que traspasa o limiar da Porta Santa logo haber\u00e1 de retornar ao outro cami\u00f1o, ao da vida de todos os d\u00edas, ao suco do traballo e da familia, ao debate e ao compromiso da vida social e do mundo levando no seu coraz\u00f3n un empe\u00f1o m\u00e1is decidido en dar a co\u00f1ecer a Xesucristo, para constru\u00edr a Igrexa na comu\u00f1\u00f3n e na misi\u00f3n. Unha Igrexa en construci\u00f3n presente na sociedade como fermento que fai fermentar a toda a masa (cf. Mt. 13, 33), como servidora e bo samaritano do noso pobo nas horas do temor ante o futuro e da falta de esperanza (cf. Lc. 10, 33ss), como amiga respectuosa que ofrece o que ten: a s\u00faa fe en Cristo, a s\u00faa esperanza no Reino de Deus, o seu amor cara aos pobres, os enfermos, os migrantes, os desfavorecidos. Unha Igrexa en sa\u00edda, empe\u00f1ada na evanxelizaci\u00f3n e a formaci\u00f3n dos laicos, atenta \u00e1 pastoral familiar e \u00e1 promoci\u00f3n da vida humana, a unha maior presenza en todos os \u00e1mbitos da vida social, o traballo, a educaci\u00f3n, os medios de comunicaci\u00f3n e a cultura.\r\n\r\nO papa Francisco exhorta \u00e1 Igrexa para estar en sa\u00edda. Que significa isto? <em>\u201cSae da t\u00faa terra\u201d,<\/em> isto \u00e9, da burbulla que nos illa do resto do mundo e v\u00f3lvenos autorreferenciais; da zona de confort da comodidade, o ego\u00edsmo e as inercias; das falsas seguridades que nos proporciona o noso pequeno mundo, onde non hai espazo para m\u00e1is voces que a nosa e onde se conxura o risco de calquera cambio co pretexto de preservar a verdade. Certamente, sa\u00edr sen m\u00e1is da \u00e1rea das nosas certezas pode expo\u00f1ernos ao vaiv\u00e9n das opini\u00f3ns cambiantes e das modas ef\u00e9meras.\r\n\r\nTodo Xubileu encerra unha chamada \u201cpara sa\u00edr \u00e1 misi\u00f3n\u201d, a ir \u00e1s periferias para que a trav\u00e9s do testemu\u00f1o de vida dos cristi\u00e1ns o Evanxeo chegue a todos porque a todos est\u00e1 destinada a Boa Noticia do Amor de Deus. Conclu\u00eddo este ano Santo Compostel\u00e1n habemos de seguir na nosa misi\u00f3n de co\u00f1ecer, anunciar e propo\u00f1er a boa noticia do Evanxeo a nenos, adolescentes, novos, noivos, esposos e familias. Isto \u00e9 tanto m\u00e1is urxente ante o contexto social, cultural, medi\u00e1tico e lexislativo tan pouco favorable a unha visi\u00f3n transcendente do home e da sociedade.\r\n\r\n<strong>4. Abrazar o futuro con esperanza cristi\u00e1 <\/strong>\r\n\r\n<em>\u201cM\u00e1is ben, glorificade a Cristo o Se\u00f1or nos vosos coraz\u00f3ns, dispostos sempre para dar explicaci\u00f3n a todo o que vos pida unha raz\u00f3n da vosa esperanza\u201d<\/em> 1Pe. 3, 15\r\n\r\n<strong>4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia <\/strong>\r\n\r\nDespois deste per\u00edodo xubilar, \u00e1brese ante n\u00f3s un horizonte para crecer en santidade e comu\u00f1\u00f3n como Igrexa peregrina ao servizo da misi\u00f3n. Xes\u00fas dinos a todos: <em>\u201cIde e facede disc\u00edpulos de todos os pobos, bautiz\u00e1ndoos no Nome do Pai e do Fillo e do Esp\u00edrito Santo; e ensin\u00e1ndolles a gardar todo o que vos mandei\u201d (Mt. 28,19-20). <\/em>\r\n\r\nAo sufrimento das numerosas v\u00edtimas da pandemia sumouse un sentimento xeneralizado de medo e desconfianza. Todo iso puxo a proba a fortaleza psicol\u00f3xica e relacional das persoas e xerou condici\u00f3ns de precariedade e situaci\u00f3ns de reclusi\u00f3n e illamento. Certamente non ser\u00e1 f\u00e1cil borrar da nosa mente e do noso coraz\u00f3n a dura experiencia vivida durante tantos d\u00edas de peche e illamento forzoso. A pandemia, que incidiu na vida de todos n\u00f3s, axudounos a tomar conciencia dolorosa do fr\u00e1xil que \u00e9 a vida humana e de que non podemos confiar exclusivamente en nosas propias forzas, pois non somos deuses nin donos do noso propio destino.\r\n\r\nMoitas persoas experimentaron a perda de familiares e amigos por causa do virus e trouxeron a s\u00faa memoria ante o Ap\u00f3stolo Santiago. A pesar de todo, tam\u00e9n foi un ano no que experimentaron a tenrura de Deus dunha maneira especial. \u00c9 certo tam\u00e9n que como nunca antes percibimos que pertencemos a unha gran familia espiritual, a Igrexa, onde sentimos a proximidade e a solidariedade a trav\u00e9s da oraci\u00f3n e a axuda mutua. Xuntos d\u00e9monos conta da marabillosa realidade teol\u00f3xica da comu\u00f1\u00f3n santos. Esa experiencia de fraternidade, vivida ter\u00eda que empuxarnos a superar calquera rastro de individualismo ego\u00edsta e acrecentar a nosa caridade e actitude de servizo aos demais, especialmente aos m\u00e1is pobres e vulnerables. A pesar de todos os sufrimentos e dificultades vividas, unha vez m\u00e1is se puxo de manifesto que, mesmo en tempos de escuridade, Deus sempre nos d\u00e1 a fortaleza da s\u00faa graza e sae ao noso encontro co seu amor providente.\r\n\r\n<strong>4.2. Mirar con esperanza o futuro <\/strong>\r\n\r\nA celebraci\u00f3n do Ano Santo Compostel\u00e1n converteuse nunha luz providencial para moitas persoas que peregrinaron \u00e1 Tumba do ap\u00f3stolo Santiago buscando un verdadeiro alento do Se\u00f1or para a s\u00faa vida e a s\u00faa fe cristi\u00e1s. Ao percorrer a propia historia recente descubrimos que, a pesar da propia fraxilidade e debilidade, a nosa fe dirixiuse a Deus, fonte da vida e orixe de todo ben. E <em>\u201cse o aflixido invoca ao Se\u00f1or,\u00a0 El esc\u00f3itao\u201d<\/em> (Sal 33).\r\n\r\nHoxe sabemos que son moitos os desaf\u00edos e as dificultades que temos os cristi\u00e1ns para anunciar o Evanxeo e vivir o noso compromiso cristi\u00e1n, polo que corremos o perigo de caer no des\u00e1nimo e a frustraci\u00f3n. O envellecemento non se produce na vida cristi\u00e1 polo paso dos anos sen\u00f3n pola tentaci\u00f3n do pesimismo e polo enfraquecemento da esperanza. A incerteza e o medo ante o futuro que nos espera, te\u00f1en que ser superados pola esperanza cristi\u00e1 que se apoia na certeza de que Deus \u00e9 fiel e cumpre as s\u00faas promesas. <em>\u201cEsqu\u00e9cese unha nai da s\u00faa criatura, non se compadece do fillo das s\u00faas entra\u00f1as? Pois, a\u00ednda que ela esqu\u00e9zase, eu non te esquecerei!\u201d <\/em>(Is. 49,15).\r\n\r\nPor este motivo <em>\u201ca esperanza cristi\u00e1 nada ten que ver cun ef\u00e9mero sentimento optimista; moito menos coa confianza de que as cousas, por si mesmas, acabar\u00e1n indo a mellor. Tampouco \u00e9 simplemente esa espera paciente mentres pasa a tormenta. Esta disposici\u00f3n pode ser \u00fatil nalgunha ocasi\u00f3n, pero a esperanza cristi\u00e1 non \u00e9 iso. Nace da fe que recibimos, e, do mesmo xeito que ela, ap\u00f3iase en Xes\u00fas. A esperanza cristi\u00e1 \u00e9 esperanza nel. Se puxemos a nosa fe nel, descubriremos que o que ata o de agora imaxinabamos como un futuro ut\u00f3pico, \u00e9 realidade nel, no agora de Deus\u201d[<\/em>18].\r\n\r\nXesucristo resucitado difunde a vitoria do seu amor transformando o coraz\u00f3n e a conciencia de todo home que cre nel. A conversi\u00f3n ten lugar no secreto do coraz\u00f3n onde s\u00f3 ve o Pai e onde s\u00f3 chega Xes\u00fas co seu Esp\u00edrito, sen outras testemu\u00f1as. Con todo, cando o coraz\u00f3n cambia, a persoa enteira ren\u00f3vase. \u00c9 a experiencia do cami\u00f1o de Ema\u00fas, onde Xes\u00fas abre \u00e1 esperanza aos dous disc\u00edpulos que cami\u00f1aban desalentados (cf. Lc. 24, 13ss). A conversaci\u00f3n co cami\u00f1ante misterioso, aos poucos, acende o coraz\u00f3n; e ao sentar xuntos \u00e1 mesa e no momento de partir o pan abr\u00edronselles os ollos e reco\u00f1ec\u00e9rono[19]. Igual que no caso dos dous disc\u00edpulos de Ema\u00fas, a esperanza de Xes\u00fas ac\u00e9ndese en n\u00f3s e esa luz resplandece en toda a nosa persoa.\r\n\r\nA antiga Carta a <em>Diogneto<\/em> describe como v\u00eda a xente os cristi\u00e1ns. Despois do bautismo, aparentemente eran cidad\u00e1ns como eles, no vestido, nas casas, nas relaci\u00f3ns. Con todo, os pag\u00e1ns percib\u00edan neles unha transformaci\u00f3n completa que infund\u00eda unha serenidade e unha esperanza extraordinarias mesmo cando eran perseguidos inxustamente. Os cristi\u00e1ns sempre foron homes de esperanza. O seu forte e profunda serenidade atra\u00eda aos non crentes cara \u00e1 Igrexa que \u00e9 e debe ser casa da esperanza. Unha esperanza viva \u00e9 o que nos pon en movemento, o que fai posible o progreso e o avance na vida do home. Todos os novos impulsos da sociedade e da propia Igrexa, todos os empe\u00f1os, os sacrificios, en definitiva, as opci\u00f3ns que imos tomando na vida est\u00e1n motivados pola esperanza en alcanzar unha meta. Toda persoa necesita unha esperanza que lle axude a afrontar o presente. <em>\u201cNon nos deixemos roubar a esperanza\u201d<\/em>[20].\u00a0 Grazas a ela, igual que os peregrinos que chegan \u00e1 tumba do Ap\u00f3stolo, continuamos e retomamos o noso cami\u00f1o coa seguridade de que os nosos esforzos non son vans, pois, cond\u00facenos o Esp\u00edrito do Se\u00f1or Resucitado que obra cousas grandes connosco na Igrexa e na sociedade. A mirada de fe e de esperanza cara ao futuro esperta sempre ilusi\u00f3n e vontade de servizo.\r\n\r\nLembremos que o obxectivo deste ano Santo Compostel\u00e1n expresado na carta pastoral de convocatoria foi <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. \u201cPo\u00f1\u00e9devos en cami\u00f1o\u201d dinos o Se\u00f1or no Evanxeo<\/em> (Lc. 10, 3).\u00a0 Como nos lembra o papa Francisco, a misi\u00f3n pide evanxelizadores que se abren sen temor \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo para anunciar a Boa Noticia non s\u00f3 con palabras sen\u00f3n sobre todo cunha vida que se ha transfigurado na presenza de Deus[21]. Para iso, a nosa mirada deber\u00e1 fixarse en Xesucristo, que \u00e9 o mesmo, onte, hoxe e sempre.\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n \u00e9 unha viaxe que se realiza movidos pola fe e a esperanza, e no que non s\u00f3 \u00e9 importante o destino ao que se chega, sen\u00f3n a experiencia de peregrinar en si mesma, que non facemos s\u00f3s, sen\u00f3n cos outros, compa\u00f1eiros de rota, peregrinos como n\u00f3s. Os esforzos e sacrificios da peregrinaci\u00f3n, as relaci\u00f3ns fraternas entre os peregrinos e quen os acolle, provocan a lectura dun significado que enmudece a cultura pragm\u00e1tica e a realidade do inmediato na que vivimos[23]. Nesa viaxe aprendemos a <em>\u201ccami\u00f1ar xuntos\u201d.<\/em> Esta experiencia esixe deixar de lado as actitudes individualistas e abrirnos ao co\u00f1ecemento dos que cami\u00f1an comigo. E ao mesmo tempo compartir e valorar a riqueza que os compa\u00f1eiros de cami\u00f1o me achegan.\r\n\r\nPrecisamente ser Igrexa \u00e9 cami\u00f1ar xuntos. O papa Francisco convidounos a reflexionar sobre a maneira en que a Igrexa est\u00e1 a cami\u00f1ar unida, ou non, e como mellorar a participaci\u00f3n de todos os crentes para responder \u00e1 vocaci\u00f3n e a misi\u00f3n de cada cristi\u00e1n de levar o Evanxeo ao mundo de hoxe. Para iso, propuxo un cami\u00f1o sinodal co obxectivo de convidar a todos os bautizados a implicarse con conciencia e responsabilidade na escoita do Se\u00f1or para identificar como, onde e de que maneira p\u00f3dese anunciar, testemu\u00f1ar, vivir o Evanxeo nesta etapa da historia.\r\n\r\nNon podemos cami\u00f1ar xuntos se non arde en n\u00f3s o lume do Esp\u00edrito que o Se\u00f1or entregou \u00e1 s\u00faa Igrexa en Pentecoste para iluminala e sostela e, coa riqueza dos seus dons, empuxala continuamente a sa\u00edr con imaxinaci\u00f3n e valent\u00eda a anunciar a todos o Evanxeo e levar a todos ao encontro decisivo co Se\u00f1or. A s\u00faa misi\u00f3n ser\u00e1 tanto m\u00e1is fecunda canto m\u00e1is estea animada polo lume do Esp\u00edrito.\r\n\r\nTampouco podemos vivir un verdadeiro cami\u00f1o sinodal se non percibimos a presenza do Se\u00f1or que nos acompa\u00f1a, se non escoitamos a s\u00faa palabra alentadora, se non o reco\u00f1ecemos na participaci\u00f3n eucar\u00edstica de partir o pan o domingo, se non sentimos a responsabilidade de ir xuntos a compartir con todos o noso encontro co Resucitado. O noso cami\u00f1o ser\u00e1 sinodal se se realiza coa implicaci\u00f3n real de todos e cada un, sen a ambici\u00f3n\u00a0 de reco\u00f1ecementos individuais, sen\u00f3n desde a experiencia da fe vivida e compartida na sociedade e na Igrexa.\r\n\r\nTam\u00e9n ser\u00e1 imprescindible que nos po\u00f1amos en actitude de escoita. Unha Igrexa en movemento debe ser unha Igrexa que escoita sobre todo ao Se\u00f1or, a s\u00faa Palabra, fac\u00e9ndoa cada vez m\u00e1is decisiva na vida. Un cami\u00f1o sinodal \u00e9 verdadeiro se a Iglesia escoita a todos os seus irm\u00e1ns e irm\u00e1s, pr\u00f3ximos e afastados, coa conciencia de que na s\u00faa experiencia de vida o Esp\u00edrito sementa luz para todos.\r\n\r\nPo\u00f1amos as nosas vidas baixo a protecci\u00f3n da Virxe Mar\u00eda, Nai da Igrexa e aprendamos dela que<em> \u201cse puxo en cami\u00f1o\u201d (<\/em>Lc. 1,39), a arte de ir cara aos demais levando os dons que recibimos do Esp\u00edrito Santo. En Mar\u00eda, a Nai de Xes\u00fas, descubrimos todo o que se refire a Xesucristo e, en consecuencia, \u00e1 nosa salvaci\u00f3n e \u00e1 Igrexa. Ela \u00e9 a Virxe feita Igrexa, expresi\u00f3n simb\u00f3lica da vida e misi\u00f3n da Igrexa que escoita a Palabra e a encarna para transmitila no hoxe da nosa historia. Como Mar\u00eda habemos de ser a Igrexa que escoita, pero que tam\u00e9n encarna a Palabra para proclamar a salvaci\u00f3n. Ela alentar\u00e1 os nosos esforzos por difundir ao noso ao redor a alegre noticia do Evanxeo de Xesucristo\u00ba.\r\n\r\n<strong>Conclusi\u00f3n<\/strong>\r\n\r\nAo chegar ao final desta Carta, quero expresar o meu desexo m\u00e1is profundo de que este ano Santo Compostel\u00e1n que celebramos, revitalice a nosa fe a todos os que formamos esta igrexa particular de Santiago de Compostela, e a todos os peregrinos que participaron nel. Que Santiago, o amigo do Se\u00f1or, e Santa Mar\u00eda, a Virxe Peregrina, intercedan por todos n\u00f3s para que os froitos desta celebraci\u00f3n xubilar ax\u00fadennos a fortalecer a nosa vida cristi\u00e1 e sexamos unha Igrexa que brilla polo seu amor ao Se\u00f1or, a forza da caridade e o celo apost\u00f3lico por levar a todos a alegr\u00eda do evanxeo.\r\n\r\nBend\u00edcevos con afecto na solemnidade da Inmaculada Concepci\u00f3n da Benaventurada Virxe Mar\u00eda 2022.\r\n\r\n+ Juli\u00e1n Barrio Barrio\r\n\r\nArcebispo de Santiago de Compostela\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Xo\u00e1n Paulo II, <em>Discurso na catedral de Santiago de Compostela<\/em>, 9 de novembro de 1982. (Mensaxe de Xo\u00e1n Paulo II a Espa\u00f1a, Madrid, BAC, 1982, p\u00e1xs. 259-260)\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 108.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 78.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Perspectivas ante o Ano Santo de 2021. Peregrinos na fe, polo cami\u00f1o da esperanza e arraigados no amor<\/em>, (Discurso na inauguraci\u00f3n do Congreso de Acollida nos Cami\u00f1os de Santiago, 8 de novembro de 2018)\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Bieito XVI, <em>Discurso no aeroporto de Santiago de Cuba<\/em>, 26.03.2012.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 80.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>O Ano Santo Compostel\u00e1n e os retos antropol\u00f3xicos actuais<\/em>, Conferencia pronunciada no <em>Club Faro de Vigo<\/em>, el 30 de Novembro de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> H. Arendt, <em>Entre o pasado e o futuro, <\/em>Barcelona 1996, <strong>p.<\/strong> 186.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica\u00a0<em>Christus vivit<\/em>, 223.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <strong>o.c<\/strong>.,\u00a0 30 de Novembro de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Francisco, Carta enc\u00edclica <em>Laudato Si\u00b4<\/em>, 222.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Francisco, <em>Discurso do Santo Padre Francisco \u00e1 Curia Romana con motivo das felicitaci\u00f3ns de Nadal<\/em>, S\u00e1bado, 21 de decembro de 2019.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Paulo VI, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>, 4.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Escritos xacobeos<\/em>, Santiago, 2004, 146.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 10.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Id., <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago no Ano Xubilar Compostel\u00e1n 1999<\/em>, n\u00ba 4-5.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos da fe e testemu\u00f1as de Cristo resucitado. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2010<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2010, n\u00ba 15.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <em>Id<\/em>., <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 55.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 259.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Cf. <em>Ibid.<\/em>, 25.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 66.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"links\"><\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"buttons\">\r\n<div class=\"col_a\"><input title=\"Prema aqu\u00ed para limpar\" type=\"button\" value=\"Limpar\" \/><\/div>\r\n<\/div>"},"excerpt":{"rendered":"","protected":false,"raw":""},"author":1,"featured_media":12152,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gl_post_content":"<div class=\"textboxes\">\r\n<div class=\"col_b\">\r\n<div class=\"textbox\">\r\n<div><strong>A alegr\u00eda da conversi\u00f3n: froito do Ano Santo 2021-22<\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div id=\"contenedor\" class=\"textarea unknown\">1. Ano Santo Compostel\u00e1n, Ano de graza do Se\u00f1or .<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">2. A nosa memoria agradecida. Aos corenta anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo<\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\u00a0 \u00a0 II<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3. Vivir o presente con entusiasmo misioneiro<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.1 Crise econ\u00f3mica e moral<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.2 Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3 O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do home<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">3.3.2. A vida cristi\u00e1, peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\r\n\r\n3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or\r\n\r\n. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n\r\n<ol start=\"4\">\r\n \t<li>Abrazar o futuro con esperanza<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">4.2. Mirar con esperanza ao futuro<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Conclusi\u00f3n<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Queridos diocesanos: Damos grazas a Deus ao clausurar este ano Santo Compostel\u00e1n, que nos convida a mirar, por unha banda, con gratitude o pasado, pero que nos abre con tanta esperanza ao futuro! X\u00fabilo e esperanza marcaron este ano Santo que se iniciaba o 31 de decembro de 2020, pero cuxa celebraci\u00f3n foi prorrogada polo Papa Francisco debido \u00e1 pandemia da Covid-19 ata decembro do ano 2022.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Este tempo Xubilar estivo marcado durante a primeira parte pola incerteza da pandemia e na segunda por unha multitude extraordinaria de peregrinos que vi\u00f1eron en peregrinaci\u00f3n ata a tumba do Ap\u00f3stolo. A Igrexa en Santiago agradece a todos, nesta hora tan especial, o manter viva a tradici\u00f3n de peregrinar a Santiago e o querer compartir connosco a celebraci\u00f3n deste ano Santo que est\u00e1 a chegar ao seu fin.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cSal da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate\u201d.<\/em> Leste foi o lema elixido para vivir con intensidade este tempo de graza e cumprir o obxectivo de crecer xuntos como Pobo de Deus. O Ap\u00f3stolo Santiago esperounos co seu testemu\u00f1o evanxelizador e a entrega da s\u00faa vida, bebendo o c\u00e1liz do Se\u00f1or.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Este acontecemento xubilar foi un tempo especial, que Deus nos concedeu, para situar a traxectoria da nosa existencia dentro da Historia da salvaci\u00f3n; tam\u00e9n para contemplar o tempo como unha oportunidade aberta \u00e1 misericordia de Deus e ao seu amor \u00e1 humanidade (cf. Tit. 3,4).<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Ano Santo, ano de graza do Se\u00f1or <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cO Esp\u00edrito do Se\u00f1or est\u00e1 sobre min, porque me enviou <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>a proclamar o ano de graza do Se\u00f1or.\u2026 <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>Hoxe cumpriuse esta Escritura que acabades de o\u00edr\u201d<\/em> (Lc 4, 18-19,21)<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n foi, ante todo, unha experiencia de graza do que esperamos para nosa Igrexa diocesana, e para toda a Igrexa en Galicia, Espa\u00f1a e o mundo, froitos abundantes de renovaci\u00f3n persoal e comunitaria que nos axude a exercer a fraternidade, avivar a esperanza, traballar pola xustiza e impulsarnos a levar a todos a alegr\u00eda do Evanxeo de Xesucristo.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Miles de peregrinos chegaron ata a tumba do Ap\u00f3stolo Amigo do Se\u00f1or, movidos por un desexo sincero de conversi\u00f3n, uns, para reencontrarse consigo mesmos, outros, simplemente atra\u00eddos polos valores espirituais e culturais que representa o Cami\u00f1o de Santiago. Pero, en todo caso, con esp\u00edrito de procura, e co desexo de deixar atr\u00e1s diversas e complexas situaci\u00f3ns.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Podemos estar seguros de que moitos peregrinos atravesaron os limiares da Porta Santa e viviron un encontro gozoso co Pai da misericordia que renova a vida cristi\u00e1 e \u00e1brenos as portas a un horizonte de plenitude no amor. Lembramos con alegr\u00edas os Xubileus das diferentes dioceses, parroquias, membros de vida consagrada e movementos apost\u00f3licos, as\u00ed como tam\u00e9n as peregrinaci\u00f3ns de profesionais das m\u00e1is variadas caracter\u00edsticas, desde os obreiros ata os pol\u00edticos e gobernantes, desde os artes\u00e1ns e deportistas ata os cient\u00edficos, xornalistas e universitarios. Destacamos pola s\u00faa importancia para o presente e o futuro da Igrexa a Peregrinaci\u00f3n Europea Mozas que se desenvolveu do 3 ao 7 de agosto do presente ano significando sen d\u00fabida un fito excepcional no Ano Santo. Foron d\u00edas inesquecibles pola fonda alegr\u00eda, \u00e1s veces desbordante, polo clima sereno de oraci\u00f3n compartida, de catequese e celebraci\u00f3ns lit\u00farxicas marcadas polo encontro co Se\u00f1or.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Durante estes dous anos xubilares tam\u00e9n moitas persoas acudiron como visitantes e regresaron como peregrinos ao sentir que o seu coraz\u00f3n fora tocado por Deus. E \u00e9 que a vida se transforma cando deixamos que Divos entre nela. Quixese convidarlles a mirar o que est\u00e1 a suceder nas nosas vidas, na vida de nosa Igrexa, para reco\u00f1ecer as pegadas do paso de Deus e xuntos retomar o cami\u00f1o, lembrando o que o Papa Francisco\u00a0 dicir en tantas ocasi\u00f3ns: <em>Mirar o pasado con gratitude, vivir o presente con paix\u00f3n e abrazar o futuro con esperanza<\/em> para abrir a nosa mente e o noso coraz\u00f3n \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo que nos impulsa a mirar o futuro na providencia de Deus.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>2. A nosa memoria agradecida <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><em>\u201cCantarei eternamente as misericordias do Se\u00f1or, anunciarei a s\u00faa fidelidade por todas as idades\u201d (Sal. 88) <\/em><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">\u00c9 a hora de a <em>acci\u00f3n de grazas<\/em>. Somos convidados a contemplar a nosa historia con memoria crente e agradecida. A nosa mirada dir\u00edxese en primeiro lugar a Deus. Con profunda gratitude un\u00edmonos ao salmista para cantar <em>\u201ceternamente as misericordias do Se\u00f1or\u201d <\/em>(Sal 88), porque<em> \u201cDeus estivo grande connosco, e estamos alegres\u201d<\/em> (Sal 125). O Ano Santo foi un Ano de graza de Deus a quen agradezo todos os dons que recibimos ao longo destes dous anos. A graza que se nos deu \u00e9 esperanza no medio das nosas incertezas e \u00e9 caridade como testemu\u00f1o da nosa vida cristi\u00e1 que nos animan a vivir con esp\u00edrito de peregrinos na vocaci\u00f3n \u00e1 que fomos chamados e nas circunstancias da nosa vida. Como o leproso<strong> samaritano<\/strong> regresamos \u00e1 fonte da nosa salvaci\u00f3n para dar grazas, actitude que nos leva a reco\u00f1ecer o que somos.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Lembrar con memoria agradecida o pasado recente, ha de ser para cada un de n\u00f3s, a oportunidade de mirar cara atr\u00e1s para ver o paso de Deus na nosa historia persoal e reco\u00f1ecer que o seu amor non deixou de estar connosco, mesmo nas dificultades da vida persoal e social. M\u00e1is a\u00ednda, f\u00edxose m\u00e1is evidente e pr\u00f3ximo nelas.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Ao longo de todos estes s\u00e9culos de historia que nos preceden, como unha herdanza privilexiada de fe, a pesar das incertezas, as vicisitudes e as problem\u00e1ticas hist\u00f3ricas, puidemos ver, experimentar e palpar en moitos casos, a misericordia infinita de Deus en moitas persoas, peregrinos e visitantes, que sentiron o seu amor persoal, a s\u00faa proximidade, consolo, compaix\u00f3n, perd\u00f3n e curaci\u00f3n. Na vida de tantos peregrinos e visitantes Deus derramou tanto amor que moveu os coraz\u00f3ns dos que aqu\u00ed se achegaron. A peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela distinguiuse, ao longo da historia, por moitas grazas espirituais e, en especial, por un crecemento na fe e no compromiso cristi\u00e1n de quen v\u00e9n ata este lugar. Por iso, miramos o pasado con gratitude porque ao percorrer a propia historia descubrimos a acci\u00f3n de Deus nela e non podemos m\u00e1is que encomiarlle e darlle grazas por todos os seus dons.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Manifestamos a nosa gratitude ao Papa Francisco, pola pr\u00f3rroga deste ano Santo ata o 31 de decembro de 2022. Agradec\u00e9moslle ademais que nos estea marcando este rumbo renovado na Igrexa e en especial por esa mirada aos m\u00e1is fr\u00e1xiles, aos m\u00e1is pobres. Desde aqu\u00ed mostr\u00e1moslle a nosa comu\u00f1\u00f3n afectuosa, que se fai oraci\u00f3n por todas as s\u00faas intenci\u00f3ns. O noso agradecemento tam\u00e9n para todos os que dun modo ou outro participaron durante estes dous anos na organizaci\u00f3n do Ano Xubilar Compostel\u00e1n e <strong>en<\/strong> todas as celebraci\u00f3ns.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">O Ano Santo Compostel\u00e1n actual\u00edzanos unha tarefa hist\u00f3rica, enraizada na nosa conciencia cristi\u00e1, a acollida do peregrino e dos que nos visitaron. Santiago de Compostela, toda Galicia a trav\u00e9s dos diferentes cami\u00f1os, conv\u00e9rtese en fogar e casa de peregrinos. Neste contexto queremos manifestar a nosa gratitude a todas as instituci\u00f3ns civ\u00eds e de goberno -Xunta de Galicia, Concello de Santiago de Compostela, Administraci\u00f3n central-, \u00e1s Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que colaboraron e facilitaron un bo desenvolvemento do Ano Santo.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\"><strong>Aos 40 anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo II <\/strong><\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Neste contexto, lembramos tam\u00e9n con profunda gratitude o memorable discurso que con sentido prof\u00e9tico pronunciaba san Xo\u00e1n Paulo II na Catedral compostel\u00e1 fixo corenta anos, o d\u00eda 9 de novembro de 1982, con ocasi\u00f3n da s\u00faa primeira viaxe apost\u00f3lico a Espa\u00f1a, no que falou das ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa e da s\u00faa necesaria renovaci\u00f3n espiritual e humana. Chegou como mestre e como testemu\u00f1a, para confirmarnos na fe e alentarnos nunha nova evanxelizaci\u00f3n, tan necesaria ent\u00f3n como o \u00e9 hoxe para o mundo. Aqu\u00ed, ante a tumba do Ap\u00f3stolo, fixo unha solemne e sentida chamada \u00e1 reconstruci\u00f3n de Europa: <em>\u201cVolve atoparche. Se ti mesma. Descobre as t\u00faas orixes. Aviva as t\u00faas ra\u00edces. Revive aqueles valores aut\u00e9nticos que fixeron gloriosa a t\u00faa historia e ben\u00e9fica a t\u00faa presenza nos demais continentes\u201d<\/em>[1]. San Xo\u00e1n Paulo II era consciente de que Santiago de Compostela, meta dun dos Cami\u00f1os de peregrinaci\u00f3n m\u00e1is importantes da cristiandade, conservaba a memoria de Europa e as ra\u00edces da s\u00faa identidade.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<div class=\"textarea unknown\">Somos sabedores da riqueza que o cristianismo achegou \u00e1 cultura europea e que pode sintetizarse na afirmaci\u00f3n da dignidade transcendente da persoa humana, do valor da raz\u00f3n, da liberdade, entendida como a capacidade de establecer v\u00ednculos e constru\u00edr algo com\u00fan. Pero, ao mesmo tempo, non nos \u00e9 alleo o perigo de abandonar esas ra\u00edces cristi\u00e1s que supo\u00f1er\u00eda prescindir dunha inspiraci\u00f3n e axuda para un dos maiores retos do presente: a unidade. Por esa raz\u00f3n, \u201c<em>o sepulcro dol Ap\u00f3stolo enc\u00f3ntrase nun extremo do occidente europeo, non no seu centro estrat\u00e9xico. Isto sensibil\u00edzanos para lanzar unha chamada desde a cidade de Santiago para que Europa acolla, sen perder a s\u00faa identidade, aos que ve\u00f1en de todos os extremos da terra. Esta \u00e9 a experiencia de encontro que fan os peregrinos na nosa Catedral. A diferenza, cando \u00e9 vivida desde o mesmo Esp\u00edrito, constit\u00faenos nun s\u00f3 corpo<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/div>\r\n<div><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div>\r\n\r\nHabemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para avivecer a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba as ra\u00edces de Europa, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.\r\n\r\nHabemos de recuperar con fidelidade creativa a herdanza cristi\u00e1 que tivo un influxo decisivo no proceso da configuraci\u00f3n de Europa. \u00c9 necesario pois, percorrer de novo este Cami\u00f1o para atoparse co Se\u00f1or, para vivenciar a Igrexa e a unidade apost\u00f3lica da Igrexa. \u00c9 o que San Xo\u00e1n Paulo II chamaba<em> as ra\u00edces de Europa<\/em>, as ra\u00edces cristi\u00e1s de Europa. Descubrir estas ra\u00edces \u00e9 tarefa nosa, como un modo de renovar a Igrexa e facer realidade unha Europa que siga sendo un lugar de acollida e crecemento non s\u00f3 en relaci\u00f3n co material, sen\u00f3n, sobre todo, en humanidade.\r\n\r\n<strong>Vivir o presente con entusiasmo misioneiro <\/strong>\r\n\r\n<em>\u201cE esta \u00e9 a mi\u00f1a oraci\u00f3n: que o voso amor siga crecendo m\u00e1is e m\u00e1is en penetraci\u00f3n e en sensibilidade para apreciar os valores. As\u00ed chegaredes ao D\u00eda de Cristo limpos e irreprochables, cargados de froitos de xustiza, por medio de Cristo Xes\u00fas, para gloria e loanza de Deus (Flp 1, 9-11) <\/em>\r\n\r\n\u00c1 luz das palabras do Ap\u00f3stolo san Paulo aos filipenses, quero convidarvos a que vivades o presente con paix\u00f3n evanxelizadora[3], respondendo \u00e1 chamada de Deus e aos desaf\u00edos da Nova Evanxelizaci\u00f3n. As celebraci\u00f3ns dos Anos Santos Compostel\u00e1ns buscan favorecer a realizaci\u00f3n integral da persoa e son unha chamada constante \u00e1 conversi\u00f3n que nos axuda a renovarnos espiritualmente, lembrando os contidos da nosa fe e acollendo a salvaci\u00f3n para ser evanxelizadores no medio da indiferenza relixiosa, incerteza moral e perda do sentido transcendente[4].\r\n\r\n<strong>3.1. Crise econ\u00f3mica e moral <\/strong>\r\n\r\nA nosa sociedade est\u00e1 a pasar por unha profunda crise moral e econ\u00f3mica, que afecta a case todos os \u00e1mbitos da vida: \u00e1 familia, \u00e1 educaci\u00f3n, \u00e1 confianza na clase pol\u00edtica e ao seu servizo \u00e1 nosa sociedade, \u00e1 econom\u00eda e ao traballo. As causas son diversas. Pero esta crise non \u00e9 m\u00e1is que a punta do iceberg dunha crise moito m\u00e1is profunda que incumbe \u00e1s entra\u00f1as do funcionamento da nosa sociedade e que desde hai anos atravesa a humanidade. O fundamento desta crise \u00e9 espiritual e moral[5]. Cando eliminamos a Deus da escena p\u00fablica, desaparecen os referentes morais, languidece o absoluto, entra o relativismo, curm\u00e1 a cobiza persoal e o sistema econ\u00f3mico col\u00e1psase. A econom\u00eda est\u00e1 en crise porque o sistema de valores da nosa sociedade est\u00e1 en crise.\r\n\r\nAs\u00ed o indica con acerto o papa Francisco cando sinala o grave perigo de caer no relativismo, porque xera ausencia de misericordia: a persoa que cae no relativismo faise dura de coraz\u00f3n.<em> \u201cEste relativismo pr\u00e1ctico \u00e9 actuar coma se Deus non existise, decidir coma se os pobres non existisen, so\u00f1ar coma se os demais non existisen, traballar coma se quen non recibiron o anuncio non existisen\u201d[6]. <\/em>\r\n\r\nNo contexto do laicismo e relativismo, a tecnolox\u00eda e a electr\u00f3nica, a mobilidade e as viaxes r\u00e1pidas, a exploraci\u00f3n do espazo e as superautopistas da informaci\u00f3n, todo parece indicar que as persoas buscan botar ra\u00edces no chan firme e estable do sacro. Canto m\u00e1is rapidamente cami\u00f1a a humanidade, tanto maior \u00e9 a necesidade que sente duns cimentos firmes. \u00c1 vista do mal e do sufrimento da violencia e da guerra no mundo, f\u00e1ltannos palabras e atop\u00e1monos con frecuencia na noite escura da fe. Non \u00e9 un tempo para estar distra\u00eddos, sen\u00f3n para espertar en n\u00f3s a capacidade de ver o esencial no medio do accidental[7].\r\n\r\nAgora ben,<em> \u201cunha crise, <\/em>escrib\u00eda Hannah Arendt,<em> obr\u00edganos a volver expornos preguntas e es\u00edxenos novas ou vellas respostas, pero, en calquera caso, xu\u00edzos directos\u201d[<\/em>8]. Que nos ensina a situaci\u00f3n na que nos atopamos agora? Que podemos aprender da realidade? Estamos tentados a darnos por vencidos? O Se\u00f1or conv\u00eddanos a superar o desconcerto para atopar o cami\u00f1o que nos axude a ir m\u00e1is al\u00f3 dos esquemas mentais aos que estamos afeitos, superando a nosa tristeza espiritual. Estamos chamados a reinventarnos, a centrarnos nas cousas que realmente importan. Por utilizar unha imaxe da literatura cl\u00e1sica, non debemos facer como Ulises, \u00e9 dicir, taparnos os o\u00eddos para resistir \u00e1s sereas, sen\u00f3n como Orfeo, que inventa un canto m\u00e1is fermoso para superar as dificultades[9]. No medio da complexidade que nos toca vivir relixiosa, social e cultural, \u00e9 necesario m\u00e1is que nunca unha palabra de alento que proclame de novo que Deus nos sost\u00e9n para afrontar con confianza e responsabilidade esta situaci\u00f3n que a todos nos afecta. Estamos inmersos nunha sociedade necesitada de homes e mulleres que soste\u00f1an a esperanza de moitas persoas que miran o futuro con pesimismo e que, ao mesmo tempo, prop\u00f3\u00f1anlles a fe en Xesucristo como el \u00fanico capaz de dar sentido \u00e1s s\u00faas vidas.\r\n\r\nOs peregrinos xacobeos manifestaron que \u00e9 necesario preservar a expresi\u00f3n p\u00fablica do feito relixioso e valorar a relixi\u00f3n como unha achega positiva para a cohesi\u00f3n social no medio dunha crise, cuxas ra\u00edces son culturais e antropol\u00f3xicas, e que debe ser interpretada como as dores dun parto, como unha transici\u00f3n dolorosa chamada a alumar unha nova forma de convivencia que transforme radicalmente o noso estilo de vida para unha nova civilizaci\u00f3n, a que ten unha referencia espiritual cos seus principios morais e sociais, a s\u00faa cultura, a s\u00faa arte e a s\u00faa sensibilidade, seguindo a tradici\u00f3n cristi\u00e1 que a articulou profundamente en cada unha das s\u00faas fibras[10].\r\n\r\nOs cristi\u00e1ns debemos comprometernos coa renovaci\u00f3n moral da nosa sociedade, que nos impulsa a adoptar unha forma de vida m\u00e1is austera e solidaria, e un maior compromiso cos que m\u00e1is o necesitan. <em>\u201cA espiritualidade cristi\u00e1 prop\u00f3n un crecemento con sobriedade e unha capacidade de gozar con pouco. \u00c9 un retorno \u00e1 sobriedade que nos permite deternos a valorar o pequeno, agradecer as posibilidades que ofrece a vida sen apegarnos ao que temos nin entristecernos polo que non posu\u00edmos. Isto sup\u00f3n evitar a din\u00e1mica do dominio e da mera acumulaci\u00f3n de praceres\u201d[11].<\/em>\r\n\r\n<\/div>\r\n<div class=\"textboxes\">\r\n<div class=\"col_b\">\r\n<div class=\"textbox\">\r\n<div class=\"options\">\r\n\r\n<strong>3.2. Crise de fe, desaf\u00edo para a Igrexa <\/strong>\r\n\r\n\u201c<em>Ent\u00f3n Xes\u00fas d\u00edxolles aos Doce: \u201cTam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?\u201d (Xn 6, 67). A pregunta de Xes\u00fas tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> deixa ao descuberto o drama que se desenvolve entre o Mestre e os seus disc\u00edpulos. Tam\u00e9n \u00e9 unha pregunta adecuada para n\u00f3s no momento actual; para as nosas comunidades, para nosa Igrexa diocesana. Estamos a vivir tempos dif\u00edciles para a fe, tempos de cambio; talvez d\u00e1monos conta do novo que est\u00e1 a xurdir pero \u00e9 dif\u00edcil deixar aquilo vello ao que estamos afeitos. Temos a tentaci\u00f3n de mostrarnos indiferentes ou de encerrarnos esperando a que a tormenta pase pronto. Vemos que existe unha profunda crise de fe que afecta a amplos grupos de persoas; unha apostas\u00eda silandeira de moitos bautizados.\r\n\r\nA pregunta de Xes\u00fas \u00e9 dura, pero mostra que non ten medo de permanecer s\u00f3 e non busca f\u00e1ciles consensos: <em>Tam\u00e9n v\u00f3s queredes marcharvos?<\/em> Xes\u00fas est\u00e1 seguro da fidelidade de Deus Pai e sabe que non est\u00e1 s\u00f3, pero quere que os seus disc\u00edpulos elixan e decidan. O Evanxeo di que alg\u00fans, escandalizados polas palabras do Mestre, f\u00f3ronse. Por que? Quizais por medo? Superficialidade? Apego \u00e1s tradici\u00f3ns? Demasiado esforzo para seguir agora a este esixente Mestre? Ao final, o que falta \u00e9 a fe. Preg\u00fantome se a provocaci\u00f3n do Se\u00f1or non se pode aplicar ao noso hoxe. Pasamos dunha vocaci\u00f3n cristi\u00e1 que se acoll\u00eda con entusiasmo, pero que logo talvez quedou nunha adhesi\u00f3n exterior que non sab\u00eda integrar as dificultades de crer e perseverar, a un cristianismo m\u00e1is social, de tradici\u00f3n, que nos parece importante, pero que non ten empuxe, ao que lle falta entusiasmo e amor. Cans\u00e1monos. Do mesmo xeito que os disc\u00edpulos, sufrimos a tentaci\u00f3n de mirar cara atr\u00e1s e afastarnos do Se\u00f1or.\r\n\r\nComo afirmou o papa Francisco: <em>\u201cTodo isto ten unha particular importancia no noso tempo, porque non estamos a vivir simplemente unha \u00e9poca de cambios, sen\u00f3n un cambio de \u00e9poca<\/em>\u201d[12]. Xa non estamos no que o Papa Francisco chama o r\u00e9xime de cristiandade. A sociedade \u00e9 pluralista, a mi\u00fado non crente; sente atra\u00edda por outros valores; \u00e9 v\u00edtima das econom\u00edas de mercado e dun individualismo exasperado que leva a relativizalo todo, orientado cara a un vago desexo de felicidade. Neste contexto sociocultural, a fe non pode seguir consider\u00e1ndose como un orzamento obvio da vida coti\u00e1; \u00e9, por tanto, necesario propo\u00f1ela desde outras claves e con paix\u00f3n renovada.\r\n\r\nComo Igrexa pregunt\u00e1monos e pregunt\u00e1moslle ao Se\u00f1or: Que debemos facer, onde debemos ir? A tentaci\u00f3n \u00e9 deterse ao bordo do cami\u00f1o, sen esperanza, con pesimismo. So\u00f1amos con tempos pasados \u200b\u200be \u00e1s veces tentamos, de maneira anacr\u00f3nica, aferrarnos ao pasado, talvez perpetuando os cami\u00f1os e formas que nutriron \u00e1 comunidade cristi\u00e1, xa que estaban enraizados nun contexto cultural e relacional ben definido, pero que hoxe non son significativos, non transmiten a alegr\u00eda de pertencer a Cristo. Insistimos en utilizar m\u00e9todos e visi\u00f3ns pastorais que esixen non pouco esforzo pero que logo dan escasos e inadecuados froitos. Sentimos como sacerdotes, relixiosos e fieis laicos que o noso estilo pastoral xa non \u00e9 efectivo no contexto actual, e mesmo o noso anuncio do Evanxeo corre o risco de ser transmitido sen entusiasmo. Como os disc\u00edpulos que lle preguntaron a Xes\u00fas:<em> Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> (Xn 6, 68), \u00a0debemos entender que a crise do momento presente non \u00e9 un encordio pasaxeiro que hai que soportar, sen\u00f3n que \u00e9 unha oportunidade para reorientar o rumbo do noso peregrinar.\r\n\r\nO Ano Santo Compostel\u00e1n foi unha ocasi\u00f3n providencial para tomar conciencia do momento presente e escoitar de novo a Cristo que nos di: <em>\u201cNon sodes v\u00f3s os que me elixistes, son eu quen vos elix\u00edn e destineivos para que vaiades e deades froito, e o voso froito permaneza\u201d<\/em> (Xn. 15,16); e, en consecuencia, sentirnos chamados a superar a pasividade e involucrarnos con maior ardor na tarefa da evanxelizaci\u00f3n.\r\n\r\nSomos convidados a anunciar o Evanxeo na s\u00faa verdade, sen adozalo, sen\u00f3n deix\u00e1ndonos alcanzar de novo por Cristo segundo san Paulo. Como Igrexa, como comunidade de bautizados, debemos afrontar con valent\u00eda este momento non f\u00e1cil. Cando lle dicimos: <em>Se\u00f1or, a quen iremos?<\/em> facemos a nosa profesi\u00f3n de fe e dic\u00edmoslle que cremos e co\u00f1ecemos que Ti es o Santo de Deus... O Se\u00f1or conv\u00eddanos a confiar nel. Debemos pasar dunha pastoral na que a principal preocupaci\u00f3n \u00e9 facer programas e utilizar as estruturas, a unha pastoral que debe po\u00f1er \u00e1s persoas no centro do seu reflexo e acci\u00f3n. \u00c9 un bo momento para mirar o presente de nosa Iglesia e facernos aquela pregunta de san Paulo VI en <em>Evangelii Nuntiandi: \u201cA Igrexa \u00e9 m\u00e1is ou menos apta para anunciar o Evanxeo e para inserilo no coraz\u00f3n do home con convicci\u00f3n, liberdade de esp\u00edrito e eficacia?<\/em>\u201d[13]. Como pastores e como cristi\u00e1ns debemos preguntarnos se o noso testemu\u00f1o cristi\u00e1n e a nosa misi\u00f3n evanxelizadora responden de verdade \u00e1 nosa condici\u00f3n de disc\u00edpulos misioneiros de Cristo.\r\n\r\n<strong>3.3. O Cami\u00f1o de Santiago, cami\u00f1o de fe <\/strong>\r\n\r\n<strong>3.3.1. A condici\u00f3n itinerante do ser humano <\/strong>\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n ou cami\u00f1o \u00e9 unha das expresi\u00f3ns antropol\u00f3xicas con maior alcance m\u00e1is al\u00f3 da confesionalidade relixiosa e pode ser cualificada como unha \u201cpar\u00e1bola ou alegor\u00eda\u201d da existencia do home. A condici\u00f3n do ser humano como homo viator \u00e9 o orzamento antropol\u00f3xico e teol\u00f3xico sobre o que se asenta a peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela e constit\u00fae unha imaxe precisa da natureza e da existencia do home que xusta e cabalmente defin\u00edronse como peregrinas.\r\n\r\nO descubrimento para moitos peregrinos da natureza \u00e9 un dos maiores recordos que evocan cando falan das s\u00faas experiencias. De igual forma, a vivencia do encontro coa diversidade humana. O cami\u00f1o transf\u00f3rmase as\u00ed no descubrimento dos outros, nunha aventura humana, nunha empresa de amor ao pr\u00f3ximo e valoraci\u00f3n da alteridade como forma de vida. Alteridade que chama \u00e1 transcendencia anhelada e, moitas veces, atopada. Pois as circunstancias que rodean a peregrinaci\u00f3n contrib\u00faen a redescubrir o sentido da vida que Divos ofr\u00e9cenos como don e como tarefa, don que habemos de agradecer cada d\u00eda, e tarefa a realizar na nosa existencia coti\u00e1. Por iso a peregrinaci\u00f3n a Santiago ofr\u00e9celle \u00e1 persoa a posibilidade de levar ata o final esta procura, porque nela o cami\u00f1o \u00e9 inseparable da meta.\r\n\r\nA visi\u00f3n cristi\u00e1 do mundo, introducida por Agosti\u00f1o de Hipona e profundada por un bo n\u00famero de fil\u00f3sofos cristi\u00e1ns deu lugar a que <em>\u201ca peregrinaci\u00f3n nas s\u00faas diferentes formas sexa o s\u00edmbolo m\u00e1is adecuado para entender a vida do home, que se percibe fundamentalmente como cami\u00f1o cara \u00e1 eternidade, a verdade e a plenitude\u201d<\/em>[14]. Polo que ao percorrer o Cami\u00f1o de Santiago esp\u00e9rtase na conciencia do peregrino a vida como unha marcha cara a unha meta. Esta meta \u00e9 o sepulcro do Ap\u00f3stolo, \u00e9 Deus, \u00e9 a vida eterna.\r\n\r\n<strong> 3.3.2. A vida cristi\u00e1 \u00e9 unha peregrinaci\u00f3n ao encontro con Deus <\/strong>\r\n\r\nA tradici\u00f3n cristi\u00e1, atenta \u00e1 riqueza b\u00edblica e espiritual dos s\u00e9culos pasados, non reduce a peregrinaci\u00f3n \u00e1 vivencia dun momento que se consome na excepcionalidade do acontecemento vivido, sen\u00f3n que pide entrar no esp\u00edrito itinerante e aceptar a imprevisibilidade e o desaf\u00edo do cami\u00f1o. Neste sentido, <em>\u201cfacerse peregrino\u201d<\/em> implica unha actitude de confianza, unha resposta de fe e apertura na esperanza.\r\n\r\nO cami\u00f1o \u00e9 unha experiencia espiritual que abre ao novo, ao desco\u00f1ecido. \u00c9 un desinstalarse da existencia habitual deixando atr\u00e1s o home vello da antiga condici\u00f3n humana para poder atopar ao que valoro m\u00e1is que todo o deixado, ao home novo: Cristo. A partida implica un desprendemento das propias certezas humanas e da propia terra. Deixar unha parte da propia historia para encomendarlla a Aquel que nos chamou, \u00e9 condici\u00f3n ineludible do peregrino. Neste sentido, po\u00f1erse en marcha significa \u201cfacerse pobres\u201d, facerse dispo\u00f1ible \u00e1 escoita, ao desexo de comu\u00f1\u00f3n, de co\u00f1ecemento dos demais e de novas realidades. A sa\u00edda constit\u00fae a primeira gran resposta \u00e1 chamada de Deus e implica abandonar as propias comodidades e a esperanza de <strong>poder<\/strong> superar as probas para conquistar a meta. Por iso s\u00f3 quen ten clara a meta acertar\u00e1 ao escoller o cami\u00f1o.\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 caracter\u00edzase por unha expectativa que nace dunha nostalxia de infinito, de transcendencia, que tarde ou cedo -consciente ou inconscientemente- emerxer\u00e1. Pois a raz\u00f3n m\u00e1is profunda da peregrinaci\u00f3n \u00e9 a conversi\u00f3n ao Deus vivo a trav\u00e9s do encontro consigo mesmo. A vida \u00e9 o encontro de dous cami\u00f1os que se buscan para atoparse. Deste xeito, o home \u00e9 cami\u00f1o cara a Deus, pero Deus \u00e9 cami\u00f1o cara ao home[15]. Evid\u00e9nciase como no mesmo ser do home esta innata a s\u00faa relaci\u00f3n con Deus[16], o seu destino a unha meta transcendente, \u00e1 esperanza que vai m\u00e1is al\u00f3 da morte. No fondo, a peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1 simboliza a nosa existencia terreal. L\u00e9mbranos que estamos feitos para o Ceo e que o noso cami\u00f1o nesta terra non \u00e9 m\u00e1is que unha peregrinaci\u00f3n cara \u00e1 meta definitiva, que \u00e9 tam\u00e9n a nosa morada definitiva, a <em>\u201cXerusal\u00e9n celestial\u201d.<\/em>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"readspeaker_div\" class=\"rs_skip rsbtn rs_preserve\">\r\n\r\n<strong>3.3.3. Un cami\u00f1o que ten meta: Santiago testemu\u00f1a do Se\u00f1or<\/strong>\r\n\r\nO Cami\u00f1o nace por e para unha meta, nace pola chamada que significa a tumba do Ap\u00f3stolo Santiago, amigo do Se\u00f1or. Non podemos interpretar o cami\u00f1o, desde o punto de vista do seu autorreferencialidade, coma se a meta fose o cami\u00f1o en si mesmo. O fin e a meta non \u00e9 o propio cami\u00f1o.\r\n\r\nA raz\u00f3n de ser da peregrinaci\u00f3n culmina coa chegada ao destino. As expectativas da sa\u00edda l\u00f3granse tras o cansazo do longo cami\u00f1o e a paciencia do tempo investido. O momento do encontro con Deus produce alegr\u00eda, acci\u00f3n de grazas, encomio. Tres son os motivos que marcan este momento de graza: a oraci\u00f3n, a intercesi\u00f3n e a contemplaci\u00f3n, a trav\u00e9s das cales o peregrino entrega a s\u00faa vida ao Se\u00f1or e os seus afectos m\u00e1is profundos; a memoria do pasado e da realidade que deixou \u00e1s s\u00faas costas; o compromiso de conversi\u00f3n e renovaci\u00f3n da propia vida.\r\n\r\nO Cami\u00f1o de Santiago \u00e9 un percorrido de fe, penitencia e de oraci\u00f3n \u00e1 tumba do ap\u00f3stolo Santiago, \u00e1s ra\u00edces apost\u00f3licas da nosa fe. \u00c9 revivir a tradici\u00f3n recibida a trav\u00e9s dos ap\u00f3stolos. As\u00ed, <em>\u201cacudir \u00e1 tumba de Santiago \u00e9 lembrar o destino universal do Evanxeo. Por isto, Santiago prox\u00e9ctanos f\u00f3ra das nosas fronteiras cara \u00e1 misi\u00f3n; pen\u00e9tranos nos cami\u00f1os da paz, l\u00e1nzanos ao futuro, imp\u00falsanos \u00e1 solidariedade con todos os mundos\u201d<\/em>[17].\r\n\r\nFacer o Cami\u00f1o, a\u00ednda que sexa serv\u00edndose dos transportes modernos, \u00e9 s\u00f3 un medio. O importante \u00e9 chegar \u00e1 meta, e como se chega \u00e1 meta. Porque o Cami\u00f1o de Santiago ten meta, e esta meta \u00e9 sempre Xesucristo. El mesmo \u00e9 <em>\u201cCami\u00f1o, Verdade e Vida\u201d,<\/em> o \u00fanico que pode abrirnos o acceso ao Pai para que nos atopemos con El (cf. Jn 14, 4-6). Xesucristo quixo facerse, El tam\u00e9n, peregrino, como no cami\u00f1o de Ema\u00fas.\r\n\r\n<strong>3.3.4. Esp\u00edrito evanxelizador e misioneiro do Ano Santo Compostel\u00e1n <\/strong>\r\n\r\nO peregrino, ao retornar \u00e1 s\u00faa vida diaria, est\u00e1 chamado a comunicar a s\u00faa experiencia relixiosa e espiritual. O peregrino que traspasa o limiar da Porta Santa logo haber\u00e1 de retornar ao outro cami\u00f1o, ao da vida de todos os d\u00edas, ao suco do traballo e da familia, ao debate e ao compromiso da vida social e do mundo levando no seu coraz\u00f3n un empe\u00f1o m\u00e1is decidido en dar a co\u00f1ecer a Xesucristo, para constru\u00edr a Igrexa na comu\u00f1\u00f3n e na misi\u00f3n. Unha Igrexa en construci\u00f3n presente na sociedade como fermento que fai fermentar a toda a masa (cf. Mt. 13, 33), como servidora e bo samaritano do noso pobo nas horas do temor ante o futuro e da falta de esperanza (cf. Lc. 10, 33ss), como amiga respectuosa que ofrece o que ten: a s\u00faa fe en Cristo, a s\u00faa esperanza no Reino de Deus, o seu amor cara aos pobres, os enfermos, os migrantes, os desfavorecidos. Unha Igrexa en sa\u00edda, empe\u00f1ada na evanxelizaci\u00f3n e a formaci\u00f3n dos laicos, atenta \u00e1 pastoral familiar e \u00e1 promoci\u00f3n da vida humana, a unha maior presenza en todos os \u00e1mbitos da vida social, o traballo, a educaci\u00f3n, os medios de comunicaci\u00f3n e a cultura.\r\n\r\nO papa Francisco exhorta \u00e1 Igrexa para estar en sa\u00edda. Que significa isto? <em>\u201cSae da t\u00faa terra\u201d,<\/em> isto \u00e9, da burbulla que nos illa do resto do mundo e v\u00f3lvenos autorreferenciais; da zona de confort da comodidade, o ego\u00edsmo e as inercias; das falsas seguridades que nos proporciona o noso pequeno mundo, onde non hai espazo para m\u00e1is voces que a nosa e onde se conxura o risco de calquera cambio co pretexto de preservar a verdade. Certamente, sa\u00edr sen m\u00e1is da \u00e1rea das nosas certezas pode expo\u00f1ernos ao vaiv\u00e9n das opini\u00f3ns cambiantes e das modas ef\u00e9meras.\r\n\r\nTodo Xubileu encerra unha chamada \u201cpara sa\u00edr \u00e1 misi\u00f3n\u201d, a ir \u00e1s periferias para que a trav\u00e9s do testemu\u00f1o de vida dos cristi\u00e1ns o Evanxeo chegue a todos porque a todos est\u00e1 destinada a Boa Noticia do Amor de Deus. Conclu\u00eddo este ano Santo Compostel\u00e1n habemos de seguir na nosa misi\u00f3n de co\u00f1ecer, anunciar e propo\u00f1er a boa noticia do Evanxeo a nenos, adolescentes, novos, noivos, esposos e familias. Isto \u00e9 tanto m\u00e1is urxente ante o contexto social, cultural, medi\u00e1tico e lexislativo tan pouco favorable a unha visi\u00f3n transcendente do home e da sociedade.\r\n\r\n<strong>4. Abrazar o futuro con esperanza cristi\u00e1 <\/strong>\r\n\r\n<em>\u201cM\u00e1is ben, glorificade a Cristo o Se\u00f1or nos vosos coraz\u00f3ns, dispostos sempre para dar explicaci\u00f3n a todo o que vos pida unha raz\u00f3n da vosa esperanza\u201d<\/em> 1Pe. 3, 15\r\n\r\n<strong>4.1. Un Ano Santo especial: memoria das v\u00edtimas da pandemia <\/strong>\r\n\r\nDespois deste per\u00edodo xubilar, \u00e1brese ante n\u00f3s un horizonte para crecer en santidade e comu\u00f1\u00f3n como Igrexa peregrina ao servizo da misi\u00f3n. Xes\u00fas dinos a todos: <em>\u201cIde e facede disc\u00edpulos de todos os pobos, bautiz\u00e1ndoos no Nome do Pai e do Fillo e do Esp\u00edrito Santo; e ensin\u00e1ndolles a gardar todo o que vos mandei\u201d (Mt. 28,19-20). <\/em>\r\n\r\nAo sufrimento das numerosas v\u00edtimas da pandemia sumouse un sentimento xeneralizado de medo e desconfianza. Todo iso puxo a proba a fortaleza psicol\u00f3xica e relacional das persoas e xerou condici\u00f3ns de precariedade e situaci\u00f3ns de reclusi\u00f3n e illamento. Certamente non ser\u00e1 f\u00e1cil borrar da nosa mente e do noso coraz\u00f3n a dura experiencia vivida durante tantos d\u00edas de peche e illamento forzoso. A pandemia, que incidiu na vida de todos n\u00f3s, axudounos a tomar conciencia dolorosa do fr\u00e1xil que \u00e9 a vida humana e de que non podemos confiar exclusivamente en nosas propias forzas, pois non somos deuses nin donos do noso propio destino.\r\n\r\nMoitas persoas experimentaron a perda de familiares e amigos por causa do virus e trouxeron a s\u00faa memoria ante o Ap\u00f3stolo Santiago. A pesar de todo, tam\u00e9n foi un ano no que experimentaron a tenrura de Deus dunha maneira especial. \u00c9 certo tam\u00e9n que como nunca antes percibimos que pertencemos a unha gran familia espiritual, a Igrexa, onde sentimos a proximidade e a solidariedade a trav\u00e9s da oraci\u00f3n e a axuda mutua. Xuntos d\u00e9monos conta da marabillosa realidade teol\u00f3xica da comu\u00f1\u00f3n santos. Esa experiencia de fraternidade, vivida ter\u00eda que empuxarnos a superar calquera rastro de individualismo ego\u00edsta e acrecentar a nosa caridade e actitude de servizo aos demais, especialmente aos m\u00e1is pobres e vulnerables. A pesar de todos os sufrimentos e dificultades vividas, unha vez m\u00e1is se puxo de manifesto que, mesmo en tempos de escuridade, Deus sempre nos d\u00e1 a fortaleza da s\u00faa graza e sae ao noso encontro co seu amor providente.\r\n\r\n<strong>4.2. Mirar con esperanza o futuro <\/strong>\r\n\r\nA celebraci\u00f3n do Ano Santo Compostel\u00e1n converteuse nunha luz providencial para moitas persoas que peregrinaron \u00e1 Tumba do ap\u00f3stolo Santiago buscando un verdadeiro alento do Se\u00f1or para a s\u00faa vida e a s\u00faa fe cristi\u00e1s. Ao percorrer a propia historia recente descubrimos que, a pesar da propia fraxilidade e debilidade, a nosa fe dirixiuse a Deus, fonte da vida e orixe de todo ben. E <em>\u201cse o aflixido invoca ao Se\u00f1or,\u00a0 El esc\u00f3itao\u201d<\/em> (Sal 33).\r\n\r\nHoxe sabemos que son moitos os desaf\u00edos e as dificultades que temos os cristi\u00e1ns para anunciar o Evanxeo e vivir o noso compromiso cristi\u00e1n, polo que corremos o perigo de caer no des\u00e1nimo e a frustraci\u00f3n. O envellecemento non se produce na vida cristi\u00e1 polo paso dos anos sen\u00f3n pola tentaci\u00f3n do pesimismo e polo enfraquecemento da esperanza. A incerteza e o medo ante o futuro que nos espera, te\u00f1en que ser superados pola esperanza cristi\u00e1 que se apoia na certeza de que Deus \u00e9 fiel e cumpre as s\u00faas promesas. <em>\u201cEsqu\u00e9cese unha nai da s\u00faa criatura, non se compadece do fillo das s\u00faas entra\u00f1as? Pois, a\u00ednda que ela esqu\u00e9zase, eu non te esquecerei!\u201d <\/em>(Is. 49,15).\r\n\r\nPor este motivo <em>\u201ca esperanza cristi\u00e1 nada ten que ver cun ef\u00e9mero sentimento optimista; moito menos coa confianza de que as cousas, por si mesmas, acabar\u00e1n indo a mellor. Tampouco \u00e9 simplemente esa espera paciente mentres pasa a tormenta. Esta disposici\u00f3n pode ser \u00fatil nalgunha ocasi\u00f3n, pero a esperanza cristi\u00e1 non \u00e9 iso. Nace da fe que recibimos, e, do mesmo xeito que ela, ap\u00f3iase en Xes\u00fas. A esperanza cristi\u00e1 \u00e9 esperanza nel. Se puxemos a nosa fe nel, descubriremos que o que ata o de agora imaxinabamos como un futuro ut\u00f3pico, \u00e9 realidade nel, no agora de Deus\u201d[<\/em>18].\r\n\r\nXesucristo resucitado difunde a vitoria do seu amor transformando o coraz\u00f3n e a conciencia de todo home que cre nel. A conversi\u00f3n ten lugar no secreto do coraz\u00f3n onde s\u00f3 ve o Pai e onde s\u00f3 chega Xes\u00fas co seu Esp\u00edrito, sen outras testemu\u00f1as. Con todo, cando o coraz\u00f3n cambia, a persoa enteira ren\u00f3vase. \u00c9 a experiencia do cami\u00f1o de Ema\u00fas, onde Xes\u00fas abre \u00e1 esperanza aos dous disc\u00edpulos que cami\u00f1aban desalentados (cf. Lc. 24, 13ss). A conversaci\u00f3n co cami\u00f1ante misterioso, aos poucos, acende o coraz\u00f3n; e ao sentar xuntos \u00e1 mesa e no momento de partir o pan abr\u00edronselles os ollos e reco\u00f1ec\u00e9rono[19]. Igual que no caso dos dous disc\u00edpulos de Ema\u00fas, a esperanza de Xes\u00fas ac\u00e9ndese en n\u00f3s e esa luz resplandece en toda a nosa persoa.\r\n\r\nA antiga Carta a <em>Diogneto<\/em> describe como v\u00eda a xente os cristi\u00e1ns. Despois do bautismo, aparentemente eran cidad\u00e1ns como eles, no vestido, nas casas, nas relaci\u00f3ns. Con todo, os pag\u00e1ns percib\u00edan neles unha transformaci\u00f3n completa que infund\u00eda unha serenidade e unha esperanza extraordinarias mesmo cando eran perseguidos inxustamente. Os cristi\u00e1ns sempre foron homes de esperanza. O seu forte e profunda serenidade atra\u00eda aos non crentes cara \u00e1 Igrexa que \u00e9 e debe ser casa da esperanza. Unha esperanza viva \u00e9 o que nos pon en movemento, o que fai posible o progreso e o avance na vida do home. Todos os novos impulsos da sociedade e da propia Igrexa, todos os empe\u00f1os, os sacrificios, en definitiva, as opci\u00f3ns que imos tomando na vida est\u00e1n motivados pola esperanza en alcanzar unha meta. Toda persoa necesita unha esperanza que lle axude a afrontar o presente. <em>\u201cNon nos deixemos roubar a esperanza\u201d<\/em>[20].\u00a0 Grazas a ela, igual que os peregrinos que chegan \u00e1 tumba do Ap\u00f3stolo, continuamos e retomamos o noso cami\u00f1o coa seguridade de que os nosos esforzos non son vans, pois, cond\u00facenos o Esp\u00edrito do Se\u00f1or Resucitado que obra cousas grandes connosco na Igrexa e na sociedade. A mirada de fe e de esperanza cara ao futuro esperta sempre ilusi\u00f3n e vontade de servizo.\r\n\r\nLembremos que o obxectivo deste ano Santo Compostel\u00e1n expresado na carta pastoral de convocatoria foi <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. \u201cPo\u00f1\u00e9devos en cami\u00f1o\u201d dinos o Se\u00f1or no Evanxeo<\/em> (Lc. 10, 3).\u00a0 Como nos lembra o papa Francisco, a misi\u00f3n pide evanxelizadores que se abren sen temor \u00e1 acci\u00f3n do Esp\u00edrito Santo para anunciar a Boa Noticia non s\u00f3 con palabras sen\u00f3n sobre todo cunha vida que se ha transfigurado na presenza de Deus[21]. Para iso, a nosa mirada deber\u00e1 fixarse en Xesucristo, que \u00e9 o mesmo, onte, hoxe e sempre.\r\n\r\nA peregrinaci\u00f3n \u00e9 unha viaxe que se realiza movidos pola fe e a esperanza, e no que non s\u00f3 \u00e9 importante o destino ao que se chega, sen\u00f3n a experiencia de peregrinar en si mesma, que non facemos s\u00f3s, sen\u00f3n cos outros, compa\u00f1eiros de rota, peregrinos como n\u00f3s. Os esforzos e sacrificios da peregrinaci\u00f3n, as relaci\u00f3ns fraternas entre os peregrinos e quen os acolle, provocan a lectura dun significado que enmudece a cultura pragm\u00e1tica e a realidade do inmediato na que vivimos[23]. Nesa viaxe aprendemos a <em>\u201ccami\u00f1ar xuntos\u201d.<\/em> Esta experiencia esixe deixar de lado as actitudes individualistas e abrirnos ao co\u00f1ecemento dos que cami\u00f1an comigo. E ao mesmo tempo compartir e valorar a riqueza que os compa\u00f1eiros de cami\u00f1o me achegan.\r\n\r\nPrecisamente ser Igrexa \u00e9 cami\u00f1ar xuntos. O papa Francisco convidounos a reflexionar sobre a maneira en que a Igrexa est\u00e1 a cami\u00f1ar unida, ou non, e como mellorar a participaci\u00f3n de todos os crentes para responder \u00e1 vocaci\u00f3n e a misi\u00f3n de cada cristi\u00e1n de levar o Evanxeo ao mundo de hoxe. Para iso, propuxo un cami\u00f1o sinodal co obxectivo de convidar a todos os bautizados a implicarse con conciencia e responsabilidade na escoita do Se\u00f1or para identificar como, onde e de que maneira p\u00f3dese anunciar, testemu\u00f1ar, vivir o Evanxeo nesta etapa da historia.\r\n\r\nNon podemos cami\u00f1ar xuntos se non arde en n\u00f3s o lume do Esp\u00edrito que o Se\u00f1or entregou \u00e1 s\u00faa Igrexa en Pentecoste para iluminala e sostela e, coa riqueza dos seus dons, empuxala continuamente a sa\u00edr con imaxinaci\u00f3n e valent\u00eda a anunciar a todos o Evanxeo e levar a todos ao encontro decisivo co Se\u00f1or. A s\u00faa misi\u00f3n ser\u00e1 tanto m\u00e1is fecunda canto m\u00e1is estea animada polo lume do Esp\u00edrito.\r\n\r\nTampouco podemos vivir un verdadeiro cami\u00f1o sinodal se non percibimos a presenza do Se\u00f1or que nos acompa\u00f1a, se non escoitamos a s\u00faa palabra alentadora, se non o reco\u00f1ecemos na participaci\u00f3n eucar\u00edstica de partir o pan o domingo, se non sentimos a responsabilidade de ir xuntos a compartir con todos o noso encontro co Resucitado. O noso cami\u00f1o ser\u00e1 sinodal se se realiza coa implicaci\u00f3n real de todos e cada un, sen a ambici\u00f3n\u00a0 de reco\u00f1ecementos individuais, sen\u00f3n desde a experiencia da fe vivida e compartida na sociedade e na Igrexa.\r\n\r\nTam\u00e9n ser\u00e1 imprescindible que nos po\u00f1amos en actitude de escoita. Unha Igrexa en movemento debe ser unha Igrexa que escoita sobre todo ao Se\u00f1or, a s\u00faa Palabra, fac\u00e9ndoa cada vez m\u00e1is decisiva na vida. Un cami\u00f1o sinodal \u00e9 verdadeiro se a Iglesia escoita a todos os seus irm\u00e1ns e irm\u00e1s, pr\u00f3ximos e afastados, coa conciencia de que na s\u00faa experiencia de vida o Esp\u00edrito sementa luz para todos.\r\n\r\nPo\u00f1amos as nosas vidas baixo a protecci\u00f3n da Virxe Mar\u00eda, Nai da Igrexa e aprendamos dela que<em> \u201cse puxo en cami\u00f1o\u201d (<\/em>Lc. 1,39), a arte de ir cara aos demais levando os dons que recibimos do Esp\u00edrito Santo. En Mar\u00eda, a Nai de Xes\u00fas, descubrimos todo o que se refire a Xesucristo e, en consecuencia, \u00e1 nosa salvaci\u00f3n e \u00e1 Igrexa. Ela \u00e9 a Virxe feita Igrexa, expresi\u00f3n simb\u00f3lica da vida e misi\u00f3n da Igrexa que escoita a Palabra e a encarna para transmitila no hoxe da nosa historia. Como Mar\u00eda habemos de ser a Igrexa que escoita, pero que tam\u00e9n encarna a Palabra para proclamar a salvaci\u00f3n. Ela alentar\u00e1 os nosos esforzos por difundir ao noso ao redor a alegre noticia do Evanxeo de Xesucristo\u00ba.\r\n\r\n<strong>Conclusi\u00f3n<\/strong>\r\n\r\nAo chegar ao final desta Carta, quero expresar o meu desexo m\u00e1is profundo de que este ano Santo Compostel\u00e1n que celebramos, revitalice a nosa fe a todos os que formamos esta igrexa particular de Santiago de Compostela, e a todos os peregrinos que participaron nel. Que Santiago, o amigo do Se\u00f1or, e Santa Mar\u00eda, a Virxe Peregrina, intercedan por todos n\u00f3s para que os froitos desta celebraci\u00f3n xubilar ax\u00fadennos a fortalecer a nosa vida cristi\u00e1 e sexamos unha Igrexa que brilla polo seu amor ao Se\u00f1or, a forza da caridade e o celo apost\u00f3lico por levar a todos a alegr\u00eda do evanxeo.\r\n\r\nBend\u00edcevos con afecto na solemnidade da Inmaculada Concepci\u00f3n da Benaventurada Virxe Mar\u00eda 2022.\r\n\r\n+ Juli\u00e1n Barrio Barrio\r\n\r\nArcebispo de Santiago de Compostela\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Xo\u00e1n Paulo II, <em>Discurso na catedral de Santiago de Compostela<\/em>, 9 de novembro de 1982. (Mensaxe de Xo\u00e1n Paulo II a Espa\u00f1a, Madrid, BAC, 1982, p\u00e1xs. 259-260)\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 108.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 78.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Perspectivas ante o Ano Santo de 2021. Peregrinos na fe, polo cami\u00f1o da esperanza e arraigados no amor<\/em>, (Discurso na inauguraci\u00f3n do Congreso de Acollida nos Cami\u00f1os de Santiago, 8 de novembro de 2018)\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Bieito XVI, <em>Discurso no aeroporto de Santiago de Cuba<\/em>, 26.03.2012.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 80.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>O Ano Santo Compostel\u00e1n e os retos antropol\u00f3xicos actuais<\/em>, Conferencia pronunciada no <em>Club Faro de Vigo<\/em>, el 30 de Novembro de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> H. Arendt, <em>Entre o pasado e o futuro, <\/em>Barcelona 1996, <strong>p.<\/strong> 186.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica\u00a0<em>Christus vivit<\/em>, 223.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <strong>o.c<\/strong>.,\u00a0 30 de Novembro de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Francisco, Carta enc\u00edclica <em>Laudato Si\u00b4<\/em>, 222.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Francisco, <em>Discurso do Santo Padre Francisco \u00e1 Curia Romana con motivo das felicitaci\u00f3ns de Nadal<\/em>, S\u00e1bado, 21 de decembro de 2019.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Paulo VI, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>, 4.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Escritos xacobeos<\/em>, Santiago, 2004, 146.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 10.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Id., <em>Peregrinar en esp\u00edrito e en verdade. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago no Ano Xubilar Compostel\u00e1n 1999<\/em>, n\u00ba 4-5.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos da fe e testemu\u00f1as de Cristo resucitado. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2010<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2010, n\u00ba 15.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <em>Id<\/em>., <em>Peregrinos por graza. Carta Pastoral do Arcebispo de Santiago de Compostela no Ano Santo Compostel\u00e1n 2004<\/em>, Arcebispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 55.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 259.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Cf. <em>Ibid.<\/em>, 25.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Sae da t\u00faa terra. O Ap\u00f3stolo Santiago esp\u00e9rate. Carta Pastoral no Ano Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 66.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"links\"><\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"buttons\">\r\n<div class=\"col_a\"><input title=\"Prema aqu\u00ed para limpar\" type=\"button\" value=\"Limpar\" \/><\/div>\r\n<\/div>","_gl_post_name":"carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-da-clausura-do-ano-santo-compostelan","_gl_post_excerpt":"","_gl_post_title":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo da clausura do Ano Santo Compostel\u00e1n","_es_post_content":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>La alegr\u00eda de la conversi\u00f3n: fruto del A\u00f1o Santo 2021-22 <\/strong><\/p>\r\n\r\n<ol>\r\n \t<li>A\u00f1o Santo Compostelano, A\u00f1o de gracia del Se\u00f1or<\/li>\r\n \t<li>Nuestra memoria agradecida. A los cuarenta a\u00f1os del Discurso Europe\u00edsta de San Juan Pablo II<\/li>\r\n \t<li>Vivir el presente con entusiasmo misionero<\/li>\r\n<\/ol>\r\n3.1 Crisis econ\u00f3mica y moral\r\n\r\n3.2 Crisis de fe, desaf\u00edo para la Iglesia\r\n\r\n3.3 El Camino de Santiago, camino de fe\r\n\r\n3.3.1. La condici\u00f3n itinerante del hombre\r\n\r\n3.3.2. La vida cristiana, peregrinaci\u00f3n al encuentro con Dios\r\n\r\n3.3.3. Un camino que tiene meta: Santiago testigo del Se\u00f1or\r\n<ul>\r\n \t<li>Esp\u00edritu evangelizador y misionero del A\u00f1o Santo Compostelano<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<ol start=\"4\">\r\n \t<li>Abrazar el futuro con esperanza<\/li>\r\n<\/ol>\r\n4.1. Un A\u00f1o Santo especial: memoria de las v\u00edctimas de la pandemia\r\n\r\n4.2. Mirar con esperanza al futuro\r\n\r\nConclusi\u00f3n\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nQueridos diocesanos:\r\n\r\n\u00a1Damos gracias a Dios al clausurar este A\u00f1o Santo Compostelano, que nos invita a mirar, por una parte, con gratitud el pasado, pero que nos abre con tanta esperanza al futuro! J\u00fabilo y esperanza han marcado este A\u00f1o Santo que se iniciaba el 31 de diciembre de 2020, pero cuya celebraci\u00f3n fue prorrogada por el Papa<strong>\u00a0<\/strong>Francisco\u00a0debido a la pandemia de la COVID-19 hasta diciembre del a\u00f1o 2022.\r\n\r\nEste tiempo Jubilar ha estado marcado durante la primera parte por la incertidumbre de la pandemia y en la segunda por una multitud extraordinaria de peregrinos que han venido en peregrinaci\u00f3n hasta la tumba del Ap\u00f3stol. La Iglesia en Santiago agradece a todos, en esta hora tan especial, el mantener viva la tradici\u00f3n de peregrinar a Santiago y el querer compartir con nosotros la celebraci\u00f3n de este A\u00f1o Santo que est\u00e1 llegando a su fin.\r\n\r\n\u201c<em>Sal de tu tierra. El Ap\u00f3stol Santiago te espera<\/em>\u201d. Este fue el lema elegido para vivir con intensidad este tiempo de gracia y cumplir el objetivo de crecer juntos como Pueblo de Dios. El Ap\u00f3stol Santiago nos ha esperado con su testimonio evangelizador y la entrega de su vida, bebiendo el c\u00e1liz del Se\u00f1or.\r\n\r\nEste acontecimiento jubilar ha sido un tiempo especial, que Dios nos ha concedido, para situar la trayectoria de nuestra existencia dentro de la Historia de la salvaci\u00f3n; tambi\u00e9n para contemplar el tiempo como una oportunidad abierta a la misericordia de Dios y a su amor a la humanidad (cf. Tit. 3,4).\r\n<ol>\r\n \t<li><strong> A\u00f1o Santo, a\u00f1o de gracia del Se\u00f1or<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<em>\u201cEl Esp\u00edritu del Se\u00f1or est\u00e1 sobre m\u00ed, porque me ha enviado <\/em>\r\n\r\n<em>a proclamar el a\u00f1o de gracia del Se\u00f1or.\u2026 <\/em>\r\n\r\n<em>Hoy se ha cumplido esta Escritura que acab\u00e1is de o\u00edr\u201d (Lc 4, 18-19,21)<\/em>\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nEl A\u00f1o Santo Compostelano ha sido, ante todo, una experiencia de gracia del que esperamos para nuestra Iglesia diocesana, y para toda la Iglesia en Galicia, Espa\u00f1a y el mundo, frutos abundantes de renovaci\u00f3n personal y comunitaria que nos ayude a ejercer la fraternidad, avivar la esperanza, trabajar por la justicia e impulsarnos a llevar a todos la alegr\u00eda del Evangelio de Jesucristo.\r\n\r\nMiles de peregrinos han llegado hasta la tumba del Ap\u00f3stol Amigo del Se\u00f1or, movidos por un deseo sincero de conversi\u00f3n, unos, para reencontrarse consigo mismos, otros, simplemente atra\u00eddos por los valores espirituales y culturales que representa el Camino de Santiago. Pero, en todo caso, con esp\u00edritu de b\u00fasqueda, y con el deseo de dejar atr\u00e1s diversas y complejas situaciones.\r\n\r\nPodemos estar seguros de que muchos peregrinos han atravesado los umbrales de la Puerta Santa y han vivido un encuentro gozoso con el Padre de la misericordia que renueva la vida cristiana y nos abre las puertas a un horizonte de plenitud en el amor. Recordamos con alegr\u00edas los Jubileos de las diferentes di\u00f3cesis, parroquias, miembros de vida consagrada y movimientos apost\u00f3licos, as\u00ed como tambi\u00e9n las peregrinaciones de profesionales de las m\u00e1s variadas caracter\u00edsticas, desde los obreros hasta los pol\u00edticos y gobernantes, desde los artesanos y deportistas hasta los cient\u00edficos, periodistas y universitarios. Destacamos por su importancia para el presente y el futuro de la Iglesia la Peregrinaci\u00f3n Europea J\u00f3venes que se desarroll\u00f3 del 3 al 7 de agosto del presente a\u00f1o significando sin duda un hito excepcional en el A\u00f1o Santo. Fueron d\u00edas inolvidables por la honda alegr\u00eda, a veces desbordante, por el clima sereno de oraci\u00f3n compartida, de catequesis y celebraciones lit\u00fargicas marcadas por el encuentro con el Se\u00f1or.\r\n\r\nDurante estos dos a\u00f1os jubilares tambi\u00e9n muchas personas han acudido como visitantes y han regresado como peregrinos al haber sentido que su coraz\u00f3n hab\u00eda sido tocado por Dios. Y es que la vida se transforma cuando dejamos que Dios entre en ella.\r\n\r\nQuisiera invitarles a mirar lo que est\u00e1 sucediendo en nuestras vidas, en la vida de nuestra Iglesia, para reconocer las huellas del paso de Dios y juntos reemprender el camino, recordando<strong> lo<\/strong> que el Papa Francisco \u00a0nos dicho en tantas ocasiones:\u00a0<em>Mirar el pasado con gratitud, vivir el presente con pasi\u00f3n y abrazar el futuro con esperanza <\/em>para abrir nuestra mente y nuestro coraz\u00f3n a la acci\u00f3n del Esp\u00edritu Santo que nos impulsa a mirar el futuro en la providencia de Dios.\r\n<ol start=\"2\">\r\n \t<li><strong> Nuestra memoria agradecida<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\u201c<em>Cantar\u00e9 eternamente las misericordias del Se\u00f1or, anunciar\u00e9 su fidelidad por todas las edades<\/em>\u201d (Sal. 88)\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nEs la hora de la\u00a0<em>acci\u00f3n de gracias<\/em>. Somos invitados a contemplar nuestra historia con memoria creyente y agradecida. Nuestra mirada se dirige en primer lugar a Dios. Con profunda gratitud nos unimos al salmista para cantar\u00a0<em>\u201ceternamente las misericordias del Se\u00f1or\u201d<\/em>\u00a0(Sal 88), porque \u201c<em>Dios ha estado grande con nosotros, y estamos alegres\u201d<\/em>\u00a0(Sal 125). El A\u00f1o Santo ha sido un A\u00f1o de gracia de Dios a quien agradecemos todos los dones que hemos recibido a lo largo de estos dos a\u00f1os.\u00a0La gracia que se nos ha dado es esperanza en medio de nuestras incertidumbres y es caridad como testimonio de nuestra vida cristiana que nos animan a vivir con esp\u00edritu de peregrinos en la vocaci\u00f3n a la que hemos sido llamados y en las circunstancias de nuestra vida. Como el leproso <strong>samaritano<\/strong> regresamos a la fuente de nuestra salvaci\u00f3n para dar gracias, actitud que nos lleva a reconocer lo que somos.\r\n\r\nRecordar con memoria agradecida el pasado reciente, ha de ser para cada uno de nosotros, la oportunidad de mirar hacia atr\u00e1s para ver el paso de Dios en nuestra historia personal y reconocer que su amor no ha dejado de estar con nosotros, incluso en las dificultades de la vida personal y social.\u00a0M\u00e1s a\u00fan, se ha hecho m\u00e1s evidente y cercano en ellas.\r\n\r\nA lo largo de todos estos siglos de historia que nos preceden, como una herencia privilegiada de fe, a pesar de las incertidumbres, las vicisitudes y las problem\u00e1ticas hist\u00f3ricas, hemos podido ver, experimentar y palpar en muchos casos, la misericordia infinita de Dios en muchas personas, peregrinos y visitantes, que han sentido su amor personal, su cercan\u00eda, consuelo, compasi\u00f3n, perd\u00f3n y sanaci\u00f3n. En la vida de tantos peregrinos y visitantes Dios ha derramado tanto amor que ha movido los corazones de los que aqu\u00ed se acercaron. La peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela se ha distinguido, a lo largo de la historia, por muchas gracias espirituales y, en especial, por un crecimiento en la fe y en el compromiso cristiano de quienes vienen hasta este lugar. Por eso, miramos el pasado con gratitud porque al recorrer la propia historia descubrimos la acci\u00f3n de Dios en ella y no podemos m\u00e1s que alabarle y darle gracias por todos sus dones.\r\n\r\nManifestamos nuestra gratitud al Papa Francisco, por la pr\u00f3rroga de este A\u00f1o Santo hasta el 31 de diciembre de 2022. Le agradecemos adem\u00e1s que nos est\u00e9 marcando este rumbo renovado en la Iglesia y en especial por esa mirada a los m\u00e1s fr\u00e1giles, a los m\u00e1s pobres. Desde aqu\u00ed le mostramos nuestra comuni\u00f3n afectuosa, que se hace oraci\u00f3n por todas sus intenciones. Nuestro agradecimiento tambi\u00e9n para todos los que de un modo u otro han participado durante estos dos a\u00f1os en la organizaci\u00f3n del A\u00f1o Jubilar Compostelano y <strong>en<\/strong> todas las celebraciones.\r\n\r\nEl A\u00f1o Santo Compostelano nos actualiza una tarea hist\u00f3rica, enraizada en nuestra conciencia cristiana, la acogida del peregrino y de los que nos han visitado. Santiago de Compostela, toda Galicia a trav\u00e9s de los diferentes caminos, se convierte en hogar y casa de peregrinos. En este contexto queremos manifestar nuestra gratitud a todas las instituciones civiles y de gobierno -Xunta de Galicia, Ayuntamiento de Santiago de Compostela, Administraci\u00f3n central-, a las Fuerzas y Cuerpos de Seguridad del Estado, que han colaborado y facilitado un buen desarrollo del A\u00f1o Santo.\r\n\r\n<strong>A los 40 a\u00f1os del Discurso Europe\u00edsta de San Juan Pablo II<\/strong>\r\n\r\nEn este contexto, recordamos tambi\u00e9n con profunda gratitud el memorable discurso que con sentido prof\u00e9tico pronunciaba\u00a0san\u00a0Juan Pablo II\u00a0en la Catedral compostelana hizo cuarenta a\u00f1os, el d\u00eda 9 de noviembre de 1982, con ocasi\u00f3n de su primer viaje apost\u00f3lico a Espa\u00f1a, en el que habl\u00f3 de las ra\u00edces cristianas de Europa y de su necesaria renovaci\u00f3n espiritual y humana. Lleg\u00f3 como maestro y como testigo, para confirmarnos en la fe y alentarnos en una nueva evangelizaci\u00f3n, tan necesaria entonces como lo es hoy para el mundo. Aqu\u00ed, ante la tumba del Ap\u00f3stol, hizo una solemne y estremecedora llamada a la reconstrucci\u00f3n de Europa: \u201c<em>Vuelve a encontrarte. S\u00e9 t\u00fa misma. Descubre tus or\u00edgenes. Aviva tus ra\u00edces. Revive aquellos valores aut\u00e9nticos que hicieron gloriosa tu historia y ben\u00e9fica tu presencia en los dem\u00e1s continentes<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. San Juan Pablo II era consciente de que Santiago de Compostela, meta de uno de los Caminos de peregrinaci\u00f3n m\u00e1s importantes de la cristiandad, conservaba la memoria de Europa y las ra\u00edces de su identidad.\r\n\r\nSomos sabedores de la riqueza que el cristianismo ha aportado a la cultura europea y que puede sintetizarse en la afirmaci\u00f3n de la dignidad trascendente de la persona humana, del valor de la raz\u00f3n, de la libertad, entendida como la capacidad de establecer v\u00ednculos y construir algo com\u00fan. Pero, al mismo tiempo, no nos es ajeno el peligro de abandonar esas ra\u00edces cristianas que supondr\u00eda prescindir de una inspiraci\u00f3n y ayuda para uno de los mayores retos del presente: la unidad. Por esa raz\u00f3n, \u201c<em>el sepulcro del Ap\u00f3stol se encuentra en un extremo del occidente europeo, no en su centro estrat\u00e9gico. Esto nos sensibiliza para lanzar una llamada desde la ciudad de Santiago para que Europa acoja, sin perder su identidad, a los que vienen de todos los extremos de la tierra. Esta es la experiencia de encuentro que hacen los peregrinos en nuestra Catedral. La diferencia, cuando es vivida desde el mismo Esp\u00edritu, nos constituye en un solo cuerpo<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.\r\n\r\nHemos de recuperar con fidelidad creativa la herencia cristiana que ha tenido un influjo decisivo en el proceso de la configuraci\u00f3n de Europa. Es necesario pues, recorrer de nuevo este Camino para encontrarse con el Se\u00f1or, para vivenciar la Iglesia y la unidad apost\u00f3lica de la Iglesia. Es lo que San Juan Pablo II llamaba <em>las ra\u00edces de Europa<\/em>, las ra\u00edces cristianas de Europa. Descubrir estas ra\u00edces es tarea nuestra, como un modo de renovar la Iglesia y hacer realidad una Europa que siga siendo un lugar de acogida y crecimiento no solo en relaci\u00f3n con lo material, sino, sobre todo, en humanidad.\r\n<ol start=\"3\">\r\n \t<li><strong> Vivir el presente con entusiasmo misionero<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\u201c<em>Y esta es mi oraci\u00f3n: que vuestro amor siga creciendo m\u00e1s y m\u00e1s en penetraci\u00f3n y en sensibilidad\u00a0para apreciar los valores. As\u00ed llegar\u00e9is al D\u00eda de Cristo limpios e irreprochables,\u00a0cargados de frutos de justicia, por medio de Cristo Jes\u00fas, para gloria y alabanza de Dios<\/em> (Flp 1, 9-11)\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nA la luz de las palabras del Ap\u00f3stol san Pablo a los filipenses, quiero invitaros a que viv\u00e1is el presente con pasi\u00f3n evangelizadora<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>, respondiendo a la llamada de Dios y a los desaf\u00edos de la Nueva Evangelizaci\u00f3n. Las celebraciones de los A\u00f1os Santos Compostelanos buscan favorecer la realizaci\u00f3n integral de la persona y son una llamada constante a la conversi\u00f3n que nos ayuda a renovarnos espiritualmente, recordando los contenidos de nuestra fe y acogiendo la salvaci\u00f3n para ser evangelizadores en medio de la indiferencia religiosa, incertidumbre moral y p\u00e9rdida del sentido transcendente<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.\r\n\r\n<strong>3.1. Crisis econ\u00f3mica y moral<\/strong>\r\n\r\nNuestra sociedad est\u00e1 pasando por una profunda crisis moral y econ\u00f3mica, que afecta a casi todos los \u00e1mbitos de la vida: a la familia, a la educaci\u00f3n, a la confianza en la clase pol\u00edtica y a su servicio a nuestra sociedad, a la econom\u00eda y al trabajo. Las causas son diversas. Pero esta crisis no es m\u00e1s que la punta del iceberg de una crisis mucho m\u00e1s profunda que ata\u00f1e a las entra\u00f1as del funcionamiento de nuestra sociedad y que desde hace a\u00f1os atraviesa la humanidad. El fundamento de esta crisis es espiritual y moral<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. Cuando eliminamos a Dios de la escena p\u00fablica, desaparecen los referentes morales, languidece el absoluto, entra el relativismo, prima la codicia personal y el sistema econ\u00f3mico se colapsa. La econom\u00eda est\u00e1 en crisis porque el sistema de valores de nuestra sociedad est\u00e1 en crisis.\r\n\r\nAs\u00ed lo indica con acierto el papa Francisco cuando se\u00f1ala el grave peligro de caer en el relativismo, porque genera ausencia de misericordia: la persona que cae en el relativismo se hace dura de coraz\u00f3n. \u201c<em>Este relativismo pr\u00e1ctico es actuar como si Dios no existiera, decidir como si los pobres no existieran, so\u00f1ar como si los dem\u00e1s no existieran, trabajar como si quienes no recibieron el anuncio no existieran<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.\r\n\r\nEn el contexto del laicismo y relativismo, la tecnolog\u00eda y la electr\u00f3nica, la movilidad y los viajes r\u00e1pidos, la exploraci\u00f3n del espacio y las superautopistas de la informaci\u00f3n, todo parece indicar que las personas buscan echar ra\u00edces en el suelo firme y estable de lo sagrado. Cuanto m\u00e1s r\u00e1pidamente camina la humanidad, tanto mayor es la necesidad que siente de unos cimientos firmes. A la vista del mal y del sufrimiento de la violencia y de la guerra en el mundo, nos faltan palabras y nos encontramos con frecuencia en la noche oscura de la fe. No es un tiempo para estar distra\u00eddos, sino para despertar en nosotros la capacidad de ver lo esencial en medio de lo accidental<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.\r\n\r\nAhora bien, \u201c<em>una crisis<\/em>, escrib\u00eda Hannah Arendt, <em>nos obliga a volver a plantearnos preguntas y nos exige nuevas o viejas respuestas, pero, en cualquier caso, juicios directos<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. \u00bfQu\u00e9 nos ense\u00f1a la situaci\u00f3n en la que nos encontramos ahora? \u00bfQu\u00e9 podemos aprender de la realidad? \u00bfEstamos tentados a darnos por vencidos? El Se\u00f1or nos invita a superar el desconcierto para encontrar el camino que nos ayude a ir m\u00e1s all\u00e1 de los esquemas mentales a los que estamos acostumbrados, superando nuestra tristeza espiritual. Estamos llamados a reinventarnos, a centrarnos en las cosas que realmente importan. Por utilizar una imagen de la literatura cl\u00e1sica, no debemos hacer como Ulises, es decir, taparnos los o\u00eddos para resistir a las sirenas, sino como Orfeo, que inventa un canto m\u00e1s hermoso para superar las dificultades<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>. En medio de la complejidad que nos toca vivir religiosa, social y cultural, es necesario m\u00e1s que nunca una palabra de aliento que proclame de nuevo que Dios nos sostiene para afrontar con confianza y responsabilidad esta situaci\u00f3n que a todos nos afecta. Estamos inmersos en una sociedad necesitada de hombres y mujeres que sostengan la esperanza de muchas personas que miran el futuro con pesimismo y que, al mismo tiempo, les propongan la fe en Jesucristo como \u00e9l \u00fanico capaz de dar sentido a sus vidas.\r\n\r\nLos peregrinos jacobeos han manifestado que es necesario preservar la expresi\u00f3n p\u00fablica del hecho religioso y valorar la religi\u00f3n como una aportaci\u00f3n positiva para la cohesi\u00f3n social en medio de una crisis, cuyas ra\u00edces son culturales y antropol\u00f3gicas, y que debe ser interpretada como los dolores de un parto, como una transici\u00f3n dolorosa llamada a alumbrar una nueva forma de convivencia que transforme radicalmente nuestro estilo de vida para una nueva civilizaci\u00f3n, la que tiene una referencia espiritual con sus principios morales y sociales, su cultura, su arte y su sensibilidad, siguiendo la tradici\u00f3n cristiana que la articul\u00f3 profundamente en cada una de sus fibras<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.\r\n\r\nLos cristianos debemos comprometernos con la renovaci\u00f3n moral de nuestra sociedad, que nos impulsa a adoptar una forma de vida m\u00e1s austera y solidaria, y un mayor compromiso con los que m\u00e1s lo necesitan. \u201c<em>La espiritualidad cristiana propone un crecimiento con sobriedad y una capacidad de gozar con poco. Es un retorno a la sobriedad que nos permite detenernos a valorar lo peque\u00f1o, agradecer las posibilidades que ofrece la vida sin apegarnos a lo que tenemos ni entristecernos por lo que no poseemos. Esto supone evitar la din\u00e1mica del dominio y de la mera acumulaci\u00f3n de placeres<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.\r\n\r\n<strong>3.2. Crisis de fe, desaf\u00edo para la Iglesia <\/strong>\r\n\r\n\u201c<em>Entonces Jes\u00fas les dijo a los Doce: \u201c\u00bfTambi\u00e9n vosotros quer\u00e9is marcharos?<\/em>\u201d (Jn 6, 67).\u00a0La pregunta de Jes\u00fas <em>\u00bftambi\u00e9n vosotros quer\u00e9is marcharos?<\/em> deja al descubierto el drama que se desarrolla entre el Maestro y sus disc\u00edpulos. Tambi\u00e9n es una pregunta adecuada para nosotros en el momento actual; para nuestras comunidades, para nuestra Iglesia diocesana. Estamos viviendo tiempos dif\u00edciles para la fe, tiempos de cambio; tal vez nos damos cuenta de lo nuevo que est\u00e1 surgiendo pero es dif\u00edcil dejar aquello viejo a lo que estamos acostumbrados. Tenemos la tentaci\u00f3n de mostrarnos indiferentes o de encerrarnos esperando a que la tormenta pase pronto. Vemos que existe una profunda crisis de fe que afecta a amplios grupos de personas; una apostas\u00eda silenciosa de muchos bautizados.\r\n\r\nLa pregunta de Jes\u00fas es dura, pero muestra que no tiene miedo de permanecer solo y no busca f\u00e1ciles consensos: <em>\u00bfTambi\u00e9n vosotros quer\u00e9is marcharos?<\/em> Jes\u00fas est\u00e1 seguro de la fidelidad de Dios Padre y sabe que no est\u00e1 solo, pero quiere que sus disc\u00edpulos elijan y decidan. El Evangelio dice que algunos, escandalizados por las palabras del Maestro, se fueron. \u00bfPor qu\u00e9? \u00bfQuiz\u00e1s por miedo? \u00bfSuperficialidad? \u00bfApego a las tradiciones? \u00bfDemasiado esfuerzo para seguir ahora a este exigente Maestro? Al final, lo que falta es la fe. Me pregunto si la provocaci\u00f3n del Se\u00f1or no se puede aplicar a nuestro hoy. Hemos pasado de una vocaci\u00f3n cristiana que se acog\u00eda con entusiasmo, pero que luego tal vez se qued\u00f3 en una adhesi\u00f3n exterior que no sab\u00eda integrar las dificultades de creer y perseverar, a un cristianismo m\u00e1s social, de tradici\u00f3n, que nos parece importante, pero que no tiene empuje, al que le falta entusiasmo y amor. Nos cansamos. Al igual que los disc\u00edpulos, sufrimos la tentaci\u00f3n d<strong>e<\/strong> mirar hacia atr\u00e1s y alejarnos del Se\u00f1or.\r\n\r\nComo afirm\u00f3 el papa Francisco: <strong>\u201c<em>T<\/em><\/strong><em>odo esto tiene una particular importancia en nuestro tiempo, porque\u00a0no estamos viviendo simplemente una \u00e9poca de cambios, sino un cambio de \u00e9poca<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.\u00a0Ya no estamos en lo que el Papa Francisco llama <em>el r\u00e9gimen de cristiandad<\/em>. La sociedad es pluralista, a menudo no creyente; se siente atra\u00edda por otros valores; es v\u00edctima de las econom\u00edas de mercado y de un individualismo exasperado que lleva a relativizarlo todo, orientado hacia un vago deseo de felicidad. En este contexto sociocultural, la fe no puede seguir consider\u00e1ndose como un presupuesto obvio de la vida cotidiana; es, por lo tanto, necesario proponerla desde otras claves y con pasi\u00f3n renovada<strong>. <\/strong>\r\n\r\nComo Iglesia nos preguntamos y le preguntamos al Se\u00f1or: \u00bfQu\u00e9 debemos hacer, a d\u00f3nde debemos ir? La tentaci\u00f3n es detenerse al borde del camino, sin esperanza, con pesimismo. So\u00f1amos con tiempos pasados \u200b\u200by a veces intentamos, de manera anacr\u00f3nica, aferrarnos al pasado, tal vez perpetuando los caminos y formas que han nutrido a la comunidad cristiana, ya que estaban enraizados en un contexto cultural y relacional bien definido, pero que hoy no son significativos, no transmiten la alegr\u00eda de pertenecer a Cristo. Insistimos en utilizar m\u00e9todos y visiones pastorales que exigen no poco esfuerzo pero que luego dan escasos e inadecuados frutos. Sentimos como sacerdotes, religiosos y fieles laicos que nuestro estilo pastoral ya no es efectivo en el contexto actual, e incluso nuestro anuncio del Evangelio corre el riesgo de ser transmitido sin entusiasmo. Como los disc\u00edpulos que le preguntaron a Jes\u00fas: <em>Se\u00f1or, \u00bfa qui\u00e9n iremos?<\/em> (Jn 6, 68), \u00a0debemos entender que la crisis del momento presente no es un incordio pasajero que hay que soportar, sino que es una oportunidad para reorientar el rumbo de nuestro peregrinar.\r\n\r\nEl A\u00f1o Santo Compostelano ha sido una ocasi\u00f3n providencial para tomar conciencia del momento presente y escuchar de nuevo a Cristo que nos dice: \u201c<em>No sois vosotros los que me hab\u00e9is elegido, soy yo quien os he elegido y os he destinado para que vay\u00e1is y deis fruto, y vuestro fruto permanezca\u201d<\/em> (Jn. 15,16); y, en consecuencia, sentirnos llamados a superar la pasividad e involucrarnos con mayor ardor en la tarea de la evangelizaci\u00f3n.\r\n\r\nSomos invitados a anunciar el Evangelio en su verdad, sin edulcorarlo, sino dej\u00e1ndonos alcanzar de nuevo por Cristo seg\u00fan San Pablo. Como Iglesia, como comunidad de bautizados, debemos afrontar con valent\u00eda este momento no f\u00e1cil. Cuando le decimos: <em>Se\u00f1or, \u00bfa qui\u00e9n iremos?<\/em> hacemos nuestra profesi\u00f3n de fe y le decimos que hemos cre\u00eddo y conocido que T\u00fa eres el Santo de Dios... El Se\u00f1or nos invita a confiar en \u00e9l. Debemos pasar de una pastoral en la que la principal preocupaci\u00f3n es hacer programas y utilizar las estructuras, a una pastoral que debe poner a las personas en el centro de su reflejo y acci\u00f3n. Es un buen momento para mirar el presente de nuestra Iglesia y hacernos aquella pregunta de San Pablo VI en <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>: \u201c<em>La Iglesia \u00bfes m\u00e1s o menos apta para anunciar el Evangelio y para inserirlo en el coraz\u00f3n del hombre con convicci\u00f3n, libertad de esp\u00edritu y eficacia?<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>. Como pastores y como cristianos debemos preguntarnos si nuestro testimonio cristiano y nuestra misi\u00f3n evangelizadora responden de verdad a nuestra condici\u00f3n de disc\u00edpulos misioneros de Cristo.\r\n\r\n<strong>3.3. El Camino de Santiago, camino de fe<\/strong>\r\n\r\n<strong>3.3.1. La condici\u00f3n itinerante del ser humano<\/strong>\r\n\r\nLa peregrinaci\u00f3n o camino es una de las expresiones antropol\u00f3gicas con mayor alcance m\u00e1s all\u00e1 de la confesionalidad religiosa y puede ser calificada como una \u201c<em>par\u00e1bola o alegor\u00eda<\/em>\u201d de la existencia del hombre. La condici\u00f3n del ser humano como <em>homo viator<\/em> es el presupuesto antropol\u00f3gico y teol\u00f3gico sobre el que se asienta la peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela y constituye una imagen precisa de la naturaleza y de la existencia del hombre que justa y cabalmente se han definido como peregrinas.\r\n\r\nEl descubrimiento para muchos peregrinos de la naturaleza es uno de los mayores recuerdos que evocan cuando hablan de sus experiencias. De igual forma, la vivencia del encuentro con la diversidad humana. El camino se transforma as\u00ed en el descubrimiento de los otros, en una aventura humana, en una empresa de amor al pr\u00f3jimo y valoraci\u00f3n de la alteridad como forma de vida. Alteridad que llama a la trascendencia anhelada y, muchas veces, encontrada. Pues las circunstancias que rodean la peregrinaci\u00f3n contribuyen a redescubrir el sentido de la vida que Dios nos ofrece como don y como tarea, don que hemos de agradecer cada d\u00eda, y tarea a realizar en nuestra existencia cotidiana. Por ello la peregrinaci\u00f3n a Santiago le ofrece a la persona la posibilidad de llevar hasta el final esta b\u00fasqueda, porque en ella el camino es inseparable de la meta.\r\n\r\nLa visi\u00f3n cristiana del mundo, introducida por Agust\u00edn de Hipona y profundizada por un buen n\u00famero de fil\u00f3sofos cristianos ha dado lugar a que \u201c<em>la peregrinaci\u00f3n en sus diferentes formas sea el s\u00edmbolo m\u00e1s adecuado para entender la vida del hombre, que se percibe fundamentalmente como camino hacia la eternidad, la verdad y la plenitud\u201d<\/em><a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>. Por lo que al recorrer el Camino de Santiago se despierta en la conciencia del peregrino la vida como una marcha hacia una meta. Esta meta es el sepulcro del Ap\u00f3stol, es Dios, es la vida eterna.\r\n\r\n<strong>3.3.2. La vida cristiana es una peregrinaci\u00f3n al encuentro con Dios<\/strong>\r\n\r\nLa tradici\u00f3n cristiana, atenta a la riqueza b\u00edblica y espiritual de los siglos pasados, no reduce la peregrinaci\u00f3n a la vivencia de un momento que se consume en la excepcionalidad del acontecimiento vivido, sino que pide entrar en el esp\u00edritu itinerante y aceptar la imprevisibilidad y el desaf\u00edo del camino. En este sentido, \u201c<em>hacerse peregrino<\/em>\u201d implica una actitud de confianza, una respuesta de fe y apertura en la esperanza.\r\n\r\nEl camino es una experiencia espiritual que abre a lo nuevo, a lo desconocido. Es un\u00a0<em>desinstalarse<\/em> de la existencia habitual dejando atr\u00e1s el hombre viejo de la antigua condici\u00f3n humana para <strong>poder<\/strong> encontrar al que valoro m\u00e1s que todo lo dejado, al hombre nuevo: Cristo. La partida implica un desprendimiento de las propias certezas humanas y de la propia tierra. Dejar una parte de la propia historia para encomend\u00e1rsela a Aquel que nos llam\u00f3, es condici\u00f3n ineludible del peregrino. En este sentido, ponerse en marcha significa \u201chacerse pobres\u201d, hacerse disponible a la escucha, al deseo de comuni\u00f3n, de conocimiento de los dem\u00e1s y de nuevas realidades. La salida constituye la primera gran respuesta a la llamada de Dios e implica abandonar las propias comodidades y la esperanza de poder superar las pruebas para conquistar la meta. Por eso solo quien tiene clara la meta acertar\u00e1 al escoger el camino.\r\n\r\nLa peregrinaci\u00f3n cristiana se caracteriza por una expectativa que nace de una nostalgia de infinito, de trascendencia, que tarde o temprano -consciente o inconscientemente- emerger\u00e1. Pues la raz\u00f3n m\u00e1s profunda de la peregrinaci\u00f3n es la conversi\u00f3n al Dios vivo a trav\u00e9s del encuentro consigo mismo. La vida es el encuentro de dos caminos que se buscan para encontrarse. De este modo, el hombre es camino hacia Dios, pero Dios es camino hacia el hombre<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>. Se evidencia c\u00f3mo en el mismo ser del hombre esta \u00ednsita su relaci\u00f3n con Dios<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>, su destino a una meta trascendente, a la esperanza que va m\u00e1s all\u00e1 de la muerte. En el fondo, la peregrinaci\u00f3n cristiana simboliza nuestra existencia terrenal. Nos recuerda que estamos hechos para el Cielo y que nuestro camino en esta tierra no es m\u00e1s que una peregrinaci\u00f3n hacia la meta definitiva, que es tambi\u00e9n nuestra morada definitiva, la \u201c<em>Jerusal\u00e9n celestial<\/em>\u201d.\r\n\r\n<strong>3.3.3. Un camino que tiene meta: Santiago testigo del Se\u00f1or<\/strong>\r\n\r\nEl Camino nace por y para una meta, nace por la llamada que significa la tumba del Ap\u00f3stol Santiago, amigo del Se\u00f1or. No podemos interpretar el camino, desde el punto de vista de su autorreferencialidad, como si la meta fuese el camino en s\u00ed mismo. El fin y la meta no es el propio camino.\r\n\r\nLa raz\u00f3n de ser de la peregrinaci\u00f3n culmina con la llegada al destino. Las expectativas de la salida se logran tras el cansancio del largo camino y la paciencia del tiempo invertido. El momento del encuentro con Dios produce alegr\u00eda, acci\u00f3n de gracias, alabanza. Tres son los motivos que marcan este momento de gracia: la oraci\u00f3n, la intercesi\u00f3n y la contemplaci\u00f3n, a trav\u00e9s de las cuales el peregrino entrega su vida al Se\u00f1or y sus afectos m\u00e1s profundos; la memoria del pasado y de la realidad que ha dejado a sus espaldas; el compromiso de conversi\u00f3n y renovaci\u00f3n de la propia vida.\r\n\r\nEl Camino de Santiago es un recorrido de fe, penitencia y de oraci\u00f3n a la tumba del ap\u00f3stol Santiago, a las ra\u00edces apost\u00f3licas de nuestra fe. Es revivir la tradici\u00f3n recibida a trav\u00e9s de los ap\u00f3stoles. As\u00ed, \u201c<em>acudir a la tumba de Santiago es recordar el destino universal del Evangelio. Por esto, Santiago nos proyecta fuera de nuestras fronteras hacia la misi\u00f3n; nos adentra en los caminos de la paz, nos lanza al futuro, nos impulsa a la solidaridad con todos los mundos<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>.\r\n\r\nHacer el Camino, aunque sea sirvi\u00e9ndose de los transportes modernos, es solo un medio. Lo importante es llegar a la meta, y c\u00f3mo se llega a la meta. Porque el Camino de Santiago tiene meta, y esta meta es siempre Jesucristo. \u00c9l mismo es \u201c<em>Camino, Verdad y Vida<\/em>\u201d, el \u00fanico que puede abrirnos el acceso al Padre para que nos encontremos con \u00c9l (cf. Jn 14, 4-6). Jesucristo ha querido hacerse, \u00c9l tambi\u00e9n, peregrino, como en la ruta de Ema\u00fas.\r\n\r\n<strong>3.3.4. <\/strong><strong>Esp\u00edritu evangelizador y misionero del A\u00f1o Santo Compostelano<\/strong>\r\n\r\nEl peregrino, al retornar a su vida diaria, est\u00e1 llamado a comunicar su experiencia religiosa y espiritual. El peregrino que traspasa el umbral de la Puerta Santa luego habr\u00e1 de retornar al otro camino, al de la vida de todos los d\u00edas, al surco del trabajo y de la familia, al debate y al compromiso de la vida social y del mundo llevando en su coraz\u00f3n un empe\u00f1o m\u00e1s decidido en dar a conocer a Jesucristo, para construir la Iglesia en la comuni\u00f3n y en la misi\u00f3n. Una Iglesia en construcci\u00f3n presente en la sociedad como levadura que hace fermentar a toda la masa (cf. Mt. 13, 33), como servidora y buen samaritano de nuestro pueblo en las horas del temor ante el futuro y de la falta de esperanza (cf. Lc. 10, 33ss), como amiga respetuosa que ofrece lo que tiene: su fe en Cristo, su esperanza en el Reino de Dios, su amor hacia los pobres, los enfermos, los migrantes, los desfavorecidos. Una Iglesia <em>en salida<\/em>, empe\u00f1ada en la evangelizaci\u00f3n y la formaci\u00f3n de los laicos, atenta a la pastoral familiar y a la promoci\u00f3n de la vida humana, a una mayor presencia en todos los \u00e1mbitos de la vida social, el trabajo, la educaci\u00f3n, los medios de comunicaci\u00f3n y la cultura.\r\n\r\nEl papa Francisco exhorta a la Iglesia a estar <em>en salida<\/em>. \u00bfQu\u00e9 significa esto?\u00a0\u201c<em>Sal de tu tierra<\/em>\u201d, esto es, de la burbuja que nos a\u00edsla del resto del mundo y nos vuelve autorreferenciales; de la zona de confort de la comodidad, el ego\u00edsmo y las inercias; de las falsas seguridades que nos proporciona nuestro peque\u00f1o mundo, donde no hay espacio para m\u00e1s voces que la nuestra y donde se conjura el riesgo de cualquier cambio con el pretexto de preservar la verdad.\u00a0Ciertamente, salir sin m\u00e1s del \u00e1rea de nuestras certezas puede exponernos al vaiv\u00e9n de las opiniones cambiantes y de las modas ef\u00edmeras.\r\n\r\nTodo Jubileo encierra una llamada \u201ca salir a la misi\u00f3n\u201d, a ir a las periferias para que a trav\u00e9s del testimonio de vida de los cristianos el Evangelio llegue a todos porque a todos est\u00e1 destinada la Buena Noticia del Amor de Dios. Concluido este A\u00f1o Santo Compostelano hemos de seguir en nuestra misi\u00f3n de conocer, anunciar y proponer la buena noticia del Evangelio a ni\u00f1os, adolescentes, j\u00f3venes, novios, esposos y familias. Esto es tanto m\u00e1s urgente ante el contexto social, cultural, medi\u00e1tico y legislativo tan poco favorable a una visi\u00f3n trascendente del hombre y de la sociedad.\r\n<ol start=\"4\">\r\n \t<li><strong> Abrazar el futuro con esperanza cristiana<\/strong><\/li>\r\n<\/ol>\r\n\u201c<em>M\u00e1s bien, glorificad a Cristo el Se\u00f1or en vuestros corazones, dispuestos siempre para dar explicaci\u00f3n a todo el que os pida una raz\u00f3n de vuestra esperanza<\/em>\u201d 1Pe. 3, 15\r\n\r\n<strong>4.1. Un A\u00f1o Santo especial: memoria de las v\u00edctimas de la pandemia<\/strong>\r\n\r\nDespu\u00e9s de este per\u00edodo jubilar, se abre ante nosotros un horizonte para crecer en santidad y comuni\u00f3n como Iglesia peregrina al servicio de la misi\u00f3n. Jes\u00fas nos dice a todos<strong>:\u00a0<\/strong><em>\u201cId y haced disc\u00edpulos de todos los pueblos, bautiz\u00e1ndolos en el Nombre del Padre y del Hijo y del Esp\u00edritu Santo; y ense\u00f1\u00e1ndoles a guardar todo lo que os he mandado\u201d\u00a0<\/em>(Mt. 28,19-20).\r\n\r\nAl sufrimiento de las numerosas v\u00edctimas de la pandemia se sum\u00f3 un sentimiento generalizado de miedo y desconfianza. Todo ello ha puesto a prueba la fortaleza psicol\u00f3gica y relacional de las personas y ha generado condiciones de precariedad y situaciones de reclusi\u00f3n y aislamiento. Ciertamente no ser\u00e1 f\u00e1cil borrar de nuestra mente y de nuestro coraz\u00f3n la dura experiencia vivida durante tantos d\u00edas de encierro y aislamiento forzoso. La pandemia, que ha incidido en la vida de todos nosotros, nos ha ayudado a tomar conciencia dolorosa de lo fr\u00e1gil que es la vida humana y de que no podemos confiar exclusivamente en nuestras propias fuerzas, pues no somos dioses ni due\u00f1os de nuestro propio destino.\r\n\r\nMuchas personas han experimentado la p\u00e9rdida de familiares y amigos por causa del virus y han tra\u00eddo su memoria ante el Ap\u00f3stol Santiago. A pesar de todo, tambi\u00e9n ha sido un a\u00f1o en el que han experimentado la ternura de Dios de una manera especial. Es cierto tambi\u00e9n que como nunca antes hemos percibido que pertenecemos a una gran familia espiritual, la Iglesia, donde hemos sentido la cercan\u00eda y la solidaridad a trav\u00e9s de la oraci\u00f3n y la ayuda mutua. Juntos nos hemos dado cuenta de la maravillosa realidad teol\u00f3gica de la comuni\u00f3n santos. Esa experiencia de fraternidad, vivida tendr\u00eda que empujarnos a superar cualquier rastro de individualismo ego\u00edsta y acrecentar nuestra caridad y actitud de servicio a los dem\u00e1s, especialmente a los m\u00e1s pobres y vulnerables. A pesar de todos los sufrimientos y dificultades vividas, una vez m\u00e1s se ha puesto de manifiesto que, incluso en tiempos de oscuridad, Dios siempre nos da la fortaleza de su gracia y sale a nuestro encuentro con su amor providente.\r\n\r\n<strong>4.2. Mirar con esperanza el futuro<\/strong>\r\n\r\nLa celebraci\u00f3n del A\u00f1o Santo Compostelano se ha convertido en una luz providencial para muchas personas que han peregrinado a la Tumba del ap\u00f3stol Santiago buscando un verdadero aliento del Se\u00f1or para su vida y su fe cristianas. Al recorrer la propia historia reciente descubrimos que, a pesar de la propia fragilidad y debilidad, nuestra fe se ha dirigido a Dios, fuente de la vida y origen de todo bien. Y \u201c<em>si el afligido invoca al Se\u00f1or,\u00a0 \u00c9l lo escucha<\/em>\u201d (Sal 33).\r\n\r\nHoy sabemos que son muchos los desaf\u00edos y las dificultades que tenemos los cristianos para anunciar el Evangelio y vivir nuestro compromiso cristiano, por lo que corremos el peligro de caer en el des\u00e1nimo y la frustraci\u00f3n. El envejecimiento no se produce en la vida cristiana por el paso de los a\u00f1os sino por la tentaci\u00f3n del pesimismo y por el debilitamiento de la esperanza. La incertidumbre y el miedo ante el futuro que nos espera, tienen que ser superados por la esperanza cristiana que se apoya en la certeza de que Dios es fiel y cumple sus promesas. \u201c\u00bf<em>Se olvida una madre de su criatura, no se compadece del hijo de sus entra\u00f1as? \u00a1Pues, aunque ella se olvide, yo no te olvidar\u00e9<\/em>!\u201d (Is. 49,15).\r\n\r\nDe ah\u00ed que \u201c<em>la esperanza cristiana nada tiene que ver con un ef\u00edmero sentimiento optimista; mucho menos con la confianza de que las cosas, por s\u00ed mismas, acabar\u00e1n yendo a mejor. Tampoco es simplemente esa espera paciente mientras pasa la tormenta. Esta disposici\u00f3n puede ser \u00fatil en alguna ocasi\u00f3n, pero la esperanza cristiana no es eso. Nace de la fe que hemos recibido, y, al igual que ella, se apoya en Jes\u00fas. La esperanza cristiana es esperanza en \u00e9l. Si hemos puesto nuestra fe en \u00e9l, descubriremos que lo que hasta ahora imagin\u00e1bamos como un futuro ut\u00f3pico, es realidad en \u00e9l, en el ahora de Dios<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.\r\n\r\nJesucristo resucitado difunde la victoria de su amor transformando el coraz\u00f3n y la conciencia de todo hombre que cree en \u00c9l. La conversi\u00f3n tiene lugar en el secreto del coraz\u00f3n donde s\u00f3lo ve el Padre y donde s\u00f3lo llega Jes\u00fas con su Esp\u00edritu, sin otros testigos. Sin embargo, cuando el coraz\u00f3n cambia, la persona entera se renueva. Es la experiencia del camino de Ema\u00fas, donde Jes\u00fas abre a la esperanza a los dos disc\u00edpulos que caminaban desalentados (cf. Lc. 24, 13ss). La conversaci\u00f3n con el caminante misterioso, poco a poco, enardece el coraz\u00f3n; y al sentarse juntos a la mesa y en el momento de partir el pan se les abrieron los ojos y lo reconocieron<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>. Igual que en el caso de los dos disc\u00edpulos de Ema\u00fas, la esperanza de Jes\u00fas se enciende en nosotros y esa luz resplandece en toda nuestra persona.\r\n\r\nLa antigua <em>Carta a Diogneto<\/em> describe c\u00f3mo ve\u00eda la gente a los cristianos. Despu\u00e9s del bautismo, aparentemente eran ciudadanos como ellos, en el vestido, en las casas, en las relaciones. Sin embargo, los paganos percib\u00edan en ellos una transformaci\u00f3n completa que infund\u00eda una serenidad y una esperanza extraordinarias incluso cuando eran perseguidos injustamente. Los cristianos siempre han sido hombres de esperanza. Su fuerte y profunda serenidad atra\u00eda a los no creyentes hacia la Iglesia que es y debe ser casa de la esperanza. Una esperanza viva es lo que nos pone en movimiento, lo que hace posible el progreso y el avance en la vida del hombre. Todos los nuevos impulsos de la sociedad y de la propia Iglesia, todos los empe\u00f1os, los sacrificios, en definitiva, las opciones que vamos tomando en la vida est\u00e1n motivados por la esperanza en alcanzar una meta. Toda persona necesita una esperanza que le ayude a afrontar el presente. \u201c<em>No nos dejemos robar la esperanza\u201d<\/em><a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>.\u00a0 Gracias a ella, igual que los peregrinos que llegan a la tumba del Ap\u00f3stol, continuamos y reemprendemos nuestro camino con la seguridad de que nuestros esfuerzos no son vanos, pues, nos conduce el Esp\u00edritu del Se\u00f1or Resucitado que obra cosas grandes con nosotros en la Iglesia y en la sociedad. La mirada de fe y de esperanza hacia el futuro despierta siempre ilusi\u00f3n y voluntad de servicio.\r\n\r\nPor lo tanto, a pesar del cansancio y del desaliento, el Se\u00f1or nos env\u00eda de nuevo. Como los Ap\u00f3stoles, despu\u00e9s de Pentecost\u00e9s, comenzaron a anunciar con valent\u00eda la Buena Nueva, tambi\u00e9n vosotros, despu\u00e9s de este A\u00f1o Santo, renovad vuestra esperanza en aquel que hace nuevas todas las cosas. Cada uno haciendo uso de los dones recibidos, poni\u00e9ndolos al servicio de los dem\u00e1s, contribuir\u00e1 a la edificaci\u00f3n de toda la comunidad humana y cristiana, teniendo especial cuidado de los hermanos m\u00e1s peque\u00f1os y fr\u00e1giles, de los m\u00e1s pobres y desfavorecidos.\r\n\r\nRecordemos que el objetivo de este A\u00f1o Santo Compostelano expresado en la carta pastoral de convocatoria fue\u00a0<em>Sal de tu tierra. El Ap\u00f3stol Santiago te espera.<\/em>\u00a0\u201c<em>Poneos en camino<\/em>\u201d nos dice el Se\u00f1or en el Evangelio (Lc. 10, 3).\u00a0 Como nos recuerda el papa Francisco, la misi\u00f3n pide evangelizadores que se abren sin temor a la acci\u00f3n del Esp\u00edritu Santo para anunciar la Buena Noticia no s\u00f3lo con palabras sino sobre todo con una vida que se ha transfigurado en la presencia de Dios<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>. Para ello, nuestra mirada deber\u00e1 fijarse en Jesucristo, que es el mismo, ayer, hoy y siempre.\r\n\r\nEl A\u00f1o Jubilar haya propiciado la conversi\u00f3n pastoral y misionera tan necesaria y urgente en nuestra Iglesia, en sus miembros y comunidades, como nos pide insistentemente el Papa Francisco<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>. Al finalizar este A\u00f1o Santo Compostelano os invito a redescubrir con alegr\u00eda nuestro ser miembros de la Iglesia. Necesitamos crecer en comuni\u00f3n y a caminar juntos favoreciendo la corresponsabilidad de todos en la vida y misi\u00f3n de la Iglesia.\r\n\r\nLa peregrinaci\u00f3n es un viaje que se realiza movidos por la fe y la esperanza, y en el que no s\u00f3lo es importante el destino al que se llega, sino la experiencia de peregrinar en s\u00ed misma, que no hacemos solos, sino con los otros, compa\u00f1eros de ruta, peregrinos como nosotros. Los esfuerzos y sacrificios de la peregrinaci\u00f3n, las relaciones fraternas entre los peregrinos y quienes los acogen, provocan la lectura de un significado que enmudece la cultura pragm\u00e1tica y la realidad de lo inmediato en la que vivimos<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>. En ese viaje aprendemos a \u201c<em>caminar juntos\u201d<\/em>. Esta experiencia exige dejar de lado las actitudes individualistas y abrirnos al conocimiento de los que caminan conmigo. Y al mismo tiempo compartir y valorar la riqueza que los compa\u00f1eros de camino me aportan.\r\n\r\nPrecisamente ser Iglesia es caminar juntos. El papa Francisco nos ha invitado a reflexionar sobre\u00a0la manera en que la Iglesia est\u00e1 caminando unida, o no, y c\u00f3mo mejorar\u00a0la participaci\u00f3n de todos los creyentes para responder a la vocaci\u00f3n y la misi\u00f3n de cada cristiano de llevar el Evangelio al mundo de hoy. Para ello, ha propuesto un camino sinodal con el objetivo de invitar a todos los bautizados a implicarse con conciencia y responsabilidad en la escucha del Se\u00f1or para identificar c\u00f3mo, d\u00f3nde y de qu\u00e9 manera se puede anunciar, testimoniar, vivir el Evangelio en esta etapa de la historia.\r\n\r\nNo podemos caminar juntos si no arde en nosotros el fuego del Esp\u00edritu que el Se\u00f1or entreg\u00f3 a su Iglesia en Pentecost\u00e9s para iluminarla y sostenerla y, con la riqueza de sus dones, empujarla continuamente a salir con imaginaci\u00f3n y valent\u00eda a anunciar a todos el Evangelio y llevar a todos al encuentro decisivo con el Se\u00f1or. Su misi\u00f3n ser\u00e1 tanto m\u00e1s fecunda cuanto m\u00e1s est\u00e9 animada por el fuego del Esp\u00edritu.\r\n\r\nTampoco podemos vivir un verdadero camino sinodal si no percibimos la presencia del Se\u00f1or que nos acompa\u00f1a, si no escuchamos su palabra alentadora, si no lo reconocemos en la participaci\u00f3n eucar\u00edstica de partir el pan el domingo, si no sentimos la responsabilidad de ir juntos a compartir con todos nuestro encuentro con el Resucitado. Nuestro camino ser\u00e1 sinodal si se realiza con la implicaci\u00f3n real de todos y cada uno, sin la ambici\u00f3n\u00a0 de reconocimientos individuales, sino desde la experiencia de la fe vivida y compartida en la sociedad y en la Iglesia.\r\n\r\nTambi\u00e9n ser\u00e1 imprescindible que nos pongamos en actitud de escucha. Una Iglesia en movimiento debe ser una Iglesia que escucha sobre todo al Se\u00f1or, su Palabra, haci\u00e9ndola cada vez m\u00e1s decisiva en la vida. Un camino sinodal es verdadero si la Iglesia escucha a todos sus hermanos y hermanas, cercanos y lejanos, con la conciencia de que en su experiencia de vida el Esp\u00edritu siembra luz para todos.\r\n\r\nPongamos nuestras vidas bajo la protecci\u00f3n de la Virgen Mar\u00eda, Madre de la Iglesia y aprendamos de ella que \u201c<em>se puso en camino\u201d<\/em> (Lc. 1,39), el arte de ir hacia los dem\u00e1s llevando los dones que hemos recibido del Esp\u00edritu Santo. En Mar\u00eda, la Madre de Jes\u00fas, descubrimos todo lo que se refiere a Jesucristo y, en consecuencia, a nuestra salvaci\u00f3n y a la Iglesia. Ella es la Virgen hecha Iglesia, expresi\u00f3n simb\u00f3lica de la vida y misi\u00f3n de la Iglesia que escucha la Palabra y la encarna para transmitirla en el hoy de nuestra historia. Como Mar\u00eda hemos de ser la Iglesia que escucha, pero que tambi\u00e9n encarna la Palabra para proclamar la salvaci\u00f3n. Ella alentar\u00e1 nuestros esfuerzos por difundir a nuestro alrededor la alegre noticia del Evangelio de Jesucristo.\r\n\r\n<strong>Conclusi\u00f3n<\/strong>\r\n\r\nAl llegar al final de esta Carta, quiero expresar mi deseo m\u00e1s profundo de que este A\u00f1o Santo Compostelano que hemos celebrado, revitalice nuestra fe a todos los que formamos esta iglesia particular de Santiago de Compostela, y a todos los peregrinos que han participado en \u00e9l. Que Santiago, el amigo del Se\u00f1or, y Santa Mar\u00eda, la Virgen Peregrina, intercedan por todos nosotros para que los frutos de esta celebraci\u00f3n jubilar nos ayuden a fortalecer nuestra vida cristiana y seamos una Iglesia que brilla por su amor al Se\u00f1or, la fuerza de la caridad y el celo apost\u00f3lico por llevar a todos la alegr\u00eda del evangelio.\r\n\r\nOs bendice con afecto en la solemnidad de la Inmaculada Concepci\u00f3n de la Bienaventurada Virgen Mar\u00eda 2022.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n+ Juli\u00e1n Barrio Barrio\r\n\r\nArzobispo de Santiago de Compostela\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Juan Pablo II, <em>Discurso en la catedral de Santiago de Compostela<\/em>, 9 de noviembre de 1982. (Mensaje de Juan Pablo II a Espa\u00f1a, Madrid, BAC, 1982, p\u00e1gs. 259-260)\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sal de tu tierra. El ap\u00f3stol Santiago te espera. Carta pastoral en el A\u00f1o Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 108.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 78.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Perspectivas ante el A\u00f1o Santo de 2021. Peregrinos en la fe, por el camino de la esperanza y arraigados en el amor<\/em>, (Discurso en la inauguraci\u00f3n del Congreso de Acogida en los Caminos de Santiago, 8 de noviembre de 2018).\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Benedicto XVI, <em>Discurso en el aeropuerto de Santiago de Cuba<\/em>, 26.03.2012.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 80.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>El A\u00f1o Santo Compostelano y los retos antropol\u00f3gicos actuales<\/em>, Conferencia pronunciada en el <em>Club Faro de Vigo<\/em>, el 30 de Noviembre de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> H. Arendt, <em>Entre el pasado y el futuro, <\/em>Barcelona 1996, <strong>p.<\/strong> 186.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica\u00a0<em>Christus vivit<\/em>, 223.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <strong>o.c<\/strong>.,\u00a0 30 de Noviembre de 2020.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Francisco, Carta enc\u00edclica <em>Laudato Si\u00b4<\/em>, 222.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Francisco, <em>Discurso del Santo Padre Francisco a la Curia Romana con motivo de las felicitaciones navide\u00f1as<\/em>, S\u00e1bado, 21 de diciembre de 2019.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Pablo VI, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>, 4.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinar en esp\u00edritu y en verdad. Escritos jacobeos<\/em>, Santiago, 2004, 146.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos por gracia. Carta Pastoral del Arzobispo de Santiago de Compostela en el A\u00f1o Santo Compostelano 2004<\/em>, Arzobispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 10.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Id., <em>Peregrinar en esp\u00edritu y en verdad. Carta Pastoral del Arzobispo de Santiago en el A\u00f1o Jubilar Compostelano 1999<\/em>, n\u00ba 4-5.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Peregrinos de la fe y testigos de Cristo resucitado. Carta Pastoral del Arzobispo de Santiago de Compostela en el A\u00f1o Santo Compostelano 2010<\/em>, Arzobispado de Santiago de Compostela, 2010, n\u00ba 15.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> J. Barrio Barrio, <em>Sal de tu tierra. El Ap\u00f3stol Santiago te espera. Carta Pastoral en el A\u00f1o Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <em>Id<\/em>., <em>Peregrinos por gracia. Carta Pastoral del Arzobispo de Santiago de Compostela en el A\u00f1o Santo Compostelano 2004<\/em>, Arzobispado de Santiago de Compostela, 2004, n\u00ba 55.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 92.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Cf. Francisco, Exhortaci\u00f3n Apost\u00f3lica <em>Evangelii Gaudium<\/em>, 259.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Cf. <em>Ibid.<\/em>, 25.\r\n\r\n<a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Cf. J. Barrio Barrio, <em>Sal de tu tierra. El Ap\u00f3stol Santiago te espera. Carta Pastoral en el A\u00f1o Santo 2021<\/em>, Santiago de Compostela, 2019, n\u00ba 66.\r\n\r\n&nbsp;","_es_post_name":"carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano","_es_post_excerpt":"","_es_post_title":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano","edit_language":"gl","footnotes":""},"categories":[3,4,8],"tags":[47,77],"class_list":["post-24840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-actualidad","category-arzobispo","category-carta-pastoral","tag-cartas-pastorales","tag-la-voz-del-pastor"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A alegr\u00eda da conversi\u00f3n: froito do Ano Santo 2021-22 1. Ano Santo Compostel\u00e1n, Ano de graza do Se\u00f1or . 2. A nosa memoria agradecida. Aos corenta anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo \u00a0 \u00a0 II 3. Vivir o presente con entusiasmo misioneiro 3.1 Crise econ\u00f3mica e moral 3.2 Crise de fe, desaf\u00edo para [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-09T22:19:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-10T21:43:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"archicompostela_org\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"archicompostela_org\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/\",\"url\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/\",\"name\":\"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png\",\"datePublished\":\"2022-12-09T22:19:28+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-10T21:43:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png\",\"width\":750,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/archicompostela.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/archicompostela.org\/\",\"name\":\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago\",\"description\":\"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/archicompostela.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab\",\"name\":\"archicompostela_org\",\"sameAs\":[\"https:\/\/archicompostela.es\"],\"url\":\"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/author\/archicompostela_org\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","og_description":"A alegr\u00eda da conversi\u00f3n: froito do Ano Santo 2021-22 1. Ano Santo Compostel\u00e1n, Ano de graza do Se\u00f1or . 2. A nosa memoria agradecida. Aos corenta anos do Discurso Europe\u00edsta de San Xo\u00e1n Paulo \u00a0 \u00a0 II 3. Vivir o presente con entusiasmo misioneiro 3.1 Crise econ\u00f3mica e moral 3.2 Crise de fe, desaf\u00edo para [&hellip;]","og_url":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/","og_site_name":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","article_published_time":"2022-12-09T22:19:28+00:00","article_modified_time":"2022-12-10T21:43:24+00:00","og_image":[{"width":750,"height":350,"url":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png","type":"image\/png"}],"author":"archicompostela_org","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"archicompostela_org","Tempo de lectura":"31 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/","url":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/","name":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano - Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","isPartOf":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png","datePublished":"2022-12-09T22:19:28+00:00","dateModified":"2022-12-10T21:43:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#primaryimage","url":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png","contentUrl":"https:\/\/archicompostela.org\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/cartas_pastorales.png","width":750,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/carta-pastoral-de-mons-barrio-con-motivo-de-la-clausura-ano-santo-compostelano\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/archicompostela.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Carta pastoral de mons. Barrio con motivo de la clausura del A\u00f1o Santo Compostelano"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#website","url":"https:\/\/archicompostela.org\/","name":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela @DioceseSantiago","description":"Archidi\u00f3cesis de Santiago de Compostela","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/archicompostela.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/archicompostela.org\/#\/schema\/person\/1993741fd12112ec31242d379ae53cab","name":"archicompostela_org","sameAs":["https:\/\/archicompostela.es"],"url":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/author\/archicompostela_org\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24840"}],"version-history":[{"count":123,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24981,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24840\/revisions\/24981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archicompostela.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}